T.C.

BAŞBAKANLIK

GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI

Gümrükler Genel Müdürlüğü

Sayı        : B.02.1.GÜM.0.06.00.26-961-1783

Konu      : NATO, SEİA, KKH kapsamındaki

askeri ve sivil unsur mensuplarının

özel durumları nedeniyle eşya getirilmesi

24.04.2002 * 8561

GÜMRÜKLERBAŞMÜDÜRLÜĞÜNE

Dışişleri Bakanlığı Amerika Genel Müdür Yardımcılığından alınan 13.07.2001 tarih ve ALGY/134978-372 sayılı yazıda, ABD Büyükelçiliğinden alınan Nota'dan bahisle, NATO/SOFA Anlaşması uyarınca ülkemizde görev yapan kuvvet ve sivil unsur mensuplarının ev veya zati eşyalarının ithal ve ihracına ilişkin gümrük işlemlerinin ilgili genelgeler çerçevesinde yürütüldüğü, buna göre şahısların bu tür eşyalarını Türkiye'ye gelişlerinden 2 ay önce veya 6 ay sonra getirmek zorunda bulunduklarının hükme bağlandığı,ancak şahsın eşinin ileriki bir tarihte Türkiye'ye gelecek olması durumunda ek eşya getirilebilmesinin ilk girişte düzenlenen NA TO Geçici Muafiyet Beyannamesine işlenmesiyle mümkün olabildiği ifade edilerek, özellikle uzun yıllardır Ankara'daki ABD Okullarında çalışan sivil unsur mensubu Amerikalı öğretmenlerin kendi özel durumlarından kaynaklanan nedenlerden dolayı (evlenme ya da boşanma gibi) Türkiye'ye geldiklerinden çok sonra yeni eşya getirme zorunluluklarının ortaya çıkması halinde kendilerine, eşler sonradan geldiğinde ek eşya getirebilmelerine ilişkin mutad uygulamaya benzer bir biçimde kolaylık sağlanmasının talep edildiği belirtilerek çok değişik alanlarda yaygınlaşmış olan Türk- Amerikan ilişkileri ile iki ülke arasındaki müttefiklik bağı ve nihayet NATO, Savunma Ekonomik İşbirliği Anlaşması (SEİA) ve Kuzeyden Keşif Harekatı (KKH) kapsamında Türkiye’de görev yapmakta olan ABD personeli ile yakınları sayısının 7000'e ulaşmış  bulunduğu hususu da göz önüne alınmak suretiyle anılan konularda şahıslara yardımcı olunabileceği görüşünün Genelkurmay Başkanlığına da iletildiği ve anılan Başkanlık tarafından da benzer bir yaklaşım sergilendiği ifade edilerek Notanın cevaplandırılmasını teminen Bakanlıklarına bilgi verilmesi istenilmiştir.

Mezkur yazı eki Genelkurmay Başkanlığının Dışişleri Bakanlığına muhatap 10.07.2001 tarih ve 51-\454 sayılı yazısında özetle, ev eşyası muafiyetinin ''aile birliği ilkesi"de göz önüne alınarak -eşlerden her ikisinin de kuvvet veya sivil unsur mensubu olması halinde bunlardan sadece birine uygulaı1ması- söz konusu zaman tahdidinin (şahsın Türkiye"ye gelişinden 2 ay önce ve 6 sonra) bu istisnai durum çerçevesinde uzatılabileceği ve talebe olumlu cevap verilebileceğinin değerlendirildiği ifade edilmiştir.

Bilindiği üzere; 6375 sayılı Kanunla Onaylanan Kuzey Atlantik Antlaşmasına Taraf Devletler Arasında Kuvvetlerin Statüsüne Dair Sözleşmenin;

XI nci maddesinde, İş bu sözleşmede mevcut hilafına sarih hükümler mahfuz kalmak şartıyla" bir kuvvet veya sivil unsur mensupları ile onların yakınlarının kabul eden Devletin gümrük makamlarınca tatbik edilen kanun ve nizamlara tabi olacakları,

XI/5 inci maddesinde, bir kuvvet veya sivil unsur mensubu, vazifeye başlamak üzere kabul eden Devlet ülkesine ilk gelişlerinde şahsi eşyaları ile ev eşyalarını hizmet müddeti için gümrük resminden muaf olarak İthal edebileceği,

Belirtilmektedir.

Diğer taraftan, 05.02.2000 tarih ve 23955 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki, Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak Haller Hakkında Kararın 20 inci maddesi uyarınca evlilik nedeniyle İthal edilen eşyanın evlilik aktinden 2 av önce veya 6 avlık süreler içerisinde ithal edilmesi mümkün  bulunmaktadır.

Bu itibarla NATO/SOFA, SEİA ve KKH kapsamında görev yapan kuvvet veya sivil unsur mensuplarının özel sebepler dolayısıyla (Türkiye'ye geldikten sonra evlenme, boşanma vb.) ilk gelişlerinde getiremedikleri ev eşyası ve zati eşyalarının aile birliği esas alınarak eşlerden sadece birisi tarafından evlenme veya boşanma aktinden sonraki 6 aylık süre içerisinde getirmelerine izin verilmesi uygun bulunmuştur.

Bilgi ve gereğini rica ederim.

         Müsteşar a.

     H. Cahit SOYSAL

Gümrükler Genel Müdürü

DAĞITIM :

Tüm Gümrükler Başmüdürlüklerine