Dış Ticaret Müsteşarlığından:

İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2006/20)

BİRİNCİ KISIM

Genel Bilgi ve İşlemler

Soruşturma

MADDE 1- (1) Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Vestel Beyaz Eşya) tarafından yapılan ve Arçelik – LG Klima San. ve Tic. A.Ş. firması tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “duvar tipi split klimalar” için 28/07/2005 tarih ve 25889 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2005/17 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 Sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarih ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar), 30/10/1999 tarih ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) ve 02/05/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuçlarını içermektedir.

Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi

MADDE 3- (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün bilinen yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, ÇHC’de yerleşik bilinen ihracatçılarına ve anılan ülkede yerleşik diğer ihracatçılara erişilebilmesini teminen soruşturmaya taraf ülkenin Ankara Büyükelçiliğine soru formları gönderilmiştir.

                (2) Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. İlgili tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.

(3) ÇHC’de yerleşik üretici-ihracatçı firmalardan dokuzu[1] soru formuna cevap vermiştir.

                (4) Başvuru sahibi yerli üretici kendisine yöneltilen soru formuna usulüne uygun şekilde yanıt vermiştir. Ayrıca, soruşturma süresi boyunca işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.

(5) Anılan ülkeden soruşturma konusu madde ithalatı yaptığı belirlenen 36 firmaya ithalatçı soru formu gönderilmiş olup, soru formlarına cevap veren 24 firmanın görüşleri değerlendirilmiştir.

Yerinde doğrulama soruşturmaları

MADDE 4- (1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde Manisa’da yerleşik yerli üretici firma nezdinde yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmiştir.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi

MADDE 5- (1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliği’ne ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği örneği gönderilmiştir.

(2) Nihai bildirim yapılmasını müteakip ÇHC’deki üretici/ihracatçılar ve ithalatçılar ile yerli üreticiye bildirime ilişkin görüşlerini yazılı olarak sunma imkanı verilmiş; ayrıca 04-07/07/2006 tarihleri arasında talep sahibi üretici/ihracatçılar ile ithalatçıların temsilcilerinin katıldığı dinleme toplantıları tertip edilmiştir.

(3) Tüm taraflara soruşturma boyunca, soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle alâkalı belgeleri sunma imkanı verilmiş ve tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenerek, mezkur görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek nesnel iddialara Tebliğin ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.

                Soruşturma dönemi

MADDE 6- (1) Damping belirlemesi için 01/01/2004–31/12/2004 tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2002 - 31/12/2004 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün

MADDE 7- (1) 8415.10.90.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) yer alan “duvar tipi split klimalar” soruşturma konusu ürünü teşkil etmiştir. Şikayet kapsamına “multi” olarak adlandırılan ürün tipi de dahildir. Bahse konu GTİP yalnızca bilgi amaçlı olarak verilmiş olup, bağlayıcı değildir.

(2) Duvar tipi split klima, bir iç ve bir dış üniteden oluşmakta, multi olarak adlandırılan ürün tipinde ise bir dış üniteye bağlı birden çok iç ünite bulunmaktadır. Split tip klima, iç ortamı kompresör, soğutucu akışkan ve ısı eşanjörleri yardımıyla isteğe bağlı olarak soğutabilmekte veya ısıtabilmektedir. Split klima genelde ev veya iş yerlerinde kullanılmaktadır. Kullanılacak klimanın kapasitesi, mekanın hacmi, izolasyon koşulları ve dış şartlarla ilişkilidir.

                (3) Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde soruşturma konusu ülkeden ithal edilen ürün ile yerli üreticiler tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup olmadığı incelenmiştir. Anılan madde uyarınca benzer ürün, dampinge konu mal ile aynı özellikleri taşıyan bir mal, böyle bir malın bulunmaması halinde ise benzer özellikleri taşıyan başka bir mal şeklinde tanımlanmaktadır.

(4) Bu bağlamda, yerli ve ithal ürünlerin “benzer ürün” olup olmadığı hususu tespit edilirken, öncelikle aynı özelliklerin olup olmadığı, daha sonra da kullanım alanları ve özellikleri itibariyle benzer olup olmadığı hususu incelenmiştir.

(5) İlgili taraflardan alınan görüşler ve yerli üretici nezdinde gerçekleştirilen yerinde inceleme çalışmalarında, yerli üreticinin “inverter” olarak adlandırılan ürün tipi ile 24.000 BTU üzerinde kapasiteli tiplerde halihazırda üretimi bulunmadığı anlaşılmış, bununla birlikte, “inverter” ürün tipinin üretim programına dahil edildiği, 24.000 BTU üzerindeki ürünlerde ise yeterli talep halinde üretimin gerçekleştirilebileceği tespit olunmuştur. Öte yandan, “benzer ürün” tanımı çerçevesinde yerli üretim dalının her ürün tipini üretme zorunluluğu bulunmamakta olup, bahse konu ürün tiplerinin yerli üreticinin mevcut ürün yelpazesi ile her halükarda “benzer ürün” niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

(6) Nihai olarak, soruşturma boyunca yapılan incelemeler ve nihai bildirim sonrası konuya ilişkin iletilen iddiaların benzer ürün tanımı çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde yerli üreticiler tarafından üretilen ürünler ile soruşturmaya konu ülkeler menşeli ürünler arasında, fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği ve kullanım alanları bakımından “benzer ürün” tanımı açısından ayrım yaratan herhangi bir farklılık gözlemlenmemiştir.

(7) Diğer taraftan, yine yerli üretici tarafından üretimi bulunmayan “Değişken soğutucu debili split klima sistemleri”nin dış ünitesinin, nihai bildirim sonrasında alınan görüşler çerçevesinde soruşturma kapsamı dışında tutulmasının uygun olacağı mülahaza edilmiştir.

İKİNCİ KISIM

Dampinge İlişkin Belirlemeler

Genel

MADDE 8- (1) Yönetmeliğin 27 nci maddesi çerçevesinde, ihracatçı, ithalatçı, ürün çeşidi ve işlem sayısının fazlalığı nedeniyle dampinge ilişkin belirlemelerde örneklemeye gidilmiştir. Buna göre, Türkiye’ye ihracatta toplam %59,7’lik payla ilk üç sırada yer alan Ningbo Aux Imp. & Exp. Co. Ltd. (%26,9), Foshan Shunde Galanz Electrical Appliance Ltd. (%16,4) ile GD Midea Air-Conditioning Equipment Co., Ltd. (%16,3) firmalarının örneklemeye dahil edilmesi ve bu firmalar için bireysel olarak hesaplanan damping marjlarının ağırlıklı ortalamasının diğer ihracatçı-üreticilere[2] teşmil edilmesi öngörülmüştür. Bu husus, ihracatçı firmalara bildirilmiş ve konu hakkında mezkur firmaların görüşlerine başvurulmuştur.

(2) Örnekleme kararı sonrası işbirliğine devam etmeyeceğini yazılı olarak beyan eden Foshan Shunde Galanz Electrical Appliance Ltd. firmasının, bu nedenle örnekleme dışında tutulması gerekmiş ve bu firma için damping marjı eldeki mevcut veriler esasında belirlenmiştir. Bu süreçte, örneklemede yer alan Midea firmasıyla ilişkili konumda bulunduğu tespit edilen Hualing firması, söz konusu firma yerine örneklemeye dahil edilmiştir.

(3) TCLAC firmasının, örneklemeye dahil edilmekle birlikte işbirliğinde bulunmayan firmaların mevcudiyeti halinde, bu firma(lar) yerine kendisinin örneklemeye dahil edilmesi yönünde talebi vaki olmuştur. Ancak bu talep, gerek Midea ile ilişkili olduğunun tespiti üzerine Hualing firmasının Galanz yerine örneklemeye dahil edilmesi, gerek firmanın ihracattaki düşük payı nedeniyle kabul görmemiştir.

(4) Öte yandan, Haier firmasının kendisi için ayrı marj hesaplanması talebi de, soruşturma zamanlaması ve yoğun iş programı nedeniyle değerlendirmeye alınamamıştır.

(5) Örneklemeye dahil edilen üretici/ihracatçı Ningbo, Midea ve Hualing firmalarının cevapları tüm detaylarıyla ve kapsamlı olarak incelenmiş ve kendilerine ihtiyaç duyulan ek bilgiler ile açıklama gerektiren hususlara dair ilave soru formları iletilmiştir. Bu aşamada, bahse konu ilave soru formuna Hualing firması cevabının incelenmesinden, talep olunan bilgi ve belgelerin neredeyse hiçbirinin karşılanmadığı, olası damping marjı hesabında temel nitelikteki verilere dair iletilen suallerin de yanıtsız bırakıldığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Hualing firması da örneklemeden çıkarılmış ve firmaya Yönetmeliğin 26 ncı maddesi hükmü uygulanmıştır.

(6) Nihai olarak, soruşturmada gelinen aşama itibarıyla Hualing firması yerine başka bir firmanın örneklemeye dahil edilmesine, soruşturma süresi ve yoğun iş programı da dikkate alınarak imkan bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu çerçevede soruşturma, Ningbo Aux ve Midea firmaları için bireysel marj hesaplanması suretiyle sürdürülerek tamamlanmıştır. Mezkur firmalar için hesaplanan damping marjının ağırlıklı ortalaması işbirliğine gelmekle birlikte örneklemeye dahil edilmeyen diğer firmalara teşmil edilmiştir. İşbirliğine gelmeyen taraflar için ise ağırlıklı ortalama bazda en yüksek orana sahip olan ürün tipinin damping marjı esas alınmıştır.

(7) Yönetmelik ek madde 1 kapsamında Ningbo Aux ve Midea firmalarının piyasa ekonomisinde faaliyet gösterdiklerinin kabulü yönünde talepleri vaki olmuş olup, konuya ilişkin firmalar tarafından sağlanan bilgi-belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde, aşağıda belirtilen tespitler nedeniyle mezkur taleplerin kabulüne imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

1.     Ningbo Aux:

a)        SD içerisinde ÇHC’de yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanunu çerçevesinde firmanın üretim ve satışlarına ilişkin kararlarını etkileyecek tarzda, ihracat ve ithalatını yapabileceği ürün yelpazesinde sınırlama bulunduğu tespit olunmuştur.

b)       İlgili mevzuattaki açık hükümler çerçevesinde üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunduğu anlaşılmıştır. Söz konusu değerlendirme işgücü arz ve talebinin piyasa koşullarında serbestçe karşı karşıya gelmesi ve işgücü ücretlerinin bu suretle piyasa koşullarında oluşması açısından önem taşımaktadır.

c)        Firmanın piyasa ekonomisi olmayan sistemden kaynaklanan, muhtelif devlet desteği mekanizmalarından yararlanmakta olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu tespit doğrudan firma mali tabloları ile mali tablo dipnotlarına dayanmaktadır.

2.     Midea:

                      Ningbo Aux firması için geçerli olduğu tespit edilen yukarıdaki hususların Midea için de geçerlilik taşıdığı görülmüş, bu itibarla, firmanın piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet gösterdiği talebinin kabulü  mümkün görülmemiştir.

                      Öte yandan, soruşturma döneminde yurtiçi satışa ilişkin üretimin büyük bölümünü gerçekleştirmesi itibariyle piyasa ekonomisi araştırmasında büyük önemi haiz grup firmasının soruşturma döneminde geçerli olan şirket sözleşmesi, “titizlikle arandığı halde bulunamadığı” gerekçesiyle, talep edildiği halde firma tarafından sağlanmamıştır.

(8) Yukarıda maruz tespitler, firmalar tarafından gizlilik kaydıyla iletilen dış ticaret izin belgeleri, mali tabloları, mali tabloların dipnotları ile SD’de yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanunu ve yerleşim yerine ilişkin mevzuatta yer alan açık hüküm ve verilere dayanmaktadır. Nihai bildirim sonrasında ilgili taraflarca konuya ilişkin iletilen görüşlerin incelenmesinden, yukarıda belirtilen tespitlerin geçerliliğini değiştirebilecek, nesnel, konuyla ilgili değerlendirmeler içermediği anlaşılmıştır.

(9) Nihai bildirim sonrası, Türkiye’de yerleşik ilgili bir tarafın kendisi için bireysel marj hesaplanması talebi vaki olmuş, mezkur talep mevzuattaki açık hükümler çerçevesinde uygun görülmemiştir.

Normal değer

MADDE 9- (1) Yönetmelik ek madde 1 deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğu ihracatçılarca ispat edilemediğinden normal değerin tespitinde Türkiye emsal ülke olarak alınmıştır. Bu çerçevede normal değer, konuya ilişkin detaylı veri sağlayan Vestel firmasında benzer mal için fabrika çıkış aşamasında fiilen ödenmiş fiyat esas alınarak belirlenmiştir.

(2) Yapılan incelemede, yerli üretici Vestel Beyaz Eşya’nın tüm yurtiçi satışını Vestel Grubuna dahil Vestel Dayanıklı Tüketim Malları Pazarlama A.Ş. (Vestel Pazarlama) aracılığıyla gerçekleştirdiği ve firmalar arası fiyatlandırmanın aralarındaki ilişkiden etkilendiği tespit edilmiş; bu itibarla, Vestel Grubu adına bağımsız alıcılara satış gerçekleştiren Vestel Pazarlama firmasının soruşturma dönemindeki satışları normal değer belirlemesinde baz alınmıştır.

İhraç fiyatı

MADDE 10- (1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye’ye ihraç fiyatının belirlenmesinde, üretici/ihracatçı firmaların ihracatında fiilen gerçekleşmiş fiyat esas alınmıştır.

Fiyat karşılaştırması

MADDE 11- (1) Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen normal değer ile ihraç fiyatı aynı aşamada (fabrika çıkış aşaması) karşılaştırılmıştır.

(2) Normal değerin ve ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasına getirilmesi amacıyla, söz konusu firmalar tarafından sağlanan banka masrafları, taşıma giderleri, komisyon masrafı gibi makul görülen sair giderler ile iki fiyat arasında fark yarattığı anlaşılan reklam, montaj hizmeti gibi diğer unsurlar açısından, beyan olunan fiyatlar üzerinde ayarlama yapılmıştır.

(3) Nihai bildirim sonrası ilgili taraflarca, normal değer hesabında Vestel Pazarlama firmasının satışlarının ve satış fiyatları üzerinde yapılan ayarlamaların normal değer hesabında ne şekilde ele alındığının açık olmadığı iddia olunmuştur. Söz konusu veriler bahse konu firmanın muhasebe kayıtlarından temin edilmiş olup, normal değer hesabında ne şekilde ele alındığı, ticari bilgilerin gizliliği ilkesi çerçevesinde ilgili taraflara nihai bildirim ile bildirilmiştir. Bahse konu veriler firma nezdinde gerçekleştirilen incelemede zarar verileri ile birlikte yerinde doğrulanmıştır.

                Damping marjı

MADDE 12- (1) Yönetmeliğin 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjı, normal değer ve ihraç fiyatının ağırlıklı ortalamalarının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır.

(2) Örneklemeye dahil edilen firmalar için CIF ihraç fiyatının yüzdesi olarak hesaplanan damping marjları aşağıda belirtilmektedir:

Ningbo Aux Imp. & Exp. Co. Ltd. %43,19

GD Midea Air-Conditioning Equipment Co., Ltd. %38,64

(3) Örneklemeye dahil edilmeyen firmalar için Yönetmeliğin 27 nci maddesi çerçevesinde örneklemeye dahil edilen firma belirlemelerinin ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanmış olan damping marjı ile soruşturma konusu ülkedeki diğer üretici-ihracatçılar için tesis olunan marj ise şu şekildedir:

                Guandong Chigo Air-Conditioning Co., Ltd. %41,61

                Gree Electric Appliances Inc. of Zhuhai %41,61

                Guandong Kelon Air Conditioner Co., Ltd. %41,61

                Haier Group %41,61

                TCL Air-Conditioner (Zhongsan) Co. Ltd. %41,61

                Diğerleri %92,63

                (4) Nihai bildirim sonrası ilgili taraflarca fiyat taahhüdünde bulunulmuş, söz konusu talep İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunca kabul edilmemiştir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Zarara İlişkin Belirlemeler

BİRİNCİ BÖLÜM

Dampingli İthalat

                Maddenin genel ithalatı

MADDE 13- (1) Maddenin genel ithalatı, 2002 yılındaki 95.632 adetlik düzeyinden 2003 yılında 288.986 adete yükselmiş, SD’de ise 494.182 adet olarak gerçekleşmiştir. Genel ithalatın 2002 yılı ile SD arasında miktar (adet) bazında %417 oranında arttığı görülmüştür.

(2) Nihai bildirim sonrasında ithalat rakamlarının “re-export” ithalatı da kapsadığı ve bu miktarın düşülmesi gerektiği iddia olunmuştur. SD’de ithalatın beyanname bazlı veriler üzerinden rejim bazlı incelemesinde “re-export” amaçlı ithalat yapıldığını gösteren herhangi bir bulguya rastlanmamıştır.

Maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatı

MADDE 14- (1) Maddenin ÇHC’den ithalatı, 2002 yılında 77.161 adet iken 2003 yılında 232.837 adet düzeyine yükselmiş, 2004 yılında ise 425.634 adet olarak gerçekleşmiştir. Soruşturma konusu ülkeden ithalatın 2002 yılı ile SD arasında miktar bazında %452 oranında artış kaydettiği görülmektedir. Maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2002 ve 2003 yıllarında %81 iken, SD’de %86’ya yükselmiştir.

Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı

MADDE 15- (1) Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, 2002 yılı ile SD arasında sırasıyla 18.471, 56.149 ve 68.548 adet düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu veriler maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payının 2002 yılında %19 iken, SD’de %14’e gerilediğine işaret etmektedir.

(2) 2002 yılı ile SD arasında üçüncü ülkelerden ithalat artışı %271 düzeyinde gerçekleşmiştir.

Dampingli ithalatın pazar payındaki değişim

                MADDE 16- (1) Soruşturma konusu ürünün toplam tüketimi 2002 yılı ile SD arasında %421 oranında artış kaydetmiştir. Pazar büyüklüğü, toplam ithalat ile Türkiye’de yerleşik üreticilerin yurtiçi satışları toplamı olarak hesaplanmaktadır.

                (2) 2002-SD döneminde ÇHC’nin pazar payı endeksi 100’den 131’e yükselmiş, buna karşılık aynı dönemde yerli üretim dalının pazar payı ise 100’den 78’e gerilemiştir.

                (3) Nihai bildirim sonrası 2002-2004 yılları arasında genel ithalatın toplam pazardan daha düşük oranda artış gösterdiği, dolayısıyla yerli firmaların pazar payının gerçekte toplam pazardan daha büyük oranda arttığı iddia olunmuştur. İddianın aksine anılan dönemde ÇHC menşeli dampingli ithalat dışında piyasaya ürün arz eden tüm piyasa aktörleri pazar payı kaybına uğramıştır. Bu durum, ÇHC kökenli ithalatın pazar payını yalnız yerli üretim dalı aleyhine değil, aynı zamanda üçüncü ülkeler aleyhine de artırdığını göstermektedir. Öte yandan, piyasa payındaki azalmanın diğer yerli üretimden kaynaklandığı yönündeki iddianın da, zarar inceleme dönemi yukarıda açıklanan hususlar paralelinde bir bütün halinde değerlendirildiğinde hükümsüz olduğu açıktır.

                (4) Yine nihai bildirim sonrası, ithalatçıların stok hareketlerinin piyasa büyüklüğü hesabında dikkate alınması gerektiği iddia olunmuştur. Piyasa büyüklüğü, ihracatçı ve yerli üreticilerin ülkemiz piyasasına satış miktarları esasında belirlenmiş olup, bu çerçevede iddianın geçerlilik taşımadığı sabittir.

Dampingli ithalatın yerli üretici fiyatları üzerindeki etkisi

MADDE 17- (1) ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi ve diğer gümrükleme masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları, yerli üretim dalının fabrika çıkış aşamasındaki satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede yapılan hesaplamalarda, 2004 yılında fiyat kırılması Ningbo Aux firması için %23,3, Midea firması için ise %19,4 oranında bulunmuştur.

(2) Öte yandan, yerli üretim dalının fiyatlarını dampingli ithalatın etkisiyle büyük ölçüde aşağı çekmiş olduğu, bu itibarla yıpranmamış fiyata göre kırılmayı ifade eden fiyat bastırılmasının ise daha yüksek oranlarda olduğu anlaşılmıştır. Fiyat bastırılması, zarar inceleme dönemi başlangıcındaki yerli üretim dalı kâr marjı ile SD’deki kâr marjı arasındaki farkın yerli üretim dalı fiyatları üzerine ilavesiyle hesaplanan yıpranmamış fiyatın, dampingli ithalatın ülkemiz piyasasına giriş fiyatı ile mukayesesi suretiyle hesaplanmıştır. Bu şekilde hesaplanan fiyat bastırılmalarının, yukarıda belirtilen firmalar için sırasıyla %28,6 ve %24,5 nispetinde olduğu görülmüştür.

(3) Nihai bildirim sonrasında, fiyat kırılması hesabına esas teşkil eden Vestel Pazarlama fiyatlarından %10 nispetinde makul kârın ayrıca düşülmesi gerektiği iddia olunmuştur. Fiyat kırılması, ihracatçı ve yerli üreticinin ilk bağımsız alıcıya satış fiyatlarının, ülkemiz piyasasına girişte aynı aşamada mukayesesi şeklinde hesaplanmakta olup, bu itibarla nesnel temellere dayandırılmayan talep makul görülmemiştir.

İKİNCİ BÖLÜM

Yerli Üretim Dalının Durumu

Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri

MADDE 18- (1) Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, şikayet sahibi Vestel firması yanında şikayeti destekleyen diğer yerli üretici Arçelik-LG Klima San. ve Tic. A.Ş. firmasının da zarar incelemesine dahil edilmesi öngörülmüş, bu amaçla soruşturma açılmasını müteakip firmaya detaylı soru formu iletilmiş ancak firma, yabancı sermayeli yapısından kaynaklandığını belirttiği gerekçelerle istenilen verileri sağlamamıştır.

(2) Öte yandan, yerli üretici Akfel Pazarlama İth. İhr. A.Ş. firması ise Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde, SD’de ürettiği miktarı da büyük ölçüde aşacak şekilde, önemli miktarda ürün ithalatı yaptığı tespit olunduğundan yerli üretim dalı tanımı dışında tutulmuştur.

(3) Bu çerçevede, Yönetmeliğin 18 inci maddesi hükmü gereğince, benzer malın Türkiye üretiminin önemli bir bölümünü gerçekleştiren Vestel firmasının yerli üretim dalını oluşturduğu kabul edilmiştir.

(4) Vestel Beyaz Eşya firmasının tüm yurtiçi satışını Vestel Grubuna dahil Vestel Pazarlama firması aracılığıyla gerçekleştirdiği ve firmalar arası fiyatlandırmanın aradaki ilişkiden etkilendiği anlaşıldığından, zarar incelemesinde soruşturma konusu ürün üretim ve satışına ilişkin iki firmanın konsolide verileri esas alınmıştır.

(5) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış gerçel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2002 yılında 100 olan üretim miktar endeksi 2003 yılında 312, SD’de 482 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu verilerden yerli üretim dalının üretimini hızla genişleyen iç ve dış pazar taleplerine uyumlu olarak artırdığı anlaşılmaktadır.

b) İç Piyasa Satışları

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2002 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2003 yılı ile SD’de sırasıyla 181 ve 328 olmuştur. Aynı dönemde satış hasılatı ise gerçel olarak 2002’de 100 kabul edildiğinde 2003’de 130, 2004’de 178 düzeyinde gerçekleşmiştir.

c) İhracat

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2002 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2003’de 519 ve SD’de 709 olarak gerçekleşmiştir.

d)       Pazar Payı

                Yerli üretim dalının, ilgili üründe, yurtiçi pazar payı endeksi 2002 yılında 100 iken, 2003’de 84’e, SD’de ise 78 düzeyine gerilemiştir.

e) Stoklar

Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2002 yılında 100 olarak alınan stok düzeyi endeksi, 2003’de 109’a yükselmiş, SD’de ise 292 düzeyinde gerçekleşmiştir.

f) Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı

Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2002’de 100 olarak alınan kapasite endeksi 2003 ve SD’de 159 olmuştur. Kapasite kullanım oranı 2002’de 100 olarak alındığında 2003’de 196 ve SD’de 303 düzeyinde gerçekleşmiştir.

                g) İstihdam

                Yerli üretim dalının, ilgili üründe çalışan işçi sayısı endeks olarak 2002’de 100 iken, 2003’de 291’e, SD’de ise 321’e yükselmiştir. İdari personel sayısı ise yine 2002’de 100 kabul edildiğinde 2003’de 600, SD’de ise 650 olarak gerçekleşmiştir.

h) Ücretler

                Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçilerinin toplam ücret endeksi   2002-SD arasında sırasıyla 100, 86 ve 103 düzeyinde gerçekleşmiştir.

i) Verimlilik

                Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksinin 2002-SD arasında düzenli olarak artış kaydettiği görülmektedir. 2002 yılında 100 olan verimlilik endeksi 2003’de 107 ve SD’de 150 olmuştur.

j) Yurtiçi Fiyatlar

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksi 2002 yılında 100 iken, 2003’de 72’ye, SD’de ise 54’e gerilemiştir.

k) Maliyetler

Yerli üretim dalının, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2002 yılında 100 alındığında 2003’de 79’a gerilemiş, SD’de 57 düzeyinde gerçekleşmiştir.

l) Kârlılık

                Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin toplam kârlılığı 2002’de 100 olarak kabul edildiğinde, reel olarak 2003’de 54 düzeyinde gerçekleşmiş, SD’de ise 134 olmuştur. Birim kârlılık endeksi ise 2002 yılında 100 iken 2003’de 30’a gerilemiş, SD’de 41 olarak gerçekleşmiştir.

m) Nakit Akışı

Yerli üretim dalının nakit akışı endeksi 2002 yılında 100 iken, 2003’de 70 ve SD’de 154 olmuştur.

n) Özkaynakların Kârlılığı ve Yatırım Hasılatı

Yerli üretim dalının, 2002 yılı itibariyle -100 kabul edilen özkaynak kârlılığı (Kâr/Özkaynak) endeksi 2003’de 23, SD’de ise 35 olarak gerçekleşmiştir. (Özkaynak kârlılığı, soruşturma konusu ürün için ayrıştırılamadığından Vestel Beyaz Eşya firmasının tamamına ilişkindir.) Yatırım hasılatı (Kâr/Aktif Toplamı) endeksine bakıldığında ise 2002 yılında 100 iken 2003’de 28, SD’de ise 32 düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür.

o) Büyüme

Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü gerçel olarak 2002 yılında 100 iken 2003’de 197’ye, SD’de ise 423’e yükselmiştir.

p) Sermaye Artışı

Yerli üretim dalının 2002 yılında 100 olan öz sermaye endeksi, 2003’de 488 ve SD’de 1120 düzeyinde gerçekleşmiştir. Öz sermaye Vestel Beyaz Eşya firmasının tamamına ilişkindir.

r) Yatırımlardaki Artış

Yerli üretim dalının ilgili üründeki yatırımları endeks olarak 2002 yılında 100 iken 2003’de 74, SD’de ise 242 olarak gerçekleşmiştir.

s) Damping marjının büyüklüğü

Damping marjının önemli oranlarda olduğu tespit olunmuştur.

Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi

MADDE 19- (1) Yerli üretim dalının, 2002-SD arasında yukarıda bahse konu ekonomik göstergelerinin incelenmesi sonucunda;

a)     Soruşturma konusu ülkenin piyasa payında önemli oranda artış gerçekleşirken pazar payı kaybına uğradığı,

b)     Maliyetlerindeki önemli düşüşe nazaran yurt içi satış fiyatlarının daha yüksek oranda gerilemesi neticesinde, 2002-SD arasında birim yurtiçi satış kârlılığında büyük oranda düşüş yaşandığı ve bu düşüşün verimliliğindeki ciddi artışa rağmen ortaya çıktığı,

c)     Kârlılığındaki gelişmeye paralel olarak yatırım hasılatında büyük ölçüde düşüş gerçekleştiği,

tespit edilmiştir.

                (2) Vestel Beyaz Eşya ve Vestel Pazarlama firmalarının soruşturma konusu ürün için ayrıştırılan ve yerinde doğrulanan verilerine dayanan yukarıda maruz tespitlerden, Vestel Beyaz Eşya firmasının tüm ürün yelpazesine ilişkin mali tablolarındaki olumlu göstergelerin, bağımsız alıcılara satış verileri çerçevesinde ele alındığında soruşturma konusu ürün operasyonunda geçerlilik taşımadığı anlaşılmaktadır. Bu açıdan, Vestel Beyaz Eşya firmasının mali tablolarından hareketle zarara ilişkin ileri sürülen iddialar hüküm ifade etmekten uzaktır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe İlişkin Belirlemeler

Dampingli ithalatın etkisi

MADDE 20- (1) Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün ÇHC’den ithalatının, 2002 yılına göre SD’de mutlak ve nisbi olarak önemli oranda arttığı, ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının büyük ölçüde altında kaldığı görülmektedir. Aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını yüksek oranlarda kırması (bastırması) ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer unsurların etkisi

MADDE 21- (1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra zarara yol açabilecek nihai bildirim sonrasında ilgili taraflarca ileri sürülen diğer unsurlar incelenmiş olup, buna ilişkin değerlendirmeler aşağıda maruzdur:

(2) Yerli üretim dalının piyasa payındaki azalmanın dampingli ithalattan değil, ülke üretim kapasitesinin hızla artan talebi karşılamada yetersiz kalmasından kaynaklandığı iddiası:

Piyasa payındaki azalmanın mezkur nedenden kaynaklanması için şüphesiz bir kapasite darboğazı yaşanması gerekmektedir ki, zarar inceleme dönemi boyunca yerli üretim dalı kapasitesinde bir darboğaz bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede, piyasa payındaki azalmanın doğrudan dampingli ithalattan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, üçüncü ülkelerden ithalat artışının ÇHC’den ithalat artışından daha düşük düzeyde gerçekleşmesi, ÇHC’nin pazar payını yalnız yerli üretim dalı değil, aynı zamanda üçüncü ülkeler aleyhine de artırdığını göstermektedir.

(3) Zarar inceleme döneminde yurtiçi satış fiyatının 100’den 54’e, birim üretim maliyetinin ise 100’den 57’ye gerilediği, bu itibarla kârlılıkta olumsuzluk yaratan, maliyetlere nazaran daha yüksek orandaki fiyat düşüşünün ancak %3 nispetinde olduğu, bunun ise yüksek oranlı yatırımlar neticesinde 100’den 423’e çıkan amortismanlardan kaynaklandığı, amortismanların dışarıda bırakılması durumunda yerli üretim dalı kârlılığının azalmadığı, tersine arttığının görüleceği, bu itibarla birim kârlılıktaki azalmanın dampingli ithalata atfedilemeyeceği iddiası:

Nihai bildirim sonrasında firma temsilcileriyle yapılan dinleme toplantısında da izah edildiği üzere, öncelikle maliyetlere nazaran fiyat düşüşünün ancak %3 nispetinde olduğu şeklindeki hesabın matematiksel olarak doğru olmadığı açıktır. Öte yandan, amortismanlardaki belirtilen artış mutlak değerler olarak ifade edilmekte olup, birim üretime düşen amortisman değerleri incelenmeden amortismanların birim maliyetler üzerinde yıllar itibariyle artırıcı etki yarattığı sonucunu çıkarmak da mümkün değildir. Nitekim 100’den 423’e çıkan amortismanlara nazaran, aynı dönemde üretim miktarının 100’den 482’ye çıkması nedeniyle birim ürüne düşen amortisman değerinin 2002-2004 arasında düşüş kaydettiği, bu nedenle amortisman giderlerindeki trendin, iddianın aksine kârlılıktaki düşüşü açıklayan bir unsur niteliğinde olmadığı görülmüştür.

(4) TL’nin zarar inceleme döneminde değer kazanmasının yarattığı etkinin incelenmesi ve zarar üzerindeki etkisinin ayrıştırılması gerektiği iddiası:

Zarar incelemesi yerli üretim dalının yurtiçi soruşturma konusu ürün operasyonu baz alınarak yapılmış olup, bu şekilde yerli üretim dalının ihraç fiyatlarında yerli para biriminin değer kazanmasının yaratacağı düşüşler halihazırda zaten ayrıştırılmış bulunmaktadır. Öte yandan, yerli üretim dalının yurtiçi operasyonu için yapılan bir incelemede sağlıklı sonuçlara varılabilmesi için incelemenin (gerçel) TL değerler üzerinden yapılması kaçınılmazdır. Gerçel TL değerler yerine ABD doları değerler üzerinden yapılacak bir değerlendirme, milli para biriminin değer kaybettiği bir ortamda gerçekte var olmayan dampingli ithalattan kaynaklanan zararın nasıl varmış gibi görülmesine neden olabilecekse, milli para biriminin değer kazandığı bir ortamda yapılacak değerlendirme de dampingli ithalatın etkisinin doğru olarak tespitini şüphesiz aynı şekilde güçleştirebilecektir. 

Diğer taraftan, belirtilen dönemde TL’nin değer kazanması, önemli oranda ithal girdi kullanan yerli üretim dalının maliyetlerinde olumsuz etki bir tarafa büyük ölçüde olumlu etki yaratmıştır. Maliyetlere nazaran fiyatlarda söz konusu etkiye rağmen ortaya çıkan daha yüksek oranlı yıpranmanın, yüksek oranlı fiyat kırılması içeren ve piyasa payını hızla artıran dampingli ithalattan kaynaklandığı sabittir. Yine yerli üretim dalının önemli oranda döviz üzerinden finansman sağlıyor olması, TL’nin değer kazanmasının firmanın mali yapısında gerçekleştirdiği bir başka olumlu unsur olarak ortaya çıkmaktadır.

(5) Hacmi büyük bir hızla gelişen bir piyasada birim kârlılığın düşmesinin normal bir gelişme olduğu, ayrıca birim kârlılık üzerine odaklanmanın yanıltıcı olacağı:

                Yukarıda belirtildiği üzere, kârlılıkta ciddi oranda düşüş yaratan, maliyetlere nazaran fiyatlardaki daha yüksek oranlı yıpranmanın, yüksek oranlı fiyat kırılması (bastırılması) içeren ve piyasa payını hızla artıran dampingli ithalattan kaynaklandığı açıktır. Bu koşullarda iddianın geçerliliği bulunmamaktadır.

(6) Kalite, pazarlama kanalları, tüketici algılaması ve tercihleri açısından yerli üretim ile dampingli ithalatın doğrudan rakip olmadığı, yerli üretici markasını taşıyan ürünü almak isteyen bir tüketicinin, dampingli ithalatı tercih etmeyeceği iddiası:

İddianın aksine yerli üretim dalı tek bir pazarlama kanalıyla değil farklı dağıtım ağları yoluyla faaliyet göstermekte olup, bizatihi iddia sahibi ilgili tarafça da farklı pazar segmentlerine dönük nitelik ve özelliklerde ürün arzının gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Öte yandan, marka ve kalite imajı açısından beyaz eşya sektöründe global markalı, bilinen ürünlerin de ÇHC’de üretilerek ülkemize ithal edilmekte olduğu bilinmektedir. Soruşturma sırasında bizzat iddia sahibi ilgili taraf da dahil olmak üzere, reklam, tanıtım ve satış sonrası hizmetlerde kullanılması amacıyla ÇHC’li üretici/ihracatçılarca ithalatçılara önemli miktarda finansal kaynaklar sağlandığı ayrı bir tespit olarak ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda iddianın hükümsüz olduğu değerlendirilmiştir.

(7) Olası önlemin rekabeti büyük ölçüde engelleyeceği, yerli üreticilerin duopol oluşturarak tekel rantı elde edecekleri:

Soruşturma konusu ürün ithalatı kısıtlamaya tabi tutulmamakta olup, uygulanan gümrük vergileri de bir çok ülke için %0, diğer ülkeler için ise yalnız %2,7 gibi düşük bir oran düzeyindedir. Diğer taraftan yurtiçinde birden çok (halihazırda üç) üretici bulunmakta olup, üretici sayısında önümüzdeki dönemde artış yaşanması beklenmektedir.

(8) Sonuç olarak, yukarıda belirtilen iddia ve değerlendirmeler çerçevesinde, bahse konu hususların, dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerindeki zarar arasında mevcut olan illiyet bağını ortadan kaldırmadığı sonucuna varılmıştır.

BEŞİNCİ KISIM

Sonuç

MADDE 22- (1) Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı vergi yürürlüğe konulmuştur.

Uygulama

Madde 23- (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.

Yürürlük

Madde 24- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 25- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.