Tütün Üretimi, Üretici Tütünlerinin Pazarlanması, İç ve Dış Ticareti, Denetimi ve Tütün Eksperliği ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumundan: 04.12.2002 tarihli, 24956 sayılı R.G.

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; tütün üretimi, üretici tütünlerinin pazarlanması, tütün iç ve dış ticareti, denetimi, tütün eksperliği ile ilgili usul ve esaslar ile üretici ve alıcı menfaatlerini koruyacak önlemleri belirlemektir.

Kapsam

Madde 2- Tütün üretimi, üretici tütünlerinin pazarlanması, tütün satış merkezlerinin kurulması, açık artırma başlangıç fiyatının teknik olarak saptanması, tütün ticareti, tütünlerin nakli, tütün üretim, alım ve satımına dair yazılı sözleşmelerin düzenlenmesi, tütün eksperlerinin görev, yetki ve mesleki sorumluluklarının belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar bu Yönetmelikte düzenlenmiştir.

Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Yeniden Yapılandırılması ile Tütün ve Tütün Mamullerinin Üretimine, İç ve Dış Alım ve Satımına, 4046 sayılı Kanunda ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

 Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

Kurul :Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulunu,

Kurum:Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumunu,

Alıcı    :Tütün ticareti yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel  kişileri,

Üretici :Tütün tarımı ile uğraşan gerçek ve tüzel kişileri,

Yazılı sözleşme :Tütünün cinsi, miktarı, fiyatı, teslim tarihi gibi hususlar ile özel şartları içeren ve Kurumca belirlenen esaslara göre düzenlenen Tütün Üretim ve Alım-Satım Sözleşmesini,

Tütün eksperi : Tütün eksperliği yüksek okullarından veya muadili yerli veya yabancı okullardan lisans düzeyinde  yüksek öğrenim diploması alarak mezun olmuş, tütün alım ve satım muayenelerini yaparak tütünlerin vasıf, değer ve nevilerini belirleyen teknik elemanı,

Tam mahsul : Aynı tarladan olmak üzere bir üretici tarafından üretilen tütünlerin tamamını,

İşlenmemiş tütün : Üreticiler tarafından, tarlaya dikilen, yetişerek olgunlaşan, daha sonra kırımı yapılarak değişik yöntemlerle kurutulan denklenmemiş veya kaba bir tasnife tabi tutularak çeşitli şekillerde denklenmiş tam ve yırtıklı tütün yapraklarını,

İşlenmiş tütün : İşlenmemiş tütünlerin alıcılar tarafından, işleme tesislerinde çeşitli işlemlerden geçirilerek, belirli kriterlere göre yeniden tasnife tabi tutulması sonucu elde edilen ambalajlanmış tütün yapraklarını ve yaprak parçalarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Tütün Üretimi

Tütün Üretimi

Madde 5 - Üreticiler, yazılı sözleşme usulüyle veya tütün satış merkezlerinde açık artırma usulü ile satış yapmak üzere menşe özellikleri Türk standardında belirlenmiş tütün çeşitlerinin üretimini yapabilirler. Alıcının talebi halinde Türk standardında yer almayan tütün çeşitleri de yazılı sözleşmeli üretim esasına göre üretilebilir.

Türk standardında tanımlanmış menşeler ve Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihteki fiili üretim merkezleri bu Yönetmeliğe ekli listede (EK: 1) gösterilmiştir.

Tütün Tohumu ve Fideleri

Madde 6- Tütün tohumu ve fidelerinin yurt dışına çıkarılması yasaktır. Bunların ithali ise Kurumun uygun görüşü ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığının izni ile mümkündür.

Kurum, menşe dejenerasyonunu önlemek amacıyla gerektiğinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından tescil edilmiş tohumları kullanma zorunluluğu getirebilir. Bir yere mahsus tütün çeşidinin tohum veya fidelerini başka çeşitlere ayrılmış olan yerlere ekmek, dikmek veya bu amaçlarla taşımak için Kurumdan izin almak şarttır.

Bilimsel araştırmalar için yurda tohum getirilmesi bu madde kapsamı dışındadır.

Üretici Tütünlerinin Denklenmesi

Madde 7- Üreticilerin, alım-satıma konu teşkil eden tütünleri tam mahsul olmalı ve denk haline getirilmelidir. El ve kalite özellikleri aynı olan tütünler birlikte denklenmelidir. Denklerde yabancı madde, dip, filiz, kırıntı, yanık, karayeşil, çürük ve hastalıklı tütün bulunmamalıdır.

Üretici tütünlerinin menşelerine göre denkleme tarzları bu Yönetmeliğe ekli listede (EK: 2) gösterilmiştir. Alıcıların listede yer almayan bir denkleme talebinde bulunmaları halinde önceden Kurumdan izin alınması zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üretici Tütünlerinin Pazarlanması

Üretici Tütünlerinin Alım ve Satımı

Madde 8- Türkiye’de üretilen üretici tütünleri yazılı sözleşme esası veya açık artırma yöntemiyle alınır ve satılır. Üretim, alım ve satım aşamalarında alıcı tarafından örnekleri bu Yönetmeliğe ekli belgelerin (EK: 3/1-11) düzenlenmesi, muhafaza edilmesi ve istenildiğinde bir örneğinin Kuruma verilmesi zorunludur.

Yazılı Sözleşme Esası

Madde 9- Üretici tütünlerinin yazılı sözleşme esasına göre alım satımı, Kurum tarafından tütün ticareti yetki belgesine sahip alıcıya bedeli karşılığında verilen Tütün Üretim ve Alım – Satım Sözleşmesine göre yapılır.

Sözleşmeli üretim esasına göre üretilen tütünlerin fiyatları, tütün mamulleri üreticileri ve/veya alıcı ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenir.

Yazılı Sözleşmenin Yapılış Tarihi ve Tescili

Madde 10- Yazılı sözleşmeler, Kurum tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde tütünlerin tarlaya dikiminden önce akdedilmiş olmalıdır. Bu şekilde yapılan sözleşmelerin Kurumun istediği formata uygun olarak oluşturulacak listeleri, ilgili alıcı tarafından en geç Temmuz ayının 15 inci gününe kadar Kuruma verilmelidir. Bu bildirimler Kurum tarafından yapılacak tescil işlemine esas teşkil eder.

Üretilen tütünlerin ekspertizi yapılarak tartılması ve ambarlanması sonrasında yapılacak ikinci bildirimle tescil işlemi tamamlanmış olur.

Anlaşmazlıkların Çözümü

Madde 11- Üretici ile alıcı arasında yazılı sözleşmeye göre yapılan üretimlerde, alıcının tütün eksperi tarafından yapılan ekspertiz muayenesine üretici veya temsilcisi tarafından itiraz edilebilir.

İtirazlar 3 örnek olarak düzenlenir ve aslı alıcıya, bir örneği de yerel Ziraat Odasına verilir. İtiraz edilen alıcı en geç üç işgünü içerisinde itirazı Kuruma yazılı olarak intikal ettirir. Alıcı bu itirazı süresi içerisinde Kuruma bildirmemesi halinde, sözleşmede yer alan en yüksek nevi tütün fiyatını ödemeyi kabul etmiş sayılır.

Kurumun yetkilendireceği bir tütün eksperi itirazı inceleyerek tarafları uzlaştırır. Uzlaşma sağlanamaması nedeniyle uyuşmazlığın adli mercilere intikali halinde üretimin yapıldığı yer mahkemeleri yetkilidir.

Tütünle ilgili teknik konularda tütün eksperi olmayanlar bilirkişi olarak görevlendirilemez.

Açık Artırma Yöntemi ile Alım-Satım

Madde 12- Yazılı sözleşme yapılarak üretilen tütünler dışında kalan üretici tütünleri, tütün satış merkezlerinde açık artırma yöntemiyle alınır satılır. Bunun dışında hiçbir şekilde alım-satım yapılamaz.

Tütünlerin üretici tütünü olduğu, satış merkezlerine başvurma sırasında Tarım İl/İlçe Müdürlüğü, Ziraat Odası gibi mercilerden alınmış üretici belgesinin bir örneği ibraz edilerek kanıtlanır.

Tütün Satış Merkezlerinin Kurulması

Madde 13- Tütün satış merkezleri; ziraat odaları, tütün tarım satış kooperatifleri, her türlü üretici birlik, dernek ve kooperatifleri, ticaret borsaları ile diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından Kurumun gözetim ve koordinasyonu altında kurulabilir ve işletilebilir.

Tütün satış merkezlerinin kurulması ile ilgili usul ve esaslar, kurulacağı yerler, açık artırmalı satışların başlangıç ve bitiş tarihleri Kurul tarafından belirlenip, ilan edilir.

Kurul, tütün satış merkezlerinin kurulması için gerekli şartların oluşmaması ve ihtiyaç duyulması halinde, gerekli görülen yerlerde Kataloğa Dayalı Açık Artırmalı Satış yönteminin uygulanmasına karar verebilir. Bu yöntemin usul ve esasları Kurum tarafından belirlenip ilan edilir.

Tütün Satış Merkezlerinde Açık Artırmaya Katılım

Madde 14- Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya katılacak alıcı, açık artırmalı satışların başlangıç tarihinden en az yirmi gün önce kanuni vekillerini ilgili tütün satış merkezine bildirmek zorundadır.

Tütün satış merkezlerinde alıcı adına tütünlerin muayene ve ekspertizlerini yapacak kişiler, kanunda belirtilen tütün eksperi unvanına sahip olduklarını gösteren belge örneğini satış merkezine vermekle yükümlüdürler. Tütün eksperi olmayanlar satış merkezlerinde tütünlerin muayene ve ekspertizini yapamazlar, kalite hakkında bildirimde bulunamazlar.

Tütün satış merkezinde açık artırmaya katılmak isteyen alıcı, satış merkezine her yıl Kurumca belirlenecek miktarda teminat yatırmak zorundadır.

Alıcının, tütün satış merkezlerinde adına tescil edilen tütünleri almaktan vazgeçmesi, tütün bedelini satış merkezine ödememesi veya belirlenen süre içerisinde tütünleri satış merkezi deposundan çekmemesi halinde doğacak tazminat, kira, sigorta bedeli, işçilik ve sair masraflar bu teminattan karşılanır.

Üretici Tütünlerinin Tütün Satış Merkezlerine Getirilmesi ve Ekspertizi

Madde 15- Üreticiler tütünlerini Kurum tarafından belirlenen tütün satış merkezine, satış merkezince ilan edilecek programa göre tam mahsul olarak getirirler. Tütünler tartılır ve Kurum tarafından yetkilendirilmiş satış merkezi tütün eksperince ekspertizi yapılır.

Her bir üretici tütünü için açık artırma başlangıç fiyatı, bu ekspertiz sonuçlarına göre belirlenir.

Tütün satış merkezine, bulunduğu yerde giderilmesi mümkün olmayacak şekilde ağır tavlı veya  küflü olarak getirilen tütünler, açık artırma başlangıç fiyatı belirlenmeden geri gönderilir. Bu durumdaki tütünler için Kurum tarafından yetkilendirilmiş satış merkezi tütün eksperinin vereceği karar kesindir.

Geri götürülen tütünler, gerekli bakım işlemleri yapıldıktan sonra satış merkezinin uygun göreceği tarihte tekrar getirilebilir.

Ekspertiz Sonuçlarının İlanı ve Açık Artırma Süreci

Madde 16- Her üretici tütünü için, tütün satış merkezinde Kurum tarafından yetkilendirilmiş tütün eksperi tarafından yapılan ekspertiz sonucunda belirlenecek tüm bilgiler, satışa çıkarılan üretici tütünleri üzerindeki karta kaydedilmek suretiyle ilan edilir.

Her kalite grad-randıman tütün için son beş yılda Kurulca seçilecek üç yılın ihraç fiyat ortalamasının yüzde elli eksiği, açık artırma başlangıç fiyatı olarak Kurumca açıklanır. Dünyada ve Türkiye’deki gelişmeler dikkate alınarak bu oranı yüzde yetmişbeşe kadar uygulamaya Kurul yetkilidir.

Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya, açık artırma başlangıç fiyatından başlanır. Açık artırma Kurumca her yıl belirlenecek miktar veya katları oranında yapılır. Üretici veya yasal vekilinin kabul etmesi halinde tütünler en yüksek fiyatı veren alıcı adına tescil edilerek satış işlemi tamamlanır.

Açık artırma başlangıç fiyatını veya açık artırmada oluşan fiyatı kabul etmeyen üreticiler oluşan masrafları karşıladıktan sonra tütünlerini geri götürürler. Tütün satış merkezi, üreticilerin elinde tütün kalması ve alıcıların istekte bulunması halinde, tütün satış merkezinde programlanmış son açık artırma işleminden hemen sonra açık artırma işlemini tekrarlayabilir.

Tütünlerin Sigorta Ettirilmesi

Madde 17- Tütün satış merkezleri ve depolarına getirilen tütünler, satış merkezi tarafından yangın ve diğer tehlikelere karşı sigorta ettirilir. Sigorta primleri satış merkezi tarafından ödenip alıcıdan tahsil edilir.

Tütün Satış Merkezlerinde Satışı Yapılan Tütün Bedelleri

Madde 18- Satış merkezlerinde satışı yapılan tütünler için alıcı ve satıcıdan bir komisyon alınır. Alınacak komisyon oranı ve dağılımı her yıl Kurumca belirlenir. Alıcı, satın aldığı tütünlere ait komisyonu ve tütün bedellerini en geç tescili izleyen işgünü içerisinde satış merkezince açtırılan banka hesabına yatırır.

 Satış merkezi gerekli yasal kesintiler ve üreticinin payına düşen komisyonu çıkardıktan sonra, üreticinin parasını bekletmeden öder.

Alıcı, adına satışı tescil edilen tütünleri, tescili izleyen işgünü içerisinde satış merkezi deposundan kendi deposuna çekmek zorundadır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tütünlerin İşlenmesi ve Depolanması

Tütünlerin İşlenmesi

Madde 19- Türkiye’de üretilen tütünlerin Türk standardında belirlenmiş nevi tanımlarına uygun olarak işlenmesi zorunludur. Ancak, alıcı firmaların özel siparişleri sözkonusu olduğunda, önceden Kurumdan izin alınarak Türk standardına uygun olmayan işleme yapılabilir. Türk standardında yer almayan tütün çeşitlerinin işlenmesi de Kuruma bilgi verilerek yapılır.

Teknik ve ticari gereklerle Türk standardında belirlenen denkleme ve ambalajlama  yöntemlerine uyulmadan işleme yapılması Kurumdan izin alınmak kaydıyla mümkündür.

Tütün İşleme Tesislerinin Kurulması

Madde 20- Tütün işleme tesisleri tütün ticareti yetki belgesini haiz gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulabilir. Tesis kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, gerekli izin taleplerini aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren üç takım dosya halinde bir dilekçe ile, şahsen veya yetkili temsilcisi vasıtasıyla Kuruma intikal ettirirler.

a) Cari yıl tütün ticareti yetki belgesi örneği,

b) Firmanın faaliyette olduğunu belirtir son bir ay içinde düzenlenmiş faaliyet belgesi ile faaliyet özgeçmişini ve hedeflediği faaliyeti tanımlayan özel beyanı,

c) Tesisin kurulacağı yer, alan ve üzerinde kurulacak tesis binalarının durumu ile tesiste kullanılacak makine ve cihazların  yerleşimini gösterir  planı ve planlanan üretim kapasitesini de içeren iş akım şeması,

d) Kurulacak tesis sahası için yürürlükteki imar mevzuatı çerçevesinde alınacak imar durumunu gösteren belge,

e) Mevzuat uyarınca işletme kurulmasına yönelik ilgili kuruluşlardan alınması gereken yasal izinler için başvuruda bulunulduğunu gösterir belgeler,

f) Tesis kurma izni müracaatında bulunan kişi ve kuruluşların on milyar Türk Lirası başvuru bedelini Kuruma yatırdıklarına ilişkin belge.

Eksik bulunan dosyalar bir ay içinde tamamlanmaz ise işleme konulmaz ve aynı amaçla bir sonraki başvuru altı ay sonra yeniden yapılabilir. Eksik bulunan dosyaların bir ay içinde tamamlanmaması veya talepten vazgeçilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez.

Tamamlanmış başvurular, ilgili mevzuat,  toplum sağlığı, işin rasyonel ölçütleri gözetilerek Kurum tarafından değerlendirilir ve en geç bir ay içerisinde tesis kurma başvurusu karara bağlanır. Uygun bulunanlara bu Yönetmeliğe ekli (EK: 4) Tütün İşleme Tesisi Kurma İzin Belgesi verilir.

Bu maddenin (f) bendinde yer alan ve Kurum hizmetlerinin finansmanı için alınan hizmet bedeli, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Kurul tarafından yeniden belirlenerek Resmi Gazete’de yayımlanır.

Tütün İşleme Tesisi Üretim İzni

Madde 21 — Tütün işleme tesisi kurma izni alarak projesini gerçekleştiren ve diğer yasal izinlerini tamamlayarak işletmesini üretime hazır hale getiren firmalar, ilgili sanayi odasından alınan kapasite raporunu da ekleyerek üretime hazır olduklarını Kuruma yazılı olarak bildirirler. Kurum tarafından teknik bir ekip görevlendirilerek, tesisin kuruluş izninde aranan şartları taşıyıp taşımadığı hususu yerinde incelenerek rapora bağlanır. Bu rapor, Kuruma sunulmasından itibaren onbeş gün içerisinde değerlendirilerek uygun bulunanlara bu Yönetmeliğe ekli (EK: 5) Tütün İşleme Tesisi Üretim İzin Belgesi verilir. Tütün İşleme Tesisi Üretim İzin Belgesi için Kurum tarafından verilen hizmetlerin finansmanını sağlamak amacıyla otuzbir milyar sekizyüz milyon Türk Lirası hizmet bedeli alınır. Bu bedel her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Kurul tarafından yeniden belirlenerek Resmî Gazete'de yayımlanır.

Tesislerin Yer Değişikliği, Devri ve Kapatılması

Madde 22- Tesisin kuruluş yerinin değiştirilmesi, kurulu makinelerinin  ülke içerisinde aynı firmaya ait yeni veya eski bir tesise nakli, başka bir firmaya devri veya ülke dışına çıkarılması, Kurumun iznine bağlıdır. Kurum izin taleplerini on gün içerisinde sonuçlandırır.

Firmalar, tesislerindeki üretim faaliyetini sona erdirme kararı vermeleri halinde bunu Kuruma yazılı olarak bildirirler.

Tütünlerin Depolanması

Madde 23-  Alıcı, satın aldığı tütünlerin muhafazası veya bakımı amacıyla gerek kendisine ait, gerekse kiralık olarak tuttuğu binaları, tütün konulmadan önce Kuruma bildirmek zorundadır.

Kurum uzmanlarınca tütün depolanmasına uygun olmadığı yönünde rapor verilen depolara tütün konulamaz.

Denetim

Madde 24- Kurum, alıcıya ait tütün işleme tesisleri ve depoları ile mevzuat gereği tutulması gereken kayıtları her zaman denetlemeye yetkilidir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Tütün İç ve Dış Ticareti

Tütün Ticareti Yetki Belgesi

Madde 25-Tütün ticareti yapabilmek için Kurumdan Tütün Ticareti Yetki Belgesi almış olmak şarttır. Tütün ticareti yetki belgesi almak isteyen yerli ve yabancı gerçek ve tüzel kişiler Kuruma yapacakları başvuru dilekçelerine üç takım dosya halinde;

a) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış ana sözleşmesinin aslı veya noter onaylı örneği ile yetkili kişilere ait imza sirkülerini,

b) Gerçek kişiler için başvuru sahibinin, tüzel kişiler için en yüksek karar organı başkan ve üyelerinin, 1177 sayılı, 1918 sayılı, 4926 sayılı ve 4733 sayılı Kanunlara muhalefetten hüküm giymediklerini belirtir son altı ay içinde alınmış Adli Sicil Belgesini,

c) İlgili vergi daireleri, Bağ-Kur ve Sosyal Sigortalar Kurumundan son bir ay içinde alınmış muaccel vergi ve prim borçları bulunmadığına ilişkin belgeyi,

d)

e) On milyar Türk Lirası başvuru bedelini Kuruma yatırdıklarına ilişkin belgeyi,

eklemek suretiyle Kuruma başvururlar.

Eksik bulunan dosyalar bir ay içinde tamamlanmaz ise işleme konulmaz ve aynı amaçla bir sonraki başvuru altı ay sonra yeniden yapılabilir. Eksik bulunan dosyaların bir ay içinde tamamlanmaması veya talepten vazgeçilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez.

Tütün ticareti yetki belgesi almış olanların izinleri her yıl temmuz ayında Kurum tarafından vize işlemine tabi tutulur. Bunun için yıllık bir milyar Türk Lirası vize ücreti alınır. Vize işlemini yaptırmayanların tütün ticareti yetki belgeleri geçerliliğini kaybeder.

Bu maddede yer alan ve Kurum hizmetlerinin finansmanı için alınan hizmet bedelleri, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Kurul tarafından yeniden belirlenerek Resmi Gazete’de yayımlanır.

Tütün Ticareti

Madde 26- Üreticiden alınan tütünlerin tütün satış merkezlerine veya Kuruma tescili kaydıyla dahilde alınıp, satılması ve nakledilmesi serbesttir.

Alıcı, tütün stokları ile ihracat ve iç satış miktarlarını Kurumun belirleyeceği forma uygun olarak, bir liste halinde mayıs ve ekim ayları itibariyle Kuruma bildirmek zorundadır.

Tütün Ticareti Yetki Belgesine sahip alıcılar menşe, grad ve işleme partisi bazında, içim ekspertizi, numune, fiziksel ve kimyasal analizler için; tütün ve tütün mamulleri ile ilgili fiziksel ve kimyasal analiz yapan laboratuvarlar ise menşe, grad, deneme harmanı ve piyasaya arz edilen tütün mamulleri harmanından marka bazında olmak üzere 500 gram kıyılmış, öğütülmüş, parçalanmış, ezilmiş tütün mamulü bulundurabilirler. Tütün işleme tesisi ve analiz laboratuvarlarında, laboratuvar tipi minyatür kıyım, öğütme, parçalama ve ezme makinesinden başka, bu işlemlere yönelik makine bulundurulamaz.

Yukarıda belirtilen tesis ve yerler ile Kurumdan izin almış, tütün mamulleri üreten fabrikaların dışında tütün kıyılamaz, öğütülemez, parçalanamaz, ezilemez ve bu gibi işlemlerden geçirilmiş tütün mamulleri bulundurulamaz.

Tütün İhracatı

Madde 27- Standartlara uygun olarak işlenmiş ve Türk standardında tanımlanmayan işlenmiş tütünlerin ihracı serbesttir. Ancak ihraç edilecek tütünler için ihracat uygunluk belgesi alınması ve bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesi çerçevesinde işlenmiş olduğunun Kurumun yetkilendirdiği bir tütün eksperince ekspertiz muayenesi sonucu belirlenmesi  zorunludur.

Tütün ihraç etmek isteyen firmalar, ihracat işlemlerine başlamadan önce Kurumdan parti numarası alırlar. İşlenmiş tütünlerin her bir balyasına/kutusuna Türk Standardlarında belirtilen markalama ve işaretlemeleri yaparlar. İhracat partisinin miktarı, menşei, nevi, ihraç fiyatı ve ihraç edilecek firma ve ülkeyi Kuruma bildirerek ihracat uygunluk belgesi talebinde bulunurlar. Kurum talebi inceleyerek ekspertiz yaptırdıktan sonra ihracat uygunluk belgesi verir. Ancak aynı menşe, nevi ve ürün yılından olmak kaydı ile yurtdışına gönderilecek 10 kilograma kadar numune tütünlerde ihracat uygunluk belgesi şartı aranmaz. Kurumun kayıtlarına işlendiğinin belgelenmesi yeterlidir.

Eksperin olumsuz raporuna, ekspertiz masraflarını karşılamayı taahhüt ederek yapılacak yazılı bir başvuru ile itiraz edilebilir. Bu durumda Kurum bünyesinden tütün eksperi niteliğini haiz bir uzman başkanlığında, Ege Tütün İhracatçıları Birliği ve Tütün Eksperleri Derneğinden istenecek birer tütün eksperinden oluşan heyete tütünler yeniden muayene ettirilir. Bu heyetin kararı kesindir. Ekspertiz sonucu firmanın ihracat uygunluk belgesine kaydedilip imzalanır ve ihracatçının beyanına uygun olduğu bu şekilde belirlenen tütünlerin ihracat işlemi yapılabilir.

Kırık ve döküntü tütünlerin ihracatı için de bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bilgilerin yanısıra ihraç edilecek tütünlerin ambar dengesi rakamları da eklenerek Kuruma başvurulur ve ihracat aynı şekilde uygunluk belgesi alınmak suretiyle gerçekleştirilir.

İhraç edilen tütünlerin kısmen ya da tamamen satılmayarak geri getirilmesi halinde, bu maddenin üçüncü fıkrasındaki usule göre oluşturulan ekspertiz heyeti tarafından tütünler muayeneye tabi tutulur. Heyet, tütünlerin menşei, ürün yılı, nevi ve fiziksel durumunu rapora bağlayarak Kuruma iletir. Kurum raporu inceleyerek tütünlerin yurda giriş iznini karara bağlar.

Tütün İthalatı

Madde 28- İşlendikten sonra ihraç amacıyla olsa dahi tütün ithali ancak, üretim ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak tütün mamulleri üreten firmalar tarafından yapılabilir.

Tütün ithalatı Kurum tarafından yayımlanacak Tütün Mamulleri ile İlgili Fabrikaların Kurulmasına, Bu Mamullerin Üretimine, İç ve Dış Ticareti ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilir.

ALTINCI BÖLÜM

Tütün Eksperliği

Tütün Eksperlerinin Görev ve Yetkileri

Madde 29- Tütün eksperlerinin görev ve yetkileri;

a) Tütün muayene ve ekspertizi ile değerinin saptanması,

b) Tütünlerin fermantasyon, bakım ve muhafaza tedbirleri ile işleme şartlarının ve şekillerinin tayini ve denetimi,

c) Tütün mamulleri harmanlarının tertibi ile tütün mamulleri fabrikasyonu uygulamasının teknik denetimi,

d) Araştırma kuruluşlarınca yapılan tütünle ilgili deneme sonuçlarının uygulamaya konulması için muayene, ekspertiz ve degüstasyonların yapılması ve bunlara ait raporların düzenlenmesi,

e) Tütünle ilgili ıslah, üretim ve teknoloji çalışmaları, tütünlerin arıza, hastalık ve zararlılardan korunma ve mücadele tedbirlerinin tayini ve denetimi,

f) Kaliteli tütün üretimini sağlamak için üreticilerin eğitilmesi ve aydınlatılması.

Tütün eksperi unvanına sahip olmayanlar, tütün alım ve satım muayenelerini, tütün vasıf, değer ve nevilerinin belirlenmesini ve tütün işleme, bakım, fabrikasyon eksperliği yapamazlar, tütün işlerinde bilirkişi ve hakem olamazlar.

Tütünlerin Muayene ve Ekspertizi

Madde 30- Tütün eksperleri, bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen yetki ile muayene ve ekspertizini yaptıkları tütünlerin;

a) Ürün yılını (içinde bulunulan yıl ürünü hariç geriye doğru azami üç ürün yılına ait tütünler),

b) Yaprak ve içim karakteristiklerine göre menşeini,

c) Standartlara göre nevini veya her nevinin denk veya diğer üniteler içindeki oranını,

d) Tav durumunu,

e) Arıza ve hastalık durumunu ve oranını,

f) İşleme ve denkleme şeklini,

g) Standartlarına göre ambalaj şeklini ve durumunu,

h) İmhalık tütünler ile işlenmemiş, işlenmiş veya mamul hale getirilmiş tütünlerden ticari değerini kaybedenlerin tayini, tespiti ve kontrolünü,

yaparlar.

Tütün eksperlerinin mesleki sorumlulukları

Madde 31- Tütünlerin menşe, ürün yılı, nevi ve değer tayininde sürekli olarak % 10’dan daha fazla oranda yanılan veya kasıtlı olarak yanlış tayin eden, bakım, işleme ve fabrikasyon aşamalarındaki teknik işlerde kasıtlı hareket ederek gerçek ve tüzel kişileri zarara uğratan, tütün ihracatı ve ithalatı ile ilgili ekspertiz raporlarında, bilirkişi ve hakemlik yaptığı konularda gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu kesinleşmiş disiplin cezaları, kesinleşmiş yargı kararı veya ilgili meslek kuruluşlarının kesinleşmiş disiplin kurulu kararları ile tespit edilen tütün eksperleri, bu Yönetmelikte öngörülen görevleri yapamazlar.

YEDİNCİ BÖLÜM

Cezai Hükümler

Cezalar

Madde 32- a) Kuruluş ve üretim iznini almadan  tütün işlemek üzere fabrika, tesis veya imalathane kuran ve işletenlere bir yıldan üç yıla kadar hapis ve ikiyüzyirmibeş milyon Türk Lirasından az olmamak üzere işlenmiş tütünlerin piyasa değerinin on katı tutarında ağır para cezası verilir.

Belirtilen suçları işleyenlere yardım edenler hakkında asıl faillere verilecek cezaların yarısı hükmolunur. Bu fiillere katılan memur ve görevliler de asıl failler gibi  ceza görürler.

b) Kuruluş ve üretim izni alan firmaların belge düzenine ve vergi yasalarına uymamaları, Türk Ticaret Kanunu ile Kurum mevzuatına aykırı fiilleri işlediklerinin adli ve idari mercilerce tespiti  hallerinde, ilgili mevzuatı çerçevesinde kanuni işlemler yapılmakla beraber, Kurumca yazılı olarak uyarılırlar.

Sözkonusu eylemleri ikinci defa işlemeleri durumunda Tütün Ticareti Yetki Belgeleri bir yıl süreyle askıya alınır.

Bu fiillerin üçüncü defa işlenmesi halinde ise Tütün Ticareti Yetki Belgeleri süresiz iptal edilir.

c) Bu Yönetmelikte yer alan hükümlerle ilgili yükümlülüklerinden birini süresi içerisinde yerine getirmediği sabit olan alıcıların Tütün Ticareti Yetki Belgesi Kurumca iptal edilebilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Geçici Hükümler

Geçici Madde 1- Tütün ticareti yetki belgesine sahip alıcılar, bu Yönetmeliğin yayımından itibaren bir ay içerisinde sahip oldukları veya kiralık olarak kullandıkları tütün işleme tesisleri ve depoları, açık adresleri ve kapasiteleri  ile birlikte Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

Geçici Madde 2- 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi (F) bendi gereğince, kanunun yayımlandığı tarihte ilgili mevzuat çerçevesince tütün eksperi olarak çalıştığını belgeleyenlerin hakları saklıdır.

Geçici Madde 3- Bu Yönetmeliğin yayımından önceki mevzuata göre tütün ticareti yetki belgesi almış gerçek ve tüzel kişilerin hakları saklıdır. Ancak, bu yönetmeliğin yayınlanmasını izleyen bir ay içinde yıllık vize ücreti alınarak tütün ticareti yetki belgesi güncellenir. Güncellenmeyen belgeler geçersizdir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlük

Madde 33- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 34- Bu Yönetmelik hükümlerini Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

(EK: 1)

Türk Standardında Tanımlanmış Menşeler ve Üretim Merkezleri

(EK: 2)

Üretici Tütünlerinin Menşelere Göre Denkleme Tarzları

Tütünler, boyut ve su tutma özelliklerine göre, üreticiler tarafından aşağıdaki biçimlerde denklenirler.

a) Ege Bölgesi Tütünleri: İzmir tarzı dizi dengi, kalıp biçiminde denklenir. Denklerin boyu 70 cm, eni 40 cm, denk ağırlığı 50-55 kg. dır.

b) Karadeniz Bölgesi Tütünleri: Trabzon ve Artvin tütünleri, İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal; Taşova tütünleri İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal veya Rumeli tarzı dizi, diğerleri Rumeli tarzı dizi biçiminde denklenir.

1)Bu bölgeye giren Trabzon ve Akçaabat tütünlerinin denk boyu 100 cm, eni yaprak boyutuna göre 45-55 cm, denk ağırlığı  30-40 kg dır.

2) İskenderiye tarzında denklenen diğer tütünlerin denk boyu 100 cm, eni yaprak boyutuna göre 40-50 cm, denk ağırlığı 20-30 kg dır.

3) Rumeli tarzı dizi olarak denklenen tütünlerin denk boyu 60 cm, eni  yaprak boyutuna göre 15-30 cm, denk ağırlığı 15-25 kg dır.

4) Bu bölgedeki Gümüşhacıköy basma tütünlerinin denk boyu 50 cm, eni  yaprak boyutuna göre 15-25 cm, denk ağırlığı 15-25 kg dır.

c) Marmara Bölgesi Tütünleri: Rumeli tarzı demet veya sırapastal veya Rumeli tarzı dizi biçiminde denklenir. Demet veya sırapastal olarak denklenecek tütünlerde denk boyu 50 cm, eni yaprak boyutuna göre 15-35 cm, denk ağırlığı 15-30 kg dır. Dizi olarak denklenecek tütünlerde ise denk boyu 60 cm, eni yaprak boyutuna göre 15-30 cm, denk ağırlığı 15-25 kg dır.

d) Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Tütünleri: İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal biçiminde denklenir. Denk boyu 100 cm, eni yaprak boyutuna göre 40-50 cm, denk ağırlığı 30-40 kg dır.

e) Türk standardında tanımlanmamış menşelere ait üretici tütünleri, yaprak boyutu ve su tutma özelliklerine bağlı olarak yukarıda sayılan denkleme tarzlarından herhangi birine uygun şekilde denklenebilir.

EK: 3/1

YAPRAK  TÜTÜN  TARTI   PUSULASI*

Üretici    Kantarcı      Firma Yetkilisi

* Tütünlerin tartım aşamasında kullanılacak ve firmada muhafaza edilecektir.

EK: 3/2

NOT: Sözleşmelerde yer alan nevi fiyatları arasında fark olması halinde nevi fiyatları her üretici için ayrı ayrı aksi durumda bir kez bildirilecektir.

*Yönetmeliğin 10 uncu maddesi gereğince yapılacak bildirimlerde kullanılacaktır.

EK: 3/3

* Tütünlerin ambarlanması aşamasında düzenlenerek bir örneği üreticiye verilecek, diğeri firmada muhafaza edilecektir.

EK: 3/4

NOT: Çizelgede yer alan kesinti başlıkları örnek olarak verilmiştir.

Tarih

Firma Kaşesi

Yetkili İmza

* Tütünlerin ambarlanması sırasında düzenlenecek ve bir örneği Kuruma teslim edilecektir.

EK: 3/5

Tütün Taşıma Bildirimi*

TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLER PİYASASI

DÜZENLEME  KURUMU BAŞKANLIĞINA

Bulunduğu yer, nitelikleri ve miktarı yukarıda gösterilen işlenmiş / işlenmemiş tütünlerimizi belirtilen adresteki depomuza taşıyacağımızı bildirir, Kurumunuz kayıtları açısından gerekli işlemlerin yapılmasını arz ederiz.

Tarih

Firma Keşesi      

Yetkili İmza

*  Tütünlerin taşınmasından önce Kuruma yapılacak bildirimlerde kullanılacaktır.

EK: 3/6

Yaprak Tütün Deposu Açılış / Kapanış Bildirimi

TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLER

PİYASASI DÜZENLEME  KURUMU BAŞKANLIĞINA

Yukarıda detay bilgileri yer alan tütün deposunun ............................ tarihinden itibaren firmamız tarafından kullanıma açılacağını / tarihinde firmamızca kullanımına son verildiğini bilgilerinize arz ederiz.

Tarih

Firma Kaşesi

Yetkili İmza

*Balya tarzı ile birlikte belirtilmeli

EK: 3/7

Yaprak Tütün İşleme Açılış / Kapanış Bildirimi

ÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLER PİYASASI

DÜZENLEME  KURUMU BAŞKANLIĞINA

Yukarıda adresi belirtilen işletmemizde tütün işlemesine ........................ tarihi itibariyle başlanacak olup, aşağıda belirtilen tütünlerin işlemesi yapılacaktır / son verilmiş olup, işleme sonuçları aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir. Bilgilerinize arz ederiz.

Tarih

Firma Kaşesi

Yetkili İmza

EK: 3/8

TÜTÜN ALIM - SATIM BİLDİRİMİ*

Alıcı Firma  

Satıcı Firma  

Tütünlerin

TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLER PİYASASI

DÜZENLEME  KURUMU BAŞKANLIĞINA

Yukarıda menşei, ürün yılı, işlenme durumu, nevileri, denk adedi ve ağırlıkları gösterilen tütünlerin alım satımı aramızda yapılmıştır. ....../...../200...

Alıcı Firma                                                Satıcı Firma

Firma Kaşesi ve Yetkili İmza                      Firma Kaşesi ve Yetkili İmza     

* Tütün Ticareti Yetki Belgesine sahip firmalar, yurt içi tütün satışlarının Kuruma bildiriminde kullanacaktır.

EK: 3/9

Yaprak Tütün

İHRACAT UYGUNLUK BELGESİ*

Başvuru Formu

...../...../........

TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLER

PİYASASI DÜZENLEME KURUMU BAŞKANLIĞINA

Aşağıda detay bilgileri verilen tütünlerimizi ihraç etmek için İhracata Uygunluk Belgesi almak istiyoruz. Gereğini arz ederiz.

Firma Kaşesi

Yetkili İmza

İhraç Edilecek Tütünün

* Başvuruda belirtilen bu tütünlerin ihraç işleminin tamamlanmasını müteakip kapatılmış Gümrük Beyannamesi örneği Kuruma teslim edilecektir.

EK: 3/10

TÜTÜN MEVCUT BİLDİRİMİ *

31 Mayıs ........../ 31 Ekim ......... Tarihinde Firmamız Stoklarının Depolarımız İtibariyle Dağılımı

31 Mayıs ........../ 31 Ekim ......... Tarihinde firmamız stokları yukarıdaki çizelgelerde gösterilmektedir. Bilgilerinize arz ederiz.

Firma Kaşesi  ve Yetkili İmza

* Yönetmeliğin 26ncı maddesine göre yapılacak bildirimlerde kullanılacaktır.

EK: 3/11

Tütün Kayıt Defteri*

* Tütün Kayıt Defterinin Tutulma Şekli

1- Bu defterler menşe ve ürün yılları itibariyle ayrı ayrı tutulacaktır. Aynı menşe ve ürün yılına ait tütünler, aynı defterin bu amaçla ayrılacak olan ayrı bölümlerine işlenecektir.

2- Firmaların üreticilerden veya başka bir firmadan satın aldıkları tütünler yukarıdaki esaslara göre bu defterin ilgili kısımlarına giren, ihraç edilen veya başka bir firmaya satılan tütünler çıkan olarak kaydedilecektir.

3- İşlenmemiş tütünlere ait bölümün giren kısmında kayıtlı tütünlerden işlemeye verilenler işlenmemiş tütünlerin çıkan ve işlenmekte olan tütünlerin giren bölümüne, işlemeden çıkan tütünler de işlenmekte olan tütünlerin çıkan ve işlenmiş tütünlerin giren bölümüne kaydedilecektir.

4- İşlenmiş tütünler için saptanacak neviler firmanın alımlarda değerlendirme için uyguladığı nevilerdir.

5- Tütünlerin işlenmemiş, işlenmekte veya işlenmiş olduklarına göre giren ve çıkandan kalan miktar her işlem sonunda bölümlerin kalan tütünlere ait kısmında gösterilecektir.

6-Fire ve Kuruma bildirilerek yok edilen imhalık tütünlerin (toz, kırıntı, su çürüğü) miktarı her bölümün buna ait kısmındaki çıkan sütunlarında tarih sırasıyla yazılacak ve not hanesinde de gerekli bilgi verilecektir.

7-Yukarıda yazılı hususlar ait olduğu sütuna tarih sırasına göre günlük olarak kaydedilecektir.