|
SERBEST BÖLGELER UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
SERBEST
BÖLGELER UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
R.Gazete Tarih-Sayı:10.3.1993-21520
BİRİNCİ KISIM
GENEL HÜKÜMLER
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Kısaltmalar ve Tanımlar
Amaç
Madde 1-
Bu Yönetmeliğin amacı; Serbest Bölgelerin kurulması, yönetilmesi, işletilmesi
ve 3218 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile oluşturulan
Özel Hesabın tahsilat ve harcama esasları ile bu Özel
Hesaba ilişkin diğer hususları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2-
Yönetmelik, 1'inci maddede belirtilen amaçlar;
a) Serbest
Bölgelerin yönetilmesi ve işletilmesine dair hususları,
b) Serbest
Bölgeler ile ilgili faaliyetlerin tabi olacağı esasları,
c) Faaliyet
ruhsatının verilmesi veya iptali ile kullanıcıların sınai
ve ticari sicillerinin tutulmasını,
d) Serbest
bölgelere giriş, çıkış ve serbest bölgede ikamet ile ilgili hususları,
e) Serbest
bölgelerdeki çalışma esaslarını,
f)
Özel hesaba yapılacak ödemeler ve gelirlerin tahsilatının
tabi olacağı esasları
kapsar.
Dış Ticaret
Müsteşarlığı bu kapsam dahilinde kalmak kaydıyla,
Yönetmelik hükümlerinin uygulamada işlerliğini sağlamak amacıyla genelge/tebliğ
çıkarabilir.
Hukuki Dayanak
Madde 3-
Bu Yönetmelik, 4059 sayılı HazineMüsteşarlığı ile Dış
Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 3218 sayılı
Serbest Bölgeler Kanunu'nun 7 ve 13’ncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Kısaltmalar ve Tanımlar
Madde 4- Bu
Yönetmelikte;
a) Bakanlık: Dış
Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlığı,
b) Müsteşarlık:
Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Genel Müdürlük:
Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğünü,
d) Bölge Müdürlüğü : Serbest Bölge Müdürlüğünü,
e) Bölge Kurucusu:
Serbest bölge altyapısının yerli veya yabancı özel sektör veya kamu tarafından
yapılması halinde, altyapıyı yapan kuruluşu,
f) İşletici;
Serbest bölgenin yerli veya yabancı özel sektör veya kamu tarafından
işletilmesi halinde, bölgeyi işleten kuruluşu,
g) B.K.İ.-Bölge
Kurucu ve İşleticisi-: Serbest bölgenin özel sektör tarafından kurulması ve
işletilmesi halinde, bölgeyi kuran ve işleten kuruluşu,
h) Özel Hesap:
Serbest bölge gelirlerinin toplandığı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
nezdinde açılan özel hesabı,
i) Faaliyet
Ruhsatı: Serbest bölgede faaliyette bulunma ruhsatını,
j) Açık Alan
Kullanma Ruhsatı: Serbest bölgede sınırlı süreli açık alan kullanımına izin
verme ruhsatını,
k) Giriş İzin
Belgesi: Serbest bölgeye Giriş İzin Belgesini,
l) Özel İzin
Belgesi: Serbest bölgeye iş görüşmesi, ziyaret ve benzerleri gibi kısa süreli
girişler için verilen Özel İzin Belgesini,
m) Bölge: Bakanlar
Kurulu Kararı ile yeri ve sınırları belirlenen serbest bölgeyi,
n) Kullanıcı:
Faaliyet Ruhsatı alan ve serbest bölgede belli bir işyeri bulunan gerçek veya
tüzel kişiyi,
o) Tarife: Serbest
bölgede faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere verilen yer ve hizmet
ücretlerini gösterir tarifeyi,
p) Döviz: Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası'nca alım-satım konusu yapılan, efektif dahil yabancı paralar ile ödemeyi sağlayan her nevi hesap,
belge ve vasıtaları,
r) Kanun: 3218
sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nu,
s) Yönetmelik:
Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'ni,
t)
ifade eder.
İKİNCİ KISIM
BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ VE BÖLGENİN DÜZENLENMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Bölge Müdürlükleri, Bölgenin Sınırları,
Alt ve Üstyapı Tesisleri ve Bunların Korunması
Serbest Bölge Müdürlüklerinin Görev ve Yetkileri
Madde 5 — Serbest
Bölge Müdürlükleri 9/12/1994 tarihli ve 4059 sayılı
Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca doğrudan Dış Ticaret
Müsteşarlığına bağlıdır.
Serbest Bölge
Müdürlüklerinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bölge
arazisinin kullanımı, yapı ve tesislerin projelendirilmesi, kurulması ve kullanılmasıyla
ilgili bütün ruhsatları vermek,
b) Serbest Bölge
gelirlerinin özel hesaba yatırılmasını temin etmek, bu amaçla bankalar nezdinde
hesaplar açmak ve buna ilişkin diğer işlemleri gerçekleştirmek,
c) Bölgede gümrük,
güvenlik, çalışma, sosyal güvenlik, liman, haberleşme ve sağlık hizmetleri gibi
konularda kamuyu ilgilendiren görevlerin yerine getirilmesi için koordinasyonu
temin etmek,
d) İşletici veya
Bölge Kurucu-İşleticisi ile akdedilen işletme veya kuruluş ve işletme
sözleşmesi ile İşletici veya Bölge Kurucu-İşleticisi ve kullanıcılar, kamu ve
özel kuruluşlar arasında yapılan sözleşmelerin hükümleri uyarınca yürütülen
işleri gözetmek ve denetlemek,
e) İşletici veya
Bölge Kurucu-İşleticisi tarafından hazırlanan hizmet, kira ve/veya satış
tarifelerinin düzenlenmesini temin etmek,
f) Giriş izin
belgeleri ile özel izin belgelerini vermek,
g) Faaliyet
ruhsatı müracaatı uygun görülen kişilerin yapmış olduğu kira ve satış
sözleşmelerini onaylamak,
h) Bölge
faaliyetlerini değerlendirmek ve yıl içindeki faaliyetlerin sonuçlarını yıllık
faaliyet ve hesap raporlarını özel hesap gelirlerini gösterir tablolar
hazırlayarak ekleri ile beraber gerekli açıklamaları yaparak Genel Müdürlüğe
bildirmek,
i) Faaliyet
ruhsatı iptal edilen veya süresi sona eren firmaların iş yerlerinde bulunan
demirbaş ve ticari emtianın Yönetmelikle belirlenen sürede bölge dışına
çıkarılmasını sağlamak,
j) Yönetmelikle
belirlenen diğer görevleri yerine getirmektir.
Bölge Müdürü,
Yönetmelikte belirtilen görevlerin yerine getirilmesi ve işlemlerin mevzuata
uygun olarak yürütülmesi için gerekli her türlü tedbiri alır. Bu görevlerin
yerine getirilmesiyle ilgili her türlü gözetim, denetim ve uygulamadan
sorumludur.
Bölgenin Sınırları
Madde 6-
Bölgenin sınırları, Bakanlar Kurulu'nun ilgili Bölgenin kurulmasına ilişkin
Kararnamesinde belirtilen sınırlarıdır.
Bölge
ve Bölge dışındaki liman rıhtımlarına yanaşarak veya deniz yoluyla lash ve limbo yapmak suretiyle Bölgeye mal getiren ve
götüren gemilerin ve deniz araçlarının, Liman Başkanlığı ve/veya Liman İşletme
Müdürlüğünce belirlenen rıhtım veya yerlerde işgal ettikleri deniz alanları ile
bu yerlerden malların Bölgeye getirilip götürülmesi için takip edilen yol,
gümrük işlemlerinin yapılması açısından, Gümrük İdaresinin gözetiminde olması
şartıyla serbest bölge kabul edilir.
Altyapı Tesisleri
Madde 7- Bölgede drenaj, kanalizasyon, arıtma tesisi, yol, su,
elektrik, haberleşme tesisleri gibi altyapı tesisleriyle Bölge sınırları,
kantar, kaçak eşya ambarı, giriş-çıkış kapıları ve sair bina ve tesisler,
ilgili yatırımcı bakanlıklarca inşa ettirilebileceği gibi, İşletici veya
B.K.İ.'ne de yaptırılabilir.
Kamuya ait liman,
havaalanı ve sair tesisler dahilinde serbest bölge
kurulması halinde altyapı için gerekli iş ve işlemler, Genel Müdürlük
tarafından, ilgili kurum ve kuruluşlarla da gerekli koordinasyon sağlanarak ve
uygun görüşleri alınarak, ihtiyaç duyulan yapı ve tesisler hizmete hazır hale
getirilir.
Bölgenin B.K.İ.
tarafından kurulup ve işletilmesi halinde B.K.İ.,
Müsteşarlık ile akdettiği "Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi"nde
belirlenen şartlar çerçevesinde: Bölge için tahsis edilen arazide faaliyetlerin
yürütülmesi için çalışma üniteleri ve diğer kapalı işyeri inşaatını ve
Bölgedeki altyapı ile bu altyapının Bölge dışındaki altyapıyla bütünleşmesini sağlayacak
inşaatları faaliyet ruhsatının verilmesinden itibaren sözleşmesinde belirtilen
süre içinde tamamlamakla, Bölgeyi yurtiçinde ve yurtdışında tanıtmakla, işyeri
talebinde bulunan müteşebbislere kapalı işyerlerini kiralamakla, Bölge özel
arazi üzerinde kurulduğu takdirde talep halinde satmakla, satılan açık
arazilerin altyapısını arazi bedelleri tahsil olununcaya kadar inşa etmekle,
arazilerde Kullanıcı binalarının yaptırılmasını takip etmekle ve Bölgenin
kuruluş ve işletmesi ile ilgili diğer işleri tamamlamakla, yükümlüdür.
Üstyapı Tesisleri
Madde 8- Bölge için tahsis edilen Hazineye veya mülkiyeti bir
kamu kuruluşuna ait arazi Genel Müdürlük tarafından üzerine üst yapı yapılmak
üzere İşletici veya B.K.İ.’ne bir sözleşme ile tamamen veya kısmen
kiralanabileceği gibi, faaliyet ruhsatı verilmesi uygun bulunan gerçek veya
tüzel kişilere de bir sözleşme ile kiralanabilir.
Bölgedeki bina ve
tesisler; işletici veya B.K.İ.’nin yanında,
kullanıcılar tarafından da yaptırılabilir. Söz konusu bina ve tesisler diğer
kullanıcılara kiraya verilebilir, devredilebilir veya mülkiyeti B.K.İ. ya da
kullanıcılara ait olması durumunda satılabilir.
İnşaat
aşamasındaki tüm onay ve denetim işleri Bölge Müdürlüğü tarafından yapılır. Söz
konusu onay ve kontrollük hizmetleri Bölge Müdürlüğünce B.K.İ.’ne de
yaptırılabilir. Ancak, özellik arz eden tesislerin inşaat projeleri Genel
Müdürlük tarafından onaylanır.
Faaliyet ruhsatı
verilmesi uygun görülenler, İşletici veya B.K.İ. ile kira veya satış sözleşmesi
yaparlar, Bölge Müdürlüğünce onaylanan bu sözleşmeyi müteakiben Genel
Müdürlükçe faaliyet ruhsatı düzenlendikten sonra, bölgede yatırım faaliyetine
başlayabilirler. Bina veya tesis yaptıracak kullanıcılar, projelerini
hazırlayıp üst yapı taahhütlerini yerine getirdikten sonra “İskan
Ruhsatı” almak üzere Bölge Müdürlüğüne başvururlar. İskan
ruhsatının verilmesiyle yatırım aşaması tamamlanarak işletme dönemine geçilmiş
olur.
Faaliyet ruhsatı
müracaat formunda belirtilen proje ve inşaatın, belirtilen süreler içerisinde
tamamlanması gerekir. Bu süreler faaliyet ruhsatında belirtilen işletme
süresine ilave edilir. Ancak, proje ve inşaatın kabul edilebilir zorunlu
nedenlerle süresi içerisinde tamamlanamaması halinde 54 üncü madde hükmüne
istinaden ek süre verilebilir. Ek süreler faaliyet ruhsatı süresine ilave
edilmez.
Kullanıcılar,
kiralanan veya satın alınan arazide inşa edilecek bina veya tesisin inşaatı
tamamlanmadan (iskan ruhsatı almadan) Bölge
Müdürlüğünden “Geçici İskan Ruhsatı” alarak binalarında veya kiraladıkları bir
başka işyerinde ticari faaliyete başlayabilirler. Bu takdirde geçici iskan ruhsatı aldıkları veya kapalı alan kiraladıkları tarihte
işletme dönemi başlamış kabul edilir.
Açık alan
kiralanarak yapılan üst yapılar ilk kullanıcıya tanınan faaliyet ruhsatı
süresini aşmamak kaydıyla Genel Müdürlüğün uygun göreceği diğer bir kullanıcıya
devredilebilir.
Arazisi Hazineye ait
serbest bölgelerde İşletici, B.K.İ. ve kullanıcılar tarafından inşa ettirilen
bina ve tesisler, faaliyet ruhsatı süresinin sona ermesi veya faaliyet
ruhsatının iptali halinde Hazineye intikal eder. Söz konusu bina ve tesislerin
kullanılır halde devredilmesi esastır. İşletici/B.K.İ. ile Bölge Müdürlüğü bu
hususta gerekli tedbirleri birlikte alırlar.
Arazisi özel
mülkiyete ait serbest bölgelerde, kiraladığı arazi üzerinde bina ve tesis
yaptıran kullanıcıların faaliyet ruhsat sürelerinin bitiminde, arazi kira
sözleşmesinde üst yapıların devri için belirtilen süreyi aşmamak kaydıyla
adlarına yeni bir ruhsat düzenlenebilir. Kira sözleşmesinde belirtilen bu
sürenin sona ermesi halinde inşa ettirilen bina ve tesisler B.K.İ.’ye intikal
eder. Bu kullanıcılar, faaliyet ruhsatı süresi içinde faaliyetlerine son
vermeleri veya faaliyet ruhsatlarının iptali halinde bina ve tesislerinin
kullanım hakkını sözleşme süresi sonuna kadar Genel Müdürlüğün uygun göreceği
bir gerçek veya tüzel kişiye devredebilirler. Aksi takdirde, bina ve tesisler
B.K.İ.’ye intikal eder.
Arazisi özel
mülkiyete ait serbest bölgelerde satın aldığı arazide yaptırdığı işyerinde
faaliyette bulunan kullanıcılar, faaliyet ruhsat sürelerinin bitiminde yeni bir
faaliyet ruhsatı alabilirler. Bu kullanıcılar, faaliyetlerine son verilmesi
veya faaliyet ruhsatlarının iptal edilmesi halinde arazileri ile üzerindeki
bina ve tesislerini Genel Müdürlüğün uygun göreceği diğer bir gerçek veya tüzel
kişiye satabilirler.
Bölgede inşa
edilecek üst yapıların tabi olacağı yapı ve inşa esasları her bölge için Genel
Müdürlükçe belirlenir. Bölge faaliyete geçmeden önce inşa edilecek üst yapılara
ilişkin projeler Genel Müdürlükçe onaylanır.
Yapı ve Tesislerin Korunması
Madde 9-
Bölge Müdürleri, Bölgenin alt ve üstyapı tesisleri ile sınırlarının korunması
ve değişikliklerin devamlı gözetim ve denetimi altında yapılmasını ve teslim
alınmasını sağlamakla yükümlüdürler. Kullanıcıların tasarrufta bulundukları yer
ve tesislerin kullanılır halde geri teslim edilmesi ve gerekiyorsa eski durumuna
getirilmeleri maksadıyla Bölge Müdürlüğü tarafından belirlenecek olan
tazminatın tahsili için İşletici veya B.K.İ. ile Bölge Müdürlüğü gerekli
tedbirleri birlikte alırlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Konuları, Faaliyet Ruhsatı, Giriş İzin
Belgesi ve Görev Kartı
Bölgelerdeki Faaliyet Konuları
Madde 10- Serbest Bölgelerde, Yüksek Planlama
Kurulu'nca (Y.P.K.) uygun görülecek her türlü sınai,
ticari ve hizmetle ilgili faaliyetler yapılabilir.
Faaliyet Ruhsatının Verilmesi
Madde 11-
Bölgede faaliyette bulunmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, "Faaliyet
Ruhsatı" almak için "Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu"nu Genel
Müdürlüğe doğrudan teslim edebilecekleri gibi, ilgili Bölge Müdürlüğü kanalıyla
veya taahhütlü olarak posta yoluyla da gönderebilirler. Müracaatın posta
yoluyla yapılması halinde Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu'nun postaya verildiği
tarih, Genel Müdürlüğe teslim tarihi olarak kabul edilir.
Faaliyet Ruhsatı
Müracaat Formu'nun doldurulup, yukarıda belirtilen şekilde verilmesi ve
Faaliyet Ruhsatı Müracaat Ücretinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Serbest Bölgeler Özel Hesabına yatırılmasıyla
müracaat yapılmış olur. Müracaatın değerlendirilmesi sonucunda Serbest Bölgede
faaliyet göstermek üzere "Faaliyet Ruhsatı" verilmesi uygun
görülenlere, bu durum yazılı olarak bildirilir. Söz konusu yazıda müracaatçıya
kira veya satın alma sözleşmesi yapması için 30 günlük süre tanınır. Bu süre
içerisinde kira veya satın alma sözleşmesini yapan müracaatçı, bu sözleşmeleri
Bölge Müdürlüğü'ne onaylatarak bir örneğini Genel Müdürlüğe gönderir.
Sözleşmenin gönderilmesini müteakip Genel Müdürlükçe Faaliyet Ruhsatı
düzenlenir. Bu süre içinde sözleşme yapmayanlar, Faaliyet Ruhsatı alma hakkını
kaybederler (17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı R.G. ile yayımlanan değişik hali)
.
Genel Müdürlük,
Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu üzerinde gerekli değerlendirmeleri yapar ve
koşulların uygun olmadığının anlaşılması halinde yapılan müracaatı
reddedebilir.
Faaliyet Ruhsatı;
müracaatçının talebi, faaliyet konusu, yatırım tutarı ve benzeri diğer hususlar
Bölgeler itibariyle göz önünde bulundurularak değerlendirilir (17.08.2002
tarih ve 24849 sayılı R.G. ile yayımlanan değişik hali) .
Faaliyet ruhsatı
süresi, faaliyet ruhsatı müracaatı, diğer izin belgelerine ilişkin esaslar ve
ücretler Genel Müdürlükçe belirlenir (17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı R.G.
ile yayımlanan değişik hali) .
Depolama Faaliyet
Ruhsatına sahip Kullanıcılar, diğer Kullanıcıların veya Kullanıcı olmayan
gerçek ve tüzel kişilerin mallarını, düzenledikleri depo kira sözleşmesini
Bölge Müdürlüğüne onaylattıktan sonra, depolama işlemini yapabilirler.
Kullanıcıların Sınai ve
Ticari Sicillerinin Tutulması ve Bölge İşlemlerinin Bilgisayar Veri İşleme
Tekniği Yoluyla Yapılması
MADDE 12 – Kendilerine
"Faaliyet Ruhsatı" verilen gerçek ve tüzel kişiler, faaliyete
başlamadan önce, Bölge Müdürlüğü Tescil Bürosunda "Sicil Defteri"ne
kaydedilirler. Yapılan kayıtta, ruhsatta bulunan bilgiler ile ilgilinin icra
edeceği meslek ve ticari faaliyet dalı aynen işlenir ve ilgiliye bir ticaret
veya sınai sicil numarası ile bunun da üzerine
işlendiği bir "Sicil Belgesi" verilir. İlgili, meslek veya ticari
faaliyetinde herhangi bir değişiklik olduğunda, bu durumu Bölge Müdürlüğüne
bildirmek ve bu tür değişiklikleri sicil kaydına işletmek zorundadır.
Serbest bölgede faaliyet gösteren
kullanıcılar, genel esaslar çerçevesinde gelir ve kurumlar vergisi
mükellefiyeti tesis ettirerek, Vergi Usul Kanununun defter tutma ile belge ve
kayıt düzenine ilişkin hükümlerine uymak zorundadırlar.
Kullanıcılar, bu
Yönetmelik hükümleri kapsamında Serbest Bölge İşlem Formu ile gerçekleştirilen
tüm işlemlerini bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla yaparlar. Bu konudaki
uygulamanın zamanlaması ve kapsamı hakkındaki düzenlemeler Genel Müdürlükçe
tespit edilir. (07.11.2006 tarih ve 26339 sayılı R.G.’ye
istinaden değişmiştir.)
Giriş İzin Belgesi ve Görev Kartı
Madde 13-
"Faaliyet Ruhsatı" alan gerçek ve tüzel kişiler ve bunların temsilci,
görevli ve işçileri ile Bölgede her türlü iş veya işlemlerini yürüten kişiler,
ilgili Bölge Müdürlüğünden "Giriş İzin Belgesi" almak kaydıyla,
Bölgeye girebilirler. Kısa süreli girişler için Bölge Müdürlüğünce verilen
"Özel İzin Belgesi"yle de Bölgeye girilebilir.
"Giriş İzin
Belgesi", Bölge Müdürlüğünce düzenlenir. Üzerinde ilgili Bölge Müdürlüğünü
tanımlayan ibare ve bu Müdürlüğün mührü, tanzim tarihi, taşıyanın resmi, adı ve
soyadı, işyeri ve adresi ile geçerlilik süresi bulunur. Özel İzin Belgesinde
taşıyanın adı ve soyadı bulunmaz. Bu belgeler farklı renklerde düzenlenir ve
Özel İzin Belgesi çıkışta ilgililere iade edilir.
Bölge Müdürlüğü
ile diğer kamu kurumu birimlerinde ve İşletici veya B.K.İ. nezdinde çalışan
görevlilere, "Giriş İzin Belgesi"ndeki bilgileri kapsayan ve Bölge
Müdürlüğü tarafından düzenlenen "Görev Kartı" verilir. Anılan
görevliler, ancak bu kartlarını göstererek Bölgeye girip çalışabilirler.
Bölgenin kuruluş
aşamasında veya faaliyete geçmelerinden itibaren yapılan inşaat, bakım ve
onarım işleri için İşletici, B.K.İ. ve/veya Kullanıcılar tarafından günlük
olarak temin edilen işçilere hüviyet ibrazı karşılığında Özel İzin Belgesi
verilebilir. Bu duruma göre verilen özel izin belgeleri, çalıştırılan işçi
sayısı dikkate alınarak düzenlenir. İşçi sayısında değişiklik olduğu takdirde,
fazla verilen kartlar geri alınarak iptal edilir, eksik olması durumunda ise
yeni kartlar düzenlenerek ilgililerine verilir.
Faaliyetin Geçici Olarak Durdurulması ve Faaliyet
Ruhsatının İptali
Madde
14—Kullanıcıların faaliyetlerinin
geçici olarak durdurulması ve faaliyet ruhsatının iptaline ilişkin esaslar
şunlardır:
a) Aşağıda
belirtilen hallerde, Bölge Müdürlüğünce kullanıcının serbest bölgeden mal
çıkışlarına ve bölge içi mal satışlarına ilişkin serbest bölge işlem formları
üç ay süreyle işleme konulmaz. Ancak, kullanıcı tarafından üç aylık süre
içerisinde bu hususların düzeltilmesi halinde Bölge Müdürlüğünce işlem formları
tekrar işleme konulur.
1) Yönetmelik
hükümleri uyarınca verilmesi gereken belgeler ile Genel Müdürlük ve Bölge
Müdürlüğünce istenilen bilgi ve belgelerin zamanında verilmemesi veya yanlış
bilgi verilmesi,
2) Kullanıcı,
yetkili temsilcisi veya görevlileri tarafından bölge tesis, araç-gereç ve ekipmanlarına veya diğer kullanıcılara zarar verildiğinin
tespit edilmesi ve Bölge Müdürlüğünce yapılan uyarıya rağmen bu durumun
düzeltilmemesi ve/veya zararın tazmin edilmemesi,
3) Kullanıcının
İşletici veya Bölge Kurucu-İşleticisi ile yaptığı kira ve/veya satış sözleşmesi
hükümlerine uymadığının tespit edilmesi,
4) Yazılı
talimatlara uyulmadığının veya bölge düzenini bozucu davranışlarda
bulunulduğunun tespit edilmesi,
5) Faaliyet
ruhsatı müracaat formunda beyan ve taahhüt edilen hususlarda meydana gelen
değişikliklerin bildirilmemesi.
b)
Aşağıda belirtilen hallerde Bölge Müdürlüğünce yapılan tespitlerin ve
düzenlenen tutanakların Genel Müdürlük tarafından incelenmesi sonucu gerekli
görülmesi halinde faaliyet ruhsatı iptal edilir.
1) (a) bendinde
belirtilen süre sonunda, aykırı işleme devam edildiğinin Bölge Müdürlüğünce
tutanakla tespit edilmesi,
2) Faaliyet
ruhsatı müracaat formunda beyan ve taahhüt edilen hususlara uyulmaması veya
beyan edilen hususların gerçek dışı olduğunun sonradan yapılan araştırma ve
incelemeler veya denetimler neticesinde tespit edilmesi,
3) Kanun,
yönetmelik, tebliğ ve genelge hükümlerine uyulmadığının tespit edilmesi.
c) Aşağıda
belirtilen hallerde faaliyet ruhsatı hiçbir uyarıya gerek kalmaksızın Genel
Müdürlükçe iptal edilir.
1) Bölge dışındaki
faaliyetler nedeniyle elde edilen kazanç ve iratların, bölgede elde edilmiş
kazanç ve iratlar gibi gösterilerek muhasebe kayıtlarının birleştirilmesi
ve/veya bu amaçla sahte veya muhteviyatı yanıltıcı belge kullanılması suretiyle
vergi kaçırıldığının belirlenmesi,
2) Mevzuata aykırı
olarak bölgeye mal getirildiğinin veya bölgeden mal çıkarıldığının tespit
edilmesi, envanter kayıtları ile mevcut stoklar
arasında eksiklik veya fazlalık bulunduğunun tespit edilmesi.
Faaliyet
ruhsatında belirtilen sürenin sona ermesi veya ruhsatları yukarıdaki nedenlerle
iptal edilmiş olmasına rağmen faaliyetine devam etme girişiminde bulunanların malları
bölgeye alınmaz. Bölgedeki malları bu Yönetmeliğin 52 nci
maddesine göre tasfiye işlemine tabi tutulur.
Giriş İzin Belgesi, Özel İzin Belgesi ve Görev
Kartlarının İptali
Madde 15- Faaliyet
Ruhsatı iptal edilenler ile yanlarında çalı-şanların, “Giriş İzin Belgesi” veya
“Görev Kartı” olup da, 14 üncü maddede belirtilen davranışlarda bulunanların bu
davranışlarının Bölge Müdürlüğünce düzenlenen bir tutanakla tespiti halinde,
“Giriş İzin Belgesi” veya “Görev Kartı” Bölge Müdürlüğünce iptal edilir ve durum
ilgiliye tebliğ edilir. Sözkonusu iptal hallerinin
“Özel İzin Belgesi” taşıyanlarda görülmesi durumunda, görevlilerce belge geri
alınır ve bu kişiler Bölge dışına çıkarılır.
Kullanıcılar,
yanlarında çalışanların işlerine son vermeleri halinde, durumu aynı gün içinde
Bölge Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler. Bu durumda işine son verilenlerin
“Giriş İzin Belgeleri” Bölge Müdürlüğünce iptal edilir. Ancak bu kişilerin
Bölgede yeni bir iş bulmaları ve “Giriş İzin Belgeleri”nin sürelerinin de
dolmamış olması halinde söz konusu belgeleri gerekli değişiklik işlemlerinin
tescilinden sonra iade edilir.
“Giriş İzin
Belgesi”, “Görev Kartı” veya “Özel İzin Belgesi” iptal edilen kişi, polis ve
gümrük muhafaza görevlileri tarafından Bölge dışına çıkarılır ve bu kişilerin
yanlarında bulunan gümrüğe tabi eşyaları gümrük mevzuatına ve Bölgede bulunan
malları da Yönetmeliğin 52 nci maddesi hükümlerine
göre işleme tabi tutulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BÖLGE GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI VE ÇALIŞMA ESASLARI
Güvenlik
Madde 16-
Bölge Müdürleri, Bölge güvenliği ile ilgili talepleri-ni,
Valiliğe intikal ettirmekle yükümlüdürler. Valiler, Bölgede asayiş
hizmetlerinin polis tarafından yerine getirilmesi için, özel tedbirler alınması
ve Bölge sınırlarında, giriş-çıkış kapılarında yeterli sayıda polis ve gümrük
muhafaza görevlileri bulundurmak suretiyle Bölgenin güvenliğini sağlamakla
yükümlüdürler.
Bölgede faaliyet
gösteren Kullanıcılar da faaliyet gösterdikleri binalarda yeterli sayıda koruma
görevlisi bulundurur ve istihdam ettikleri en az bir koruma görevlisi ile
ilgili bilgileri Bölge Müdürlüğüne bildirirler.
Çalışma Esasları
Madde 17- Kullanıcılar
ve buların Bölgedeki işyerleri ile bu işyerlerinde çalışanlar, Bölge
Müdürlüklerin gözetim ve denetiminde, Türkiye Cumhuriyeti çalışma mevzuatı
hükümlerine tabi tutulurlar.
Türkiye sınırları
içindeki işyerleri için öngörülen asgari ücret ve fazla çalışma esasları,
B.K.İ. veya işletici ile kullanıcıların işyerleri için de uygulanır.
Bölgede çalışanlar
ile işverenler arasında yapılan “İş Akdi” üç nüsha olarak düzenlenir ve bir
nüshası Bölge Müdürlüğüne verilir.
Bu maddenin
uygulaması ile ilgili şekil ve usullere ilişkin esaslar Genel Müdürlükçe
çıkarılacak tebliğ/genelgelerle düzenlenir.
Yabancılar İçin Çalışma İzni
Madde 18- Kullanıcılar,
Bölgede çalıştırma ihtiyacı duydukları yabancı yönetici ve vasıflı personel
için “Çalışma İzni” almak üzere, Bölge Müdürlüğüne veya Genel Müdürlüğe
müracaat ederler.
Müracaat, “Çalışma
İzin Belgesi” almak için hazırlanmış matbu formların ve eklerinin doldurularak
imzalanması suretiyle yapılır.
Yapılan bu talep,
Genel Müdürlük tarafından ilgili mercilerle de koordinasyon sağlanmak suretiyle
değerlendirilir ve uygun görülenlere “Çalışma İzin Belgesi” verilir.
Kullanıcılar,
yanlarında çalıştırdıkları kişilerin Bölge içindeki hareket ve
davranışlarından, çalışma esnasında üçüncü şahıslara veya Bölgeye verdikleri
zararlardan müteselsilen sorumludurlar.
İkamet İzni/Gece Çalışma İzni
Madde 19- Bölgede
ikamet yasaktır. Ancak, güvenliğin sağlanması için Bölgenin
kontrol ve korunmasıyla görevlendirilmiş olan güvenlik, gümrük muhafaza ve
koruma görevlilerinin, keza yaptıkları işlerin mahiyeti gereği Bölgede ikamet
zorunda bulunanlar ile bölgede iş gününü takip eden gece de çalışmak zorunda
bulunanların ikamet/gece çalışma izinleri, güvenlik ve gümrük idaresine yazılı
bilgi verilmek suretiyle, Bölge Müdürlüğünce verilir. Bölgede verilen
ikamet/gece çalışma izinleri sınırlı olup, ancak yukarıda belirtilen görevliler
için hüküm ifade eder. Bu izin hiç bir şekil ve suretle bu görevlilerin yakınlarını
veya ailelerini kapsamaz.
Kullanıcılara
verilen ikamet/gece çalışma izni; Faaliyet Ruhsatı, Giriş İzin Belgesi veya
Görev Kartlarından birinin iptali halinde, ilgili Bölge Müdürlüğünce derhal
iptal edilir.
Bölgelerde,
yukarıda belirtilen nedenler dışında, ikamet izni ile ilgili düzenleme yapmaya
Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlık yetkilidir.
Çalışma Saatleri, Giriş ve Çıkışların Kontrolü
Madde 20- Bölgede
günde 24 saat ve haftada yedi gün çalışma yapılabilir. Ancak, Bölgede yapılacak
işler ile yük alıp vermek ve her türlü Gümrük işlemlerinin normal çalışma saati
içinde yapılması esastır. Normal çalışma saatleri dışında veya tatil
zamanlarında Gümrükle ilgili iş yapılması yazılı olarak istenildiği takdirde bu
istek, bölge Müdürlüğünce uygun görüldükten ve Gümrük idaresince kabul
edildikten ve fazla mesai ücretinin yatırılmasını müteakip işin yapılmasına
izin verilir.
Bu amaçla, B.K.İ.
veya İşletici, Bölgede resmi çalışma saatleri dışında da Bölge Müdürlüğünün talebiyle
gerekli personeli bulundurmak zorundadırlar. Bölge Müdürlüğü, çalışma
sürelerinin düzenlenmesi konusunda gerekli tedbirleri alır ve duyurur.
Bölge kapılarından
giren kimselerden, gümrük muhafaza veya güvenlik görevlilerine duruma göre
“Giriş İzin Belgesi” “Görev Kar-tı” veya “Özel İzin
Belgesi”ni gösterilmesi talep edildiğinde, anılan belgelerden ilgisine göre
birini gösteremeyenler Bölgeye alınmaz.
Gümrük
muamelelerine tabi olmaksızın Bölgeye mal giriş ve çıkışlarını önlemek
amacıyla, Bölge kapılarında araç ve kişiler, Gümrük Muhafaza görevlilerince,
gerektiğinde aranabilir, Bölge Müdürlüğünün talebiyle Kullanıcıların işyerleri
ve araçlarında da arama yapılabilir.
Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Esasları
Madde 21- Bölgede
faaliyette bulunan Kullanıcılar ile bunların yanlarında bir iş akdine göre
çalışan işçiler hakkında yabancı uyruklular da dahil
olmak üzere, Türkiye Cumhuriyeti Sosyal Güvenlik Mevzuatı hükümleri uygulanır.
Ancak, Türkiye ile diğer ülkeler arasında sosyal güvenlik konusunda yapılan
sözleşmeler varsa, bu sözleşme hükümleri de tatbik olunur. Sosyal Güvenlik
Kurumlarına yükümlülerce sigorta primleri döviz veya Türk Lirası olarak ödenebilir.
Hak sahiplerine tediyeler ise bu kurumlar tarafından Türk Lirası olarak
yapılır.
Bölge İçi Toplum Hizmetleri İçin Müracaat Mercii
Madde 22- Bölgede faaliyette bulunan Kullanıcılar ile bunlara
yardımcı hizmetleri verenler, gerek duydukları elektrik, su, gaz, akaryakıt
gibi ihtiyaçlarının karşılanması, haberleşme hizmetlerinin sağlanması, ulaşım
ve toplu taşıma hizmetlerinin yapılması, iş yerlerinin veya civarlarının
temizlenmesi ve temizlikle ilgili aksaklıkların giderilmesi, sağlık
sorunlarının çözümlenmesi, iş kazası ve hastalık hallerinde ilk yardım
müdahalesi ile cankurtaran araç ve gereçlerinin temini gibi hizmetlerin ücreti
mukabilinde yerine getirilmesi için, B.K.İ. veya işletici yetkililerine
müracaat ederler.
Bölge Müdürlüğü anılan hizmetlerin B.K.İ.
veya işletici veya diğer kuruluşlar tarafından iyi ve yeterli şekilde temini
için gerekli denetim ve gözetimi yapar ve yazılı talimatlarıyla uyarılarda
bulunur.
Defter ve Kayıtların Tutulması
Madde 23-
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İŞLETİCİ VEYA BÖLGE KURUCU VE İŞLETİCİSİ
İşletici veya B.K.İ. ile İşletme veya Kuruluş ve
İşletme Sözleşmeleri
Madde 24- Bölge,
Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak kurulan bir şirket tarafından “İşletme
Sözleşmesi” çerçevesinde işletilebilir ya da Bakanlar Kurulu Kararına
dayanılarak kurulan bir şirketle “Kuru-luş ve İşletme
Sözleşmesi” imzalanarak kurulabilir ve işletilebilir.
Yukarıdaki fıkrada
belirtilen hallerden; birinci durumda yapılan sözleşmeye “İşletme Sözleşmesi”,
yetki alan şirkete “Bölge İşleticisi”, ikinci durumda yapılan sözleşmeye
“Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi”, yetki alan şirkete ise “Bölge Kurucu ve
İşleticisi” -B.K.İ.- denilir.
İşletici veya
B.K.İ.’nin çalışma esaslarını düzenleyen sözleşme-lerde; bu şirketlerin Yönetmelikte belirtilen mali ve idari
yükümlü-lükleriyle birlikte, yönetim ve denetimlerine ilişkin esaslar da yer
alır.
İşletici veya B.K.İ.’nin
Mali, İdari ve Hizmet Yükümlülükleri
Madde 25-
İşletici veya B.K.İ.’nin mali, idari ve hizmet
yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir:
a) (17.08.2002
tarih ve 24849 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik.) Serbest
Bölge olarak belirlenen Hazine veya kamu kuruluşlarına ait arazinin Müsteşarlık
tarafından işleticiye İşletme Sözleşmesi imzalanmak suretiyle tahsisi halinde
işleticinin yükümlülükleri, sözleşmede belirlenir.
Bölgedeki Hazineye
ait binalar ile, Kullanıcılar tarafından inşa
ettirilen ve bilahare “Faaliyet Ruhsatı” süresinin sona ermesiyle mülkiyeti
kendiliğinden Hazineye geçen bina ve tesislerin işletilmesinin işleticinin
kullanımına bırakılması halinde, kiralamaya ilişkin özel ve genel şartların
kapsamı Genel Müdürlük ile işletici arasında yapılan işletme sözleşmesinde
ayrıntılı olarak hüküm altına alınır. Bölgede bina ve tesis yapıp bilahare
“Faaliyet Ruhsatı” süreleri dolan Kullanıcıların, talepte bulunmaları halinde,
faaliyet ruhsatlarını da yenilemiş olmaları kaydıyla aynı bina ve tesisler,
işletici tarafından kendilerine tercihli olarak kiralanır.
b) B.K.İ.; Bölge Müdürlüğü, Güvenlik ve Gümrük birimleriyle ihtiyaç
duyulan diğer birimler için inşa edeceği bina veya binalardan inşaat bedeli ve
kira talep etmez. Ancak, Bölgenin Hazine arazisi veya bir
kamu kuruluşuna ait arazide kurulması halinde; altyapı için gerekli giriş-çıkış
kapı ve yollar, iç yollar, yeşil sahalar, Bölge Müdürlüğü, Güvenlik, Gümrük
birimleriyle diğer idari bina ve tesislerin bulunduğu alanlar ve elektrik, su
ve doğal gaz gibi altyapı hizmetlerinin dağıtımında kullanılan araziler için
B.K.İ.’nin kira ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
c) İşletici veya
B.K.İ, İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesiyle işletmesine bırakılan
bölge alanlarındaki altyapı tesislerinin ziya ve hasarlarından doğan bakım ve
onarımı karşılamakla yükümlüdürler.
d) (17.08.2002
tarih ve 24849 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik.) İşletici
veya B.K.İ. yönetmelikle belirtilen görevlerle birlikte Müsteşarlık ile arasına
akdedilen İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinde öngörülen diğer iş ve
hizmetleri de yerine getirmekle yükümlüdür.
İşletici veya B.K.İ.’nin
Yetki ve Görevleri
Madde 26- İşletici
ve B.K.İ.’nin yetki ve görevleri aşağıda
belirtilmiştir:
a) İşletici veya
B.K.İ. olarak Müsteşarlık ile akdettiği “İşletme” veya “Kuruluş ve İşletme
Sözleşmesi” hükümleri doğrultusunda Bölgeyi işletmek. Altyapının kamu
tarafından yapılmayacağının sözleşmede belirtilmesi halinde, Bölgenin altyapı
tesislerini inşa etmek ve parselasyon planına göre inşaat alanlarını yeterli
sayıda Kullanıcıya kiralamak ve/veya satmak,
b)
İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinde yeralan
esas-lar çerçevesinde, Kullanıcıların faaliyetleriyle
ilgili müracaatlarını kabul etmek ve Kullanıcılarla, iskele, arazi, depo,
ambar, hangar ve antrepoların işletilmesine yönelik “Kira Sözleşmeleri” ve
Kullanıcı-ların bölge içinde talep edecekleri gemi,
liman ve diğer hizmetlerin yapılması veya kendi sorumluluğunda yaptırılmasını
temin edecek “Hizmet Sözleşmelerini” düzenlemek ve birer örneklerinin
gönderildiği Bölge Müdürlüğünce üç işgünü içinde reddedilmeyen kira
sözleşmelerini akdetmek, reddedilenleri müracaatçılara bildirmek ve akdedilen
sözleşmelere istinaden de ücret ve kiralar ile depozitoları peşin olarak tahsil
etmek,
c) Kullanıcılarla
akdedilen sözleşmelerde; kiralanan parsellerde ve diğer yerlerde emniyet ve
sağlık önlemlerinin alınmasına imkan veren, izin
alınmaksızın herhangi bir değişiklik yapılmasını engelle-yen, depo, ambar,
hangar ve antrepolarda ve diğer yerlerde Bölge ile ilgili mevzuata belirtilen
veya tebliğ ya da genelgelerle duyurulan çalışma şekil ve hususlarının dışına
çıkılmasını önleyen ve dolayısıyla Bölge düzeninin titizlikle korunmasını
sağlayan hükümlere yer vermek,
d) Bölge
Müdürlüğü, Liman, Havameydanı, Gümrük, Güvenlik
Teşkilatları ve diğer kamu birimlerine Kullanıcılar tarafından verilmesi
gereken bilgi ve belgeleri temin etmek,
e) Elektrik, su,
gaz ve akaryakıt teminine ve haberleşme hiz-metlerini
kesintisiz sağlamaya yönelik tedbirleri almak ve ilgili kamu ve özel
kuruluşlarla bu konuda koordinasyonu sağlayarak ücretlerin tahsili ve ilgili
birimlere tediyesini sağlayıcı düzenlemeler yapmak,
f) Bölgede yangın
tehlikelerine karşı, Kullanıcıların kiraladığı tüm tesis ve binaların
sigortasını yaptırtmak, yangın önleme ve su boşaltma ekipmanları
ile yeterli ölçüde itfaiye araç ve gereçlerinin hazır bulundurulması, genel
güvenlik önlemlerinin aldırılması, iş ve diğer kazalarda yaralanma veya ani
hastalanma hallerinde gerekecek ilk müdahale, yardım ve cankurtaran
teşkilatının kurulması hususla-rında yerel kamu
kuruluşlarıyla gerekli koordinasyonu sağlamak,
g) Bölgenin alt ve
üst yapılarına zarar verenleri tespit etmek ve bu zararları tazmin ettirmek,
h) Bölge içinde
ihtiyaç duyulan ulaşım ve taşıma taleplerini karşılamak, planlanan park ve
yeşil alanları oluşturmak, bakım ve korunmalarını sağlamak, umumun
ihtiyaçlarına cevap verecek lokanta, kafeterya, büfe ve benzeri yerleri
organize etmek, işletmek veya işlettirmek ve sahanın tüm temizlik ve genel
sağlık konularını çözümlemek.
Kullanıcılar ile İlişkiler
Madde 27- Kullanıcılar,
Bölgedeki faaliyetleri dolayısıyla yapılmasını istedikleri işlerle ilgili
olarak “Serbest Bölge İşlem Formu”nu doldurarak Bölge Müdürlüğü”ne vermek ve
Özel Hesaba ödenmesi gereken ücreti bölge gelirlerinin toplanması amacıyla
açılmış olan Özel Hesabın bulunduğu bankalara ya da diğer bankalara ödeyip,
aldıkları iki makbuz kopyasından birini Bölge Müdürlüğüne verilen “Serbest
Bölge İşlem Formu” nüshasına ekleyerek İşletici veya B.K.İ. yetkililerine
teslim etmek suretiyle, müracaatlarını yaparlar. Özel Hesaba ödeme olmadığı
hallerde “Serbest Bölge İşlem Formu”nun kalan nüshalarının Bölge Müdürlüğünden
alınıp, İşletici veya B.K.İ. yetkililerine verilmesiyle müracaat işlemi
tamamlanır.
“Serbest Bölge
İşlem Formu”, Kullanıcı ile İşletici veya B.K.İ. arasındaki iş ilişkisini
belirtilen, hizmet sözleşmesi niteliğine haiz olup, işletici veya B.K.İ.
yetkililerince bu formun imzalanarak bir nüshasının kullanıcıya verilmesiyle
sözleşme akdedilmiş olur.
Kullanıcılar,
Bölgeye gelen ve giden veya Bölgede bulunan mallar için ihtiyaç duydukları
yükleme, boşaltma, taşıma, istifleme ve diğer hizmetlerini ücreti karşılığında
işleticiye veya B.K.İ.’ne yaptırırlar. Kullanıcıların Bölgedeki faaliyetleri
nedeniyle ihtiyaç duydukları araç, gereç ve ekipmanları İşletici veya B.K.İ.
sağlayamadığı takdirde Kullanıcılar, Bölge Müdürlüğünün izni ve İşletici veya
B.K.İ.’nin koordinasyonu dahilinde,
aynı Bölgede faaliyette bulunan diğer Kullanıcılardan da temin edebilirler. İşletici
veya B.K.İ. bu hizmetlerden dolayı Kullanıcıya bizzat yaptığı koordinasyon
hizmeti karşılığında koordinasyon ücreti dışında başka ücret talep edemez.
Kullanıcının
“Serbest Bölge İşlem Formu”, kamu veya özel bir kuruluş tarafından yerine
getirilmesi gereken bir hizmet talebini kapsıyorsa, özel kuruluş tarafından
yerine getirilecek işler için Bölge müdürlüğünden ön izin alınmak kaydıyla,
hizmet ücretinin işletici veya B.K.İ. veznesine ödenmesi ve alınan iki makbuz
kopyasından birinin Bölge Müdürlüğü’nden getirilen “Serbest Bölge İşlem Formu”
nüshasına eklenmek üzere, İşletici veya B.K.İ. yetkilisine verilir.
İşletici veya
B.K.İ. tarafından yürütülen hizmetlere ilişkin tarifeler ve esaslar Genel
Müdürlük tarafından belirlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
BÖLGEDEKİ MALLAR, KİRA VE HİZMET SÖZLEŞMELERİ VE TARİFELER
BİRİNCİ BÖLÜM
İHRAÇ VE İTHAL OLUNAN MALLAR VE TRANSİT MAL TAŞIMACILIĞI
İhraç Edilen Mallar
Madde 30-
Türkiye’den Bölgeye sevkedilen mallar, dış ticaret
rejimine tabi tutulur ve bu rejime göre ihraç edilmiş sayılır. Bölge ile diğer
ülkeler ve Serbest Bölgeler arasında dış ticaret rejimi uygulanmaz. Bölgeden
yurtdışına mal gönderilmesi ve hizmet verilmesi serbesttir.
Dış Ticaret
Rejiminde öngörülen süre içinde, Türkiye’den Bölgeye ihraç edilip tekrar
Türkiye’ye geri getirilen mallardan 41 inci maddenin birinci fıkrasının (b)
bendinin 2 nolu alt bendinde belirtilen ücret alınır.
Bir parti olarak
toplam fatura bedeli 500 ABD Dolarının altında kalmak üzere Bölge Müdürlüğü
veya Bölge Müdürlüğü onayı ile İşletici veya B.K.İ. ya da Kullanıcı tarafından
Bölgeye getirilen Türkiye mahreçli mallar, isteğe bağlı olarak ihracat işlemine
tabi tutulmayabilir.
Bölgeden
çıkartılan mallar için;
-
“Menşe Şahadetnamesi”, Gümrük
Kanunu ve buna bağlı Gümrük Yönetmeliğinin ilgili;
-
“A.TR Dolaşım Belgeleri”
10.01.1979 tarih ve 16515 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “AET Dolaşım
Belgeleri Yönetmeliği”;
-
“EUR.1 Sertifikası”, 22.05.1992
tarih ve 21235 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “EUR.1 Dolaşım
Sertifikaları Yönetmeliği”;
hükümlerine göre, Ticaret ve Sanayi Odalarına üyelik şartı
aranmaksızın, Bölge Müdürlüğünün yazısına istinaden Mahalli Odalarca verilir.
Serbest Bölge
Gümrük İdareleri, vize edilmek üzere ibraz olunan “A.TR Dolaşım Belgeleri” ve
“EUR.1 Sertifikası”nın doğruluğunun kontrolünü ve sözkonusu
Belge ve Sertifikada kayıtlı eşyanın muayenesini yaparak vize eder.
Serbest
Bölgelerdeki malların menşei ve bu mallar için A.TR Dolaşım Belgeleri ve EUR.1
Sertifikası düzenlenmesiyle ilgili olarak;
Serbest Bölgeler,
Gümrük Kanunu’nun 15 inci maddesi uyarınca, Türkiye siyasi sınırları içinde yer
almakla beraber, vergi ödeme mükellefiyeti açısından gümrük hattı dışındadır.
Bölgelerde üretilen mallar, Gümrük Kanunu’nda belirtilen menşe kriterleri; Türkiye’de elde edilen Türkiye menşeli ürünler
-Tümüyle üretilme kriteri- veya tümüyle Türkiye’de elde edilmemiş yabancı
menşeli veya menşei belirsiz girdiler ihtiva eden eşyanın, Türkiye’de gördüğü
değişiklik ve işlem dolayısıyla Türkiye menşeli sayılması- Esaslı değişim
kriteri çerçevesinde, “Türkiye Menşeli” hüviyetine haizdir.
Türkiye ile Avrupa
Ekonomik Topluluğu arasında bir Ortaklık yaratan Ankara Anlaşması’nın 4 üncü
maddesinde belirtilen “Geçiş Dönemi”nin gerçekleşme şartları, usülleri, sıra ve sürelerini belirleyen Katma Protokol’ün 2
nci maddesi, kapsamında, Türkiye veya Topluluk’da ithal işlemleri tamamlanmış, gerekli gümrük
vergisi ve eş etkili vergi veya resimleri tahsil edilmiş
ve bu vergi ve resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış olan üçüncü
ülkeler çıkışlı serbest dolaşım durumunda sayılan malların, Bölgede ham, yarı mamül veya mamül halde
bulunmaları dolayısıyla veya bunların Bölgede üretilen bir malın bünyesine
girmesiyle üretilerek millileşen eşya için, eşyanın tarife pozisyonunda meydana
gelen değişikliğe bakılmaksızın, düzenlenen A.TR Dolaşım Belgeleri, Serbest
Bölge Gümrük İdareleri’nce vize edilir.
Katma Protokol’ün
3 üncü maddesinde belirtildiği şekilde, Türkiye veya topluluk’da
elde edilen ve imaline Türkiye veya Topluluk’da
serbest dolaşım durumunda bulunmayan üçüncü ülkeler çıkışlı maddeler giren
mallar için A.TR Dolaşım Belgeleri düzenlenmesi, imallerine giren üçüncü
ülkeler maddeleri için Ortak Gümrük Tarifesi’nde öngörülen “Fark Giderici
Vergi”nin 2/72 ve 3/72 sayılı Ortaklık Konseyi kararları hükümlerine göre
ihracatçı ülke Türkiye’de Serbest Bölge Gümrük İdaresi’nce tahsil edilmesiyle
mümkündür. Sözkonusu mallar için düzenlenen A.TR
Dolaşım Belgeleri, Serbest Bölge Gümrük İdareleri’nce vize edilir.
Türkiye ile EFTA
Devletleri Arasında Akdedilen Anlaşma’ya Ek Protokol B’de
yer alan hükümlerin Türkiye’deki Serbest Bölgelerde yerine getirilmesi ile
Türkiye Menşei kazanan ürünler için Menşe şahadetnamesi ve EUR.1 Sertifikası
düzenlenir ve bu sertifika Serbest Bölge Gümrük İdaresi’nce vize edilir.
İthal Edilen Mallar ve Transit/Aktarma Mal
Taşımacılığı
Madde 31-
Bölgeden, Türkiye'ye sevkedilen mallar dışticaret rejimine tabi tutulur ve bu rejime göre ithal
edilmiş sayılır. Bölge ile diğer ülkeler ve Serbest Bölgeler arasında dışticaret rejimi uygulanmaz.
Transit/Aktarma
taşımaya tabi malların Bölgeye giriş ve çıkışı Bölge Müdürlüğünün izniyle
yapılır.
Yabancı bir
memleketten başka bir yabancı memlekete veya Türkiye'den yabancı bir memlekete
gitmek ya da yabancı bir memleketten Türkiye'ye gelmek üzere Bölgeden
geçen/geçirilen eşya, Bölgede "Transit" halinde sayılır. Transit
olarak geçen/geçirilen eşyanın, Serbest Bölgede aktarma edilmesi, karaya
çıkarılması veya bir süre kalması transit halini değiştirmez.
Yabancı bir
ülkeden deniz, hava, demiryolu ve karayoluyla Serbest Bölge limanına getirilen
eşyanın, deniz yoluyla yabancı bir limana veya diğer bir Serbest Bölge limanına
sevki "Aktarma" sayılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Bölgeye Mal Giriş ve Çıkışı
Bölgeye Getirilmesi Yasak Olan veya Özel
Düzenek/Yapı Gerektiren Mallar
Madde 32- Ateşli silahlar ve
bunların mühimmatının, radyoaktif maddelerin, tehlikeli ve zehirli atıkların
bölgelere getirilmesi yasaktır.
Parlayıcı,
patlayıcı, yanıcı, yanmayı artırıcı veya birarada
bulunduğu mallar için tehlikeli olan maddeler özel düzenek veya yapıların
bulunması şartıyla bölgelere getirilebilir.
Uyuşturucu
maddeler, psikotrop maddeler ve bunlarla ilgili
kimyasal maddeler ile bunların müstahzarlarının serbest bölgelere giriş ve
çıkışı Sağlık Bakanlığının uyguladığı ulusal ve uluslararası mevzuat
hükümlerine tabidir.”
Malların Bölgeye Girişi ve Çıkışı
Madde 33-
Malların Bölgeye girişi ve çıkışı ile ilgili usül ve
esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak genelge/tebliğlerle düzenlenir.
Bölge ile Diğer Varış Yerleri Arası Mal Akımı
Madde 34-
Serbest Bölge adresli olduğu halde herhangi bir nedenle Bölgeye dahil olmayan bir yere boşaltılan mallar veya Bölgeye ait
olmayan bir varış yerine adres edilmiş, fakat Bölgeye dahil bir yere boşaltılan
mallar, adres edildikleri varış yerlerine Gümrük İdaresinin gözetim ve denetimi
altında en seri şekilde gönderilir. Ancak Bölge adres verilerek gönderilen
mallar en kısa zamanda Serbest Bölgeye intikal ettirilir. Ancak, serbest bölge
adresli malların Bölgeye gelip, yer olmaması nedeniyle Gümrük antreposuna veya
bir başka yere depolanması halinde, geçici kabulle yurtiçine satıldığında veya
sair şekilde yurtiçine sokulduğunda ya da yurtdışına gönderildiğinde bu mallar
serbest bölge hükümlerine tabi olur. Bölge depolarının yeterli olmasıyla bu
uygulamaya son verilir.
Bölge içerisindeki
eşyanın yükleme, boşaltma, nakletme, ve sair işlemleri için gerekli ekipman, araç ve gereçlerin geçici olarak Bölgeye
sokulmasına, Bölge Müdürlüğünün yazılı talebi doğrultusunda, Gümrük Muhafaza
Müdürlüğünce tutulan "Giriş-Çıkış Defteri"ne kaydı suretiyle Gümrük
İdaresince izin verilir.
Serbest
Bölge adresli veya çıkışlı olup, deniz yoluyla gelen veya giden eşyanın,
Bölgenin denize rıhtımı olmaması veya limanı olmasına rağmen yakın bir limandan
getirilmesi veya götürülmesi durumunda Bölge ile olan bağlantısı, Serbest Bölge
Gümrük Müdürlüğünce tescilli ve Bölge Müdürlüğünce tanzim ve tescilli
"Serbest Bölge İşlem Formu"na istinaden ve "Transit
Beyannamesi" düzenlenmesine gerek kalmadan, Gümrük İdaresince
görevlendirilecek memurun refakatinde gemiden doğrudan Bölgeye alınmasıyla veya
Bölgeden gemiye götürülmesiyle sağlanır. Geminin bulunduğu yer ile Bölge arasındaki koridor, Serbest Bölge
olarak addedilir. Bir Serbest Bölgenin fiziki olarak ayrılmış olan kısımları
arasındaki mal sevkiyatı gümrük gözetiminde yapılır.
Havaalanları içi
veya sınırındaki serbest bölgelere havayoluyla gelen-giden tehlikeli maddelerin
özel kaplar içerisinde getirilerek apronda
bekletilmeksizin hazır bulundurulacak araçlar ile Serbest Bölge hava aracına
aktarılması için B.K.İ. veya İşletici, Havaalanı ve Gümrük İdareleri ile
gerekli koordinasyonu sağlar.
Malların Satılması veya Devri
Madde 35-
Kullanıcılar, Bölgeden yurtdışına veya Türkiye'ye toptan satış yaparlar.
Kullanıcılar ve Bölgede depo kiralayan firmalar, Bölge Müdürlüğüne yazılı olarak
bildirmek kaydıyla, aynı Bölgedeki diğer Kullanıcılara toptan satış yapabilir
veya mallarını toptan devredebilirler.
Bölgedeki Mallardan Sorumluluk
Madde 36-
Bölgede faaliyette bulunan Kullanıcılar, mallarındaki kayıp ya da sayı, çeşit
ve ağırlık bakımından meydana gelen noksanlık ile mal kalitesindeki
değişikliklerden dolayı Bölge Müdürlüğüne karşı sorumludurlar. Kullanıcılar,
malların tabiatından ileri gelen bir kayıp ve noksanlığın varlığını veya mücbir
sebepten dolayı bu farklılığın doğduğunu kanıtlamaları halinde bu sorumluluk
ortadan kalkar.
Bölgedeki
mallarda; normal işlemler, tabii aşınma, fire veya benzeri nedenler dışında,
bir eksikliğin veya sebebi açıklanamayan bir fazlalığın tesbit
edilmesi halinde, ilgili Kullanıcı, İşletici veya B.K.İ. bu durumu Bölge
Müdürlüğüne yazılı olarak bildirir ve gerekli yükümlülükleri yerine getirir.
İmha Edilmesi Gerekli Olan Mallar ve Atıklar
Madde 37
- Kullanım süresinin dolması, eskime, bozulma, çürüme vb. nedenlerle bölge
dışına çıkarılması gerektiği veya diğer kullanıcıların mallarına zarar verici
olduğu ya da sağlık kurallarıyla bağdaşmadığı Bölge Müdürlüğünce tespit edilen
malların bölgede veya bölge dışında imhasına Bölge Müdürlüğü başkanlığında,
Gümrük ve Gümrük Muhafaza Müdürlükleri, Çevre ve Orman Bakanlığı ile İşletici
veya Bölge Kurucu İşleticisi yetkilileri ve gerektiğinde Bölge Müdürlüğünce
tayin edilecek ve mallar üzerinde ihtisası olan bir eksperin
de bulunduğu komisyon tarafından karar verilir.
Komisyon tarafından imhasına karar verilen bu malların
imhası, Bölge Müdürlüğünce kullanıcıdan yazılı olarak talep edilir. Bu talebin,
tebliğ edildiği tarihten itibaren 24 saat içinde yerine getirilmeye
başlanılması esastır.
Malların imha işlemine kullanıcı tarafından
başlanılmaması halinde, imha işlemi İşletici veya Bölge Kurucu İşleticisi
tarafından yürütülür. Yapılan tüm masraflar kullanıcıya rücu
edilir. Yapılan masrafların kullanıcı tarafından ödenmemesi halinde
Yönetmeliğin 14/a maddesine göre kullanıcının ticari işlemleri durdurulur.
Bölge içerisinde imha yeri bulunmaması durumunda
bu mallar imha edilmek üzere Bölge Kurucu İşleticisi, İşletici veya kullanıcı
tarafından Gümrük İdaresi görevlilerinin gözetimi altında ayniyat kontrolü
yapılmak suretiyle bölge dışındaki temizlik hizmetiyle ilgili kamu görevlilerine
veya bu işi yapan özel kişilere imha edilmek üzere teslim edilir. İmha edilen
mallar kullanıcının envanter kayıtlarından silinir.
Bölgedeki faaliyetler sonucu ortaya çıkan
atıkların bölge dışına çıkarılmasına, Bölge Müdürlüğünün başkanlığında Gümrük
ve Gümrük Muhafaza Müdürlükleri, Çevre ve Orman Bakanlığı, İşletici veya Bölge
Kurucu İşleticisi temsilcilerinden oluşturulan bir komisyon tarafından karar
verilir. Bölgeden çıkarılması uygun görülen kap, ambalaj maddeleri, hurdalar,
çöpler, evsel nitelikli vb. atıklar, İşletici veya Bölge Kurucu İşleticisi
yetkililerince, Gümrük İdaresi görevlilerinin gözetimi altında bölge dışındaki
temizlik hizmetleriyle görevli kamu görevlilerine veya bu işi yapan özel
kişilere teslim edilir. Şayet bu yetkililerce, atıkların bölgeden
uzaklaştırılması için bir ücret talep edilirse, bu ücretler ilgili kullanıcılar
tarafından ödenir. Söz konusu maddelerin imhasının gerekli olması halinde
yukarıdaki fıkralarda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde imha işlemi gerçekleştirilir.
Tehlikeli atıklar ise Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliğindeki hükümlere göre tasfiyeye tabi tutulur.
Terk Edilmiş ve Dağınık Mallar
Madde 38-
Bölgede, hiç bir Kullanıcıya ait olmayan parsellere bırakılmış veya terk
edilmiş mallar, Bölge Müdürlüğünün gözetim ve denetimi altında İşletici veya
B.K.İ. tarafından toplatılarak, bu konuda tutulacak kayıt defterine işlenir ve
Yönetmeliğin 52'nci maddesine göre tasfiye edilir.
Yükleme, boşaltma,
taşıma ve sair işlemler esnasında ambalajlarından dağılmış, dökülmüş ve tekrar
ambalajlanmasından sonra arta kalan sahibi belli dağınık mallar, İşletici veya
B.K.İ. tarafından, toplama, süpürme ve tekrar ambalajlama masrafları Kullanıcı
tarafından ödendiği takdirde, sahiplerine teslim edilir. Aksi halde terk
edilmiş mal işlemine tabi tutulur.
Hasarlı Mallar
Madde 39- Gerek Bölgeye sokulurken veya Bölgeden çıkartılırken
ve gerekse Bölge içinde işleme tabi tutulurken, hasarlı ambalajda bulunduğu
veya kurcalanmış olduğu tesbit edilen şüpheli mallar
için Bölge Müdürlüğünce, İşletici veya B.K.İ.'nin
yükleme boşaltma işlerini yapan kişi veya kuruluş yetkilileri ile gemi kaptanı,
acenta ve nakliyecinin veya temsilcilerinin bulunduğu
üç kişilik bir komisyon oluşturularak, mallar sınıflandırılır, sayılır veya
tartılır ve tekrar ambalajlanır. Bu
komisyona, malların nakliye sigortasını yapan sigortacı veya temsilcisi de
katılabilir. Durum, bir tutanakla tesbit edilerek,
Bölge Müdürlüğüne bildirilir. Tutanakta, mallarda tesbit
edilen fazlalık veya eksiklikler belirlenir. Eksiklik veya fazlalık durumunda,
duruma göre gemi kaptanı, acenta, nakliyeci veya
kullanıcı, Yönetmeliğin 36'ncı maddesi hükümleri gereğince sorumlu tutulur.
Sahipsiz mallar, terk edilmiş mallar olarak addedilir ve 38'nci madde hükmüne
göre işleme tabi tutulurlar.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Özel
Hesap ve Özel Ödenek, Serbest Bölge Gelirleri, Kira
Sözleşmeleri
BİRİNCİ
BÖLÜM
Özel
Hesap
Özel Hesap
ve Özel Ödenek
Madde 40-
Özel hesap gelirleri için Müsteşarlık tarafından Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası nezdinde, Türk Lirası, ABD Doları veya diğer dövizler cinsinden Genel
Müdürlük ve her Bölge Müdürlüğü adına ana hesaplar açtırılır. Ayrıca, Genel
Müdürlükçe merkezdeki, bölge müdürlüklerince bölgelerdeki kamu bankaları
öncelikli olmak üzere bankalarda, bölgede banka bulunmaması halinde bölgeye en
yakın mahalde bulunan bankalarda Türk Lirası, ABD Doları veya diğer dövizler
cinsinden her gelir kalemi için özel hesaba ait tali ve gerektiği takdirde
geçici hesaplar açtırılır.
Bölgelerdeki ilgili banka şubelerince yapılan tahsilattan, işletici veya B.K.İ.'lere
sözleşmeler gereği günlük olarak yapılan gelir payı aktarmalarından sonra
bakiye tutarlar 5 iş günü içerisinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki hesaplara aktarılır. Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası hesaplarında toplanan tutarlardan, Genel Müdürlük
talimatına istinaden faaliyet ruhsatı müracaat ücretlerinden ve kiralardan
yapılan iadeler düşüldükten ve fazla alındığı tespit edilen özel hesap
gelirleri iade edildikten sonra kalan tutar, talimata gerek kalmaksızın Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasınca hafta sonları itibariyle Müsteşarlık merkez
ödemelerini yapan merkez saymanlığı hesabına, döviz cinsi gelirler için bankanın
döviz alış kuru esas alınarak yapılacak dönüştürme işlemi sonucunda Türk Lirası
olarak yatırılır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca aylık olarak
hazırlanan özel hesap vaziyet cetvelleri Müsteşarlığa gönderilir.
Merkez saymanlık
hesabına yatırılan meblağın tamamı bütçeye gelir kaydedilir.
Serbest Bölge Gelirleri ve Tahsilat
Yapılmayacak Haller
Madde 41-
Özel hesabın gelirleri aşağıdaki kalemlerden oluşur:
a) Ruhsatlar ve izin belgeleri karşılığı tahsil
edilecek, 11 inci maddeye istinaden belirlenen ücretler:
1) Faaliyet ruhsatı almak için Genel Müdürlüğe
yapılacak müracaatlarda alınacak faaliyet ruhsatı müracaat ücretleri,
2) Faaliyet ruhsatının kaybedilmesi, yıpranması
ve diğer nedenlerle yeniden düzenlenmesi halinde alınacak ücretler,
3) Açık alan kullanma ruhsatı almak için Bölge
Müdürlüğüne yapılacak müracaatlarda alınacak ücretler,
4) Depo kullanma belgesi almak için Bölge
Müdürlüğüne yapılacak müracaatlarda alınacak ücretler,
5) Giriş izin belgesinin düzenlenmesi
karşılığında alınacak ücretler ile bu belgenin ve özel izin belgesinin
kaybedilmesi nedeniyle yeniden düzenlenmesi durumunda alınacak ücretler,
peşin olarak özel hesaba
yatırılır.
b) Bölgelere giren ve çıkan mallar üzerinden
tahsil edilecek binde 5 ücretler:
1) Yurtdışından bölgeye getirilen malların CIF
değeri üzerinden binde 5 oranında alınacak ücretler,
2) Bölgeden Türkiye'ye çıkarılan malların CIF
değerleri üzerinden binde 5 oranında alınacak ücretler,
3) Kullanıcının kendisine ait olmayan, bakım,
onarım veya tamir maksadıyla bölgeye geçici olarak getirilen malların bölge
içinde gördüğü hizmet dolayısıyla yaratılan katma değeri üzerinden alınacak
binde 5 oranındaki ücretler,
4) Kullanıcının kendisine ait olmayan, fason
imalat amacıyla bölgeye geçici olarak getirdiği malların bölgede işçilik
gördükten veya daha ileri derecede işçilik görmek üzere Türkiye'ye çıkarılıp
geri getirildikten sonra bölgeden nihai çıkışında bölgede ve Türkiye'de
yaratılan katma değer üzerinden binde 5 oranında alınacak ücretler,
5) Kullanıcının kendisine ait olmayan, bakım,
onarım veya tamir maksadıyla bölgeye yurtdışından geçici olarak getirilen
mallar ile bölgedeki bina, tesis ve demirbaşların bakım, onarım veya tamirinde
kullanılmak üzere yurt dışından geçici olarak getirilen araç, gereç ve ekipmanların, 58 inci maddede belirtilen süre içerisinde
bölge dışına çıkarılmaması halinde bu malların CIF değeri üzerinden binde 5
oranında alınacak ücretler,
6) Bakım ve onarım amacıyla bölgeden Türkiye'ye
çıkarılan kullanıcılara ait demirbaş ve yatırım mallarının 12 ay içinde bölgeye
getirilmemesi halinde çözülen, 58 inci maddenin 2 nci
fıkrasında belirtilen ve söz konusu malların defter ve belgelerde kayıtlı
değerleri üzerinden binde 5 oranında alınacak teminatlar,
7) Sergilenmek, fuarlarda
teşhir edilmek veya işlem görmek üzere bölgeden Türkiye'ye geçici olarak
gönderilen, Türkiye'den satın alınarak bölgeye getirilen ancak, sipariş ve
evsafına uygun olmadığı için değiştirilmek veya işlem görmek üzere bölgeden
Türkiye'ye çıkarılan malların 12 ay içerisinde bölgeye getirilmemesi halinde
çözülen, 58 inci maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen
ve söz konusu malların CIF değerleri üzerinden binde 5 oranında alınacak
teminatlar,
peşin olarak özel hesaba
yatırılır.
c) Serbest bölgeyi işleten gerçek veya tüzel
kişilerle yapılacak sözleşmeler uyarınca tahsil edilecek ücretler:
1) İşleticilerin yıllık net karları üzerinden
alınan sözleşmede belirtilen orandaki kar payları yıl sonu
döviz alış kurundan hesaplanarak ABD Doları cinsinden ait olunan dönemi takip
eden yılın 5 inci ayının son iş günü mesai bitimine kadar,
2) İşletici ve B.K.İ.'lerin,
bölgenin işletilmesi veya kurulup işletilmesi ile ilgili faaliyetleri sonucu
tahakkuk eden net aylık gelirleri üzerinden yüzde 4 oranında alınacak ücretler
takip eden ayın 20 nci günü mesai bitimine kadar,
3) Hazine arazisi üzerinde kurulu serbest
bölgelerde faaliyet ruhsatı verilmesi uygun görülen gerçek veya tüzel kişilere
açık alanların kiraya verilmesi halinde, kira bedelleri 8 inci madde kapsamında
yapılan kira sözleşmesinde öngörülen sürelerde işletici veya B.K.İ. tarafından
tahsil edilir. Tahsil edilen kira bedellerinin işletici tarafından yüzde 90'ı,
B.K.İ. tarafından yüzde 63'ü işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmelerinde
belirtilen süreler içerisinde,
4) Hazineye ait bina ve
tesisler ile faaliyet ruhsatının iptali veya süresinin sona ermesiyle Hazineye
intikal eden bina ve tesislerin işletici veya B.K.İ.'ce
kiraya verilmesi halinde tahsil edilen kira bedellerinin işletici veya B.K.İ.
tarafından yüzde 90'ı işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmelerinde
belirtilen süreler içerisinde,
5) Özel mülkiyete ait arazi üzerinde kurulu
serbest bölgelerde B.K.İ.'nin kiraya verdiği arazi ve
işyerlerinin tahakkuk eden brüt kira gelirlerinden yüzde 4 aylık gelir payı ve sattığı arazi ve işyerlerinden elde ettiği net
gelirlerden yüzde 4 aylık gelir payı takip eden ayın 20 nci
günü mesai bitimine kadar,
6) İşletici, B.K.İ. ve kullanıcıların Yönetmelik
hükümlerine, işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmelerine aykırı olarak
taahhütlerini zamanında veya hiç yerine getirmemeleri halinde tahsil edilecek
cezai şart, masraf ve faizler tahsili müteakiben, özel hesaba yatırılır.
d) Kanunun 7 nci
maddesinin (d) bendinde belirtilen diğer gelirler:
1) Kullanıcıların hizmet faaliyetleri sonucunda
düzenledikleri faturada belirtilen tutar üzerinden binde 5 oranında alınacak
ücretler peşin olarak,
2) Bankaların ve sigorta kuruluşlarının
faaliyetleri nedeniyle elde ettikleri gelirlerinden - yapmış oldukları bütün
muameleler nedeniyle kendi lehlerine nakden veya hesaben
tahakkuk eden paralardan- binde 5 oranında alınacak paylar üçer aylık dönemler
itibariyle Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının 20 nci
günü mesai bitimine kadar,
3) Bölge Müdürlüğü tarafından kullanıcılara
kiralanan arazi ve binalardan elde edilecek kira bedelinin tamamı,
4) Herhangi bir nedenle Hazineye intikal eden
menkullerin satışından, gayrimenkullerin kullanım hakkının süreli olarak
devrinden elde edilecek gelirler,
5) Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüklerince
bastırılan ve satış yoluyla dağıtımına karar verilen her nevi basılı kağıt veya yayınların bedeli,
6) Satın alma ve satışlar nedeniyle yapılan
sözleşmelerde belirtilen cezai şart, masraf ve faizler,
7) Faaliyet ruhsatı almak için Genel Müdürlüğe
yapılan müracaatlarda, Genel Müdürlüğün uygun görüş yazısından sonra 30 gün
içerisinde faaliyet ruhsatı almaktan vazgeçilmesi halinde alınacak ücret,
özel hesaba yatırılır.
Bölge Müdürlüklerince hiçbir suretle kasaya gelir
tahsil edilemez. Tüm gelir tahsilatları bankalar nezdinde
açılan hesaplar aracılığı ile yapılır.
Aşağıdaki hallerde özel hesaba tahsilat
yapılmaz:
1) Türkiye'den bölgeye getirilen mallardan,
bölgeden yurtdışına çıkarılan mallardan, bölge içi satışlardan, imha veya
tasfiye edilmek üzere bölgeden çıkarılan ve tahlil ve numune amacıyla bedelsiz
olarak getirilen veya götürülen mallardan, yatırım ve tesis safhasında
kullanılmak üzere getirilen mallardan, tevsi ve kapasite artırmak amacıyla
getirilen mallardan binde 5 ücret alınmaz.
Kullanıcının kendisine ait olmayan bakım ve
onarım maksadıyla bölgeye geçici olarak getirilen mallardan, bölgedeki bina,
tesis ve demirbaşların bakım, onarım veya tamirinde kullanılmak üzere bölgelere
geçici olarak getirilen araç, gereç ve ekipmandan ve
fason üretim amacıyla getirilen mallardan, bu maddenin (b) bendinin 3 üncü ve 4
üncü alt bendleri saklı kalmak kaydıyla, binde 5
ücret alınmaz.
Kapalı alan inşaatının tamamlanması, ek yatırım
yapılması, üretim konusunda faaliyet ruhsatı sahibi kullanıcıların üretimde
kullanacakları yatırım mallarının girişi, makine ve teçhizatın yenilenmesine
ilişkin mal girişleri veya kapasite artırımına yönelik yeni makine, teçhizat ve
ofis makineleri girişi yatırım ve tesis safhasında yapılan mal girişi olarak
kabul edilir. Yatırım ve tesis kapsamında mal girişlerine ilişkin denetim Bölge
Müdürlüğünce yapılır.
2) İşletici veya B.K.İ. ayrı faaliyet ruhsatı
almak ve ayrı muhasebe kayıtları tutmak kaydıyla Hazine arazisi üzerinde
yaptığı veya yaptırdığı bina ve tesisleri kiraya vermek veya bölgede yapılması
öngörülen faaliyet konularında faaliyet gösteren kuruluşlara ortak olmak
suretiyle elde ettikleri gelirlerden özel hesaba herhangi bir pay ödemez.
3) Bölgeden
yurtdışına satılan bir malın herhangi bir nedenle geri gelmesi veya
yurtdışından bölgeye gelen ancak evsafına uygun olmaması veya bozuk çıkması
nedeniyle değiştirilmek veya tamir edilmek üzere mahreç ülkesine iade edilen
eşyanın serbest bölgeye getirilmesi halinde binde 5 ücret alınmaz.
Özel Hesap
Gelirlerinin İadesi (17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı R.G. ile yayımlanan
değişik hali)
Madde 42-
Aşağıdaki hallerde tahsil edilen özel hesap gelirleri iade edilir:
a) Faaliyet ruhsatı almak için yapılan
müracaatlarda; Genel Müdürlükçe müracaat değerlendirildikten sonra faaliyet
ruhsatı verilmesinin uygun görülmemesi veya Genel Müdürlüğün uygun görüş
yazısından önce firma tarafından müracaattan vazgeçilmesi halinde yatırılmış
olan ücretin tamamı,
b) Genel Müdürlüğün uygun görüş yazısından sonra
30 gün içerisinde faaliyet ruhsatı almaktan vazgeçilmesi halinde, 41 inci
maddenin (d) bendinin 7 nolu alt bendinde belirtilen
ücretin özel hesaba yatırılmasını müteakip yatırılmış olan faaliyet ruhsatı
ücretinin tamamı,
c) Serbest bölge kullanıcılarından peşin olarak
tahsil edilen kira bedellerinden, faaliyet ruhsatı iptali nedeniyle kira
sözleşmesinin fesh edilmesi sonucunda sözleşmeler
gereğince iadesi gereken kira tutarları,
d) Fazla alındığı tespit edilen özel hesap
gelirleri, geliri doğuran olayın başlangıç tarihinden itibaren 1 yıl
içerisinde,
iade edilir.
Özel Hesap Gelirlerinin Takip ve Tahsili
Madde 43 —Özel
hesap gelirlerinin 41 inci maddede belirtilen sürelerde kullanıcı, İşletici
veya Bölge Kurucu-İşleticisi tarafından ödenmediğinin veya eksik ödendiğinin
tespit edilmesi halinde, aşağıdaki esaslara göre takip ve tahsil işlemi
yapılır:
a) Bu Yönetmeliğin
41 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin tamamı ile (d) bendinin (3)
üncü ve (4) üncü alt bentlerinde yer alan gelirlerden ödenmeyen döviz bazındaki
tutarlara, Müsteşarlık ile İşletici veya Bölge Kurucu-İşleticisi şirketler
arasında akdedilen işletme sözleşmeleri ile kullanıcılarla yapılan sözleşme ve
protokollerde belirtilen oranlarda gecikme zammı uygulanarak, tebligatın
yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde ana para
ve gecikme zammı toplamının döviz bazında ödenmesi tebliğ edilerek ilgililerden
istenir.
b) Bu Yönetmeliğin
41 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin tamamı ile (d) bendinin (3)
üncü ve (4) üncü alt bentleri dışında sayılan gelirlerden hiç ödenmeyen veya
eksik ödenen döviz bazındaki tutarlar, vade tarihlerindeki T. C. Merkez Bankası
döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmek suretiyle 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun
belirlediği oranlarda gecikme zammı uygulanarak, tebligatın yapıldığı tarihten
itibaren 30 gün içerisinde anapara ve gecikme zammı toplamının Türk Lirası
bazında ödenmesi tebliğ edilir ve ilgililerden istenir.
c) İlgililer
belirtilen süre içerisinde yapılan tebligata itiraz edebilir, ancak, tebligata
itiraz edilmesi takibatı durdurmaz.
d) Tebligatın
yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde yapılan itirazlar Bölge
Müdürlüğünce veya Genel Müdürlükçe, itirazın yapıldığı tarihi takip eden 30
günde değerlendirilerek karara bağlanır.
e) Tebligatın
yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde ilgililer tarafından özel hesaba
ödeme yapılmaması veya eksik ödeme yapılması halinde, ödenmeyen tutarların
takip ve tahsili için, Bölge Müdürlüğünce serbest bölgenin bulunduğu yerdeki
vergi dairesine bildirimde bulunulur.
f) Vergi dairesine
yapılacak bildirimde;
1) Alacağın
ödenmesi için yapılan tebligatın tarihi belirtilir.
2) İlgililerden
ödenmesi istenilen alacak tutarı Türk Lirası bazında ise, bu tutarın ana para ve faizi ayrı ayrı
gösterilir. Döviz bazında ödenmesi istenilen tutar ise, verilen 30 günlük
sürenin bitim tarihindeki T. C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk
Lirasına çevrilmek suretiyle ana para ve faiz tutarı
ayrı ayrı gösterilerek, takip ve tahsili gereken tutarlardan
sadece asli nitelikteki alacaklara gecikme zammı uygulanacağı bildirilir.
3) Özel hesap
gelirlerini ödemeyen gerçek kişi ise nüfus cüzdanının, tüzel kişi ise Türkiye
Ticaret Sicil Gazetesinin, yabancı şahıs ise pasaportunun Bölge Müdürlüğünce onaylı
fotokopisi gönderilir.
4) Vergi
dairesince tahsil edilen ana para ve faiz tutarlarının
tamamının T. C. Merkez Bankası nezdindeki özel hesaba
aktarılması için ilgili hesap numarası belirtilir.
g) Vergi
dairesince yapılan tahsilatlar özel hesabın T. C. Merkez
Bankası nezdindeki hesabına tahsilatı takip eden
hafta içerisinde aktarılır.
Gelir Programı
Madde 44 — Bölge
Müdürlüklerince, bir sonraki yıl için hazırlanacak tahmini özel hesap
gelirlerine ilişkin bilgiler en geç haziran ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe
intikal ettirilir. Genel Müdürlüğün gelir tahminleri ile revize işlemleri
yapılan Bölge Müdürlükleri tekliflerinden oluşan gelir tahminleri Müsteşarlığın
bağlı olduğu Bakanın onayına sunulur. Bu gelir programının bir örneği Maliye
Bakanlığına gönderilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Kira
Tarifeleri ve Kira Sözleşmeleri
Kira
Tarifeleri ve Kira Sözleşmelerinde Yer Alması Gereken Özel Şartlar
Madde 46-
Serbest bölgelerde işletici veya B.K.İ. tarafından önerilen kira tarifelerini
onaylamaya, artırmaya, azaltmaya, taksitlendirmeye veya mevcut tarifeler
üzerinde değişiklik yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.
Kullanıcılarla
İşletici veya B.K.İ. arasında akdedilen kira sözleşmelerinde aşağıdaki şartları
içeren hükümler de yer alır:
a) Kira
sözleşmeleri, Kullanıcıya daha önce verilen "Faaliyet Ruhsatı"nda
öngörülen süreden daha uzun bir süre için akdedilemez. "Faaliyet
Ruhsatı" süresinin sona ermesiyle veya "Faaliyet Ruhsatı"
iptaliyle, tarafların birbirlerine feshi ihbarda bulunmaları suretiyle kira
sözleşmeleri feshedilir. Bu takdirde kiradan ve kira sözleşmesinde belirtilen
depozitodan işleyen süreye ait kira, keza yapılması gereken tamir ve sair
giderler indirilerek, bakiye miktar Kullanıcıya iade edilir. Kullanıcının,
borçlu kalması halinde kendisinden tamir veya sair giderlerin tazmini için
gerekli kanuni yollara başvurulur. Kullanıcı, fesih işlemini müteakip bir ay
içinde kendisine ait mal ve eşyaları beraberinde götürmediği takdirde bu mal ve
eşyalar, tasfiye işlemine tabi tutulur.
b) Kiralanan
parseller üzerinde Kullanıcılar tarafından yaptırılan bina, hangar, depo,
ambar, fabrika gibi bilumum gayrimenkuller; menkuller hariç tutulmak suretiyle,
Kullanıcının "Faaliyet Ruhsatı" süresinin sona ermesiyle birlikte
Hazinenin mülkiyetine geçer.
c)
"Faaliyet Ruhsatı" ve sözleşme sürelerinin hitamında 25'nci madde
hükmü uyarınca işletilmesi B.K.İ.'ne bırakılan parsel ile bunun üzerindeki
tesisleri, B.K.İ. aynı Kullanıcıya tekrar kiralamak isterse, yapılacak
sözleşmede parsel ve bina kira birim fiyatları ayrı ayrı
gözönünde tutularak kira tutarı hesaplanır ve
tercihli olarak bu Kullanıcıya kiralanır.
d) Kullanıcı,
kiraladığı parselde yangın ve diğer tehlikelere karşı gerekli önlemleri almak
ve buradaki bina ve tesislerin yangına karşı sigortalarını yaptırmak
zorundadır.
e) Kullanıcı,
kiraladığı yere giren ve çıkan bütün mallardan sorumlu olup, Yönetmelik
hükümlerine uymakla yükümlüdür.
BEŞİNCİ KISIM
KAMBİYO, BANKACILIK VE SİGORTACILIK HİZMETLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Kambiyo, Bankacılık ve Sigortacılık Hizmetleri
Kambiyo
Madde 47-Bölgedeki
faaliyetlerle ilgili olarak mal bedelleri, Fon, hizmet ve işçi ücretleri ile
ikramiyeleri ve kiralara ilişkin ödemeler dövizle yapılır. Bölgede Türk Lirası
ile yapılan ödemeler hakkında 16.8.1985 tarih ve 85/9801 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı'nda belirtilen esaslar uygulanır.
Bölgede yatırımda
bulunan Türkiye dışında yerleşik gerçek ve tüzel kişiler, sermayelerinin nakdi
kısmını döviz olarak getirirler.
Türkiye'de
faaliyette bulunan yabancı sermaye kuruluşları veya Türkiye dışında yerleşik
gerçek ve tüzel kişiler, Bölgeye döviz olarak getirdikleri nakdi, ayni ve gayrimaddi haklarla ilgili sermayelerini ve bunlardan elde
ettikleri her türlü kazanç ve iratlarını satış ve/veya tasfiye bedellerini,
istediklerinde Türkiye'nin diğer kesimlerine ve yurtdışına transfer etmekte
serbesttirler. Ancak bu kişiler, transfer edecekleri kıymetleri Bölge
Müdürlüğüne bildirmekle ve bu kıymetlerin kendilerine aidiyetlerini tevsik
etmekle yükümlüdürler.
Türkiye'de
yerleşik kişilerin Bölgeye ihraç etmiş oldukları nakdi sermayenin ve
yatırımlardan elde edilen her türlü kazanç ve iratların, satış ve/veya tasfiye
bedellerinin Türkiye'nin diğer kesimlerine transferi serbest olup, ayni
sermayenin ihracı ise Müsteşarlığın iznine tabidir. Sözkonusu
nakdi ve ayni sermayenin ve yatırımlardan elde edilen her türlü kazanç ve
iratların, satış ve/veya tasfiye bedellerinin yurtdışına ihracı ise serbesttir
(17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı R.G. ile yayımlanan değişik hali) .
Bankacılık ve Sigortacılık Hizmetleri
Madde 48-
Bölgede bulunan banka -kıyı bankacılığı hariç- ve sigorta şirketleri genel
hükümlere göre faaliyet gösterirler.
Bölgedeki
bankalar, Bölgedeki faaliyetleriyle ilgili olarak öncelikle Kullanıcılara kredi
verirler.
Bölgedeki
bankacılık faaliyetleriyle ilgili olarak Serbest Bölgeler mevzuatında
belirtilmeyen hususlar, 25.4.1985 tarihli ve 3182 sayılı Bankalar Kanunu'nun
74'ncü madde hükmüne tabi olur. Bölgede banka kurulması ve yabancı bankaların
şube açmasına ilişkin olarak 18.9.1990 gün ve 90/999 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı'nda belirlenen esaslar uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Yükleme ve Boşaltma Hizmetleri İle Diğer Hizmetler
Yükleme ve Boşaltma Hizmetleri
Madde 49-
Bölgeye gelen malların yükleme, boşaltma ve taşıma hizmetleri, İşletici veya
B.K.İ. tarafından yapılır. İşletici veya B.K.İ.'nin
olmadığı Bölgelerde bu hizmetler Bölge Müdürlüğünün bilgisi dahilinde
diğer özel kişi veya kuruluşlara da yaptırılabilir.
Anılan hizmetlerin
özel kişi veya kuruluşa yaptırılması halinde, Bölge Müdürlüğü, İşletici veya
B.K.İ. ile bu kişi veya kuruluş arasında bir sözleşme akdedilir. İşletici veya
B.K.İ.'nce hazırlanan "Serbest Bölge Hizmet
Tarifesi", Bölge Müdürlüğünün de görüşü alınarak Genel Müdürlükçe
onaylanır. Hizmet ücretlerinin tahsiline dair usul ve esaslar, bu tarifede
belirlenir.
Diğer Hizmetler
Madde 50-(27/3/2001 tarihli ve 24355 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
değişik hali) Bölgede sigortacılık,
nakliye acenteliği, gümrük komisyonculuğu, yeminli mali müşavirlik, serbest
muhasebeci mali müşavirlik ve eksperlik gibi çeşitli hizmet faaliyetlerinde
çalışmak isteyenler, Bölge Müdürlüğünden temin edecekleri "Giriş İzin
Belgesi" ile bu hizmetleri yerine getirebilirler.
ALTINCI KISIM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
İtiraz ve Şikayetler
Madde 51-
Bölge ile ilgili olarak; ruhsat, izin ve hizmet ile ücretler hakkındaki itiraz
ve şikayetler aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Ruhsat ve İzin
İle İlgili İtiraz ve Şikayetler;
"Faaliyet
Ruhsatı", "Giriş İzin Belgesi" ve "İnşaat Ruhsatı"
gibi ruhsat ve izinler hakkındaki itiraz ve şikayetler
Genel Müdürlüğe yapılır.
b) Hizmet ve
Ücretlerle İlgili İtiraz ve Şikayetler;
Hizmetleri veren
İşletici veya B.K.İ. ile ilgili itirazlar Kullanıcılar tarafından itiraz ve şikayet konusu olaya muttali olunduğu tarihten itibaren en
geç üç gün içinde ilgili Bölge Müdürlüğüne yapılır.
İnceleme konusu
yapılan itiraz ve şikayetlerin gerçek ve inandırıcı
olduğu kanaatine varılması üzerine, durum İşletici veya B.K.İ. yetkililerine
aksettirilir ve bu husustaki cevaplara ve Müsteşarlık ile İşletici veya B.K.İ.
arasında akdedilen sözleşme hükümlerine göre tekrar incelemesi yapılır. İtiraz
ve şikayetin haklı bulunması halinde yapılan işlemin
düzeltilmesi veya yerine getirilmeyen bir hizmet varsa, bunun yapılması
İşletici veya B.K.İ.'den yazılı olarak talep edilir. İşletici veya B.K.İ.
tarafından bu uyarıya uyulmaması halinde, Bölge Müdürlüğünce gerekli önlemler
alınır ve durum Müsteşarlığa duyurulur.
İcra ve Tasfiye İşlemleri
Madde 52- Serbest
Bölgelerde yapılacak icra işlemleri İcra ve İflas Mevzuatına tabidir.
Faaliyet
ruhsatının iptal edildiği veya süresinin sona erdiği tarihten itibaren bir ayı
geçmemek üzere Bölge Müdürlüğünce verilecek süre içerisinde bölge dışına
çıkarılmayan mallar ile bölgede terkedilen mallar,
Bölge Müdürünün başkanlığında, Bölge Müdürlüğünden, İşletici/B.K.İ.’den ve
gerektiğinde mahalli meslek kuruluşlarından birer kişinin katılımıyla oluşturulacak bir tasfiye komisyonu marifetiyle tasfiye
edilir.
Tasfiye edilecek
mallar Komisyon tarafından bir tutanakla tespit edilen bedel üzerinden açık
artırmayla satılır. Açık artırma tarihi en az 15 gün önceden bir mahalli
gazetede üç gün ara ile iki kez ilan edilir. İlk açık artırmada mallar
satılmadığı takdirde Komisyonca belirlenecek tarihte yapılacak ikinci açık
artırmada, teklif edilen en yüksek fiyat üzerinden satış yapılır.
Komisyonun yapmış
olduğu masraflar satış bedelinden düşülür ve geriye kalan miktar Özel Hesaba
gelir kaydedilir.
Bölge içinde
tasfiye edilemeyen mallar, yukarıda belirtilen komisyon tarafından tutulacak
bir tutanakla gümrük idaresine teslim edilir.”
İhtilafların Uzlaşma Yoluyla Halli
Madde 53-
Kullanıcılar ile İşletici veya B.K.İ. veya Bölgede faaliyet gösteren diğer kişi
ve kuruluşlar arasındaki Toplu İş Sözleşmesi üzerinde çıkacak menfaat
uyuşmazlıkları dışında kalan iş ilişkilerinden doğan ihtilafların halli için,
Bölge Müdürlüğüne müracaat edilerek, ihtilaflar uzlaşma yoluyla çözümlenebilir.
İhtilafların Bölge
Müdürlüğü nezdinde uzlaşma yoluyla çözümlenmesi halinde, bu durum bir tutanakla
tesbit olunur ve bu tutanağın birer örneği taraflara
verilir. Tutanağın bir örneği de Bölge Müdürlüğünde alıkonulur.
Süre Uzatımı
Madde 54- Yönetmelikle
tayin edilmiş sürelere ilişkin hükümlerin uygulanmasında, zorlayıcı sebepler
veya beklenmeyen haller dikkate alınarak, Genel Müdürlükçe tesbit
edilecek esas ve usüllere göre süre değişimi
yapılabilir.
Bölgeye Dahil Edilen Yerlerin
Düzenlenmesi
Madde 55-
Deniz ve hava limanlarında ayrılarak, Bölgeye dahil
edilen yerlerin tabi olacağı genel esaslar için de Yönetmelikteki hükümler
uygulanır. Ayrıca bu yerlerin özel şartlarına göre gerekli görüldüğü hallerde
Müsteşarlıkça ilave esaslar belirlenir.
Bilgilendirme Hizmetleri
Madde 56 - Dış
ticaret faaliyetlerinin arttırılmasına katkıda bulunmak amacıyla;
-
Yabancı müteşebbislerle temasları
sağlamak ve geliştirmek,
-
Uluslararası istatistiki değerleri
aktarmak,
-
Know-how, lisans ve işbirliği önerilerine ilişkin bilgi iletmek,
-
Sanayileşmiş ülkelerdeki firmalar
ve bu ülkelerdeki dış ticaret politikaları hakkında bilgi aktarımı sağlamak,
gibi konularda yapılabilecek bilgilendirme hizmetleri
için, başta uluslararası bilgi bankaları olmak üzere, çeşitli ulusal ve
uluslararası kurum ve kuruluşlardan sağlanan veriler, Genel Müdürlükçe
Kullanıcılara iletilebilir.
İşletici veya B.K.İ.'nin
Olmadığı Bölgeler
Madde 57-
İşletici veya B.K.İ.'nin bulunmadığı Bölgelerde
Yönetmelikle verilen görevler, Bölge Müdürlüklerince yürütülür.
Bekleme Süresi ve Teminat
Madde 58-
(17.08.2002 tarih ve 24849 sayılı R.G. ile yayımlanan değişik hali) Bakım,
onarım veya tamir gibi nedenlerle bölgeye geçici olarak gelen, kullanıcının kendisine
ait olmayan mallar ile araç, gereç ve ekipmanlar
bölgelerde 12 aydan fazla kalamaz.
Kullanıcıların defter ve belgelerinde kayıtlı
demirbaş ve yatırım mallarının bakım, onarım gibi nedenlerle bölgeden
Türkiye'ye geçici olarak çıkarılması sırasında bu malların defter ve belgelerde
kayıtlı değerleri üzerinden binde 5 oranında teminat alınır.
Sergilenmek veya fuarlarda teşhir edilmek üzere
bölgeden Türkiye'ye geçici olarak gönderilen mallar ile Türkiye'den satın
alınarak bölgeye getirilen ancak, sipariş ve evsafına uygun olmadığı için
değiştirilmek veya işlem görmek üzere bölgeden Türkiye'ye çıkarılan malların
CIF değerleri üzerinden binde 5 oranında teminat alınır.
Teminat olarak
Türk Lirası, döviz, banka teminat mektubu, devlet tahvili ve hazine bonosu
kabul edilir. Türk Lirası ve döviz olarak alınan teminatlar Bölge
Müdürlüklerine ait tali hesapların bulunduğu bankalarda açılan geçici teminat
hesaplarında toplanır. Ancak teminat mektubu, devlet tahvili ve hazine bonosu
Bölge Müdürlüğü kasalarında muhafaza edilir. Alınan teminatlar bölge dışına
geçici olarak çıkarılan malların bölgeye girişinde Bölge Müdürlüğünün
talimatıyla iade edilir. Teminata bağlanan malların geri gelmemesi halinde
teminat çözülür ve bu tutarlar özel hesaba gelir kaydedilir.
Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelikler
Madde 59-
Daha önce çıkarılmış olan;
-
12 Ekim 1985 tarih ve 18896
numaralı Resmi Gazete'de yayınlanan Mersin Serbest Bölgesi Yönetmeliği ve
Antalya Serbest Bölgesi Yönetmeliği,
-
30 Ekim 1988 tarih ve 19974
numaralı Resmi Gazete'de yayınlanan Ege Serbest Bölgesi Yönetmeliği,
-
13 Mayıs 1990 tarih ve 20517
numaralı Resmi Gazete'de yayınlanan İstanbul Atatürk Hava Limanı Serbest
Bölgesi Yönetmeliği,
-
5 Eylül 1990 tarih ve 20626
numaralı Resmi Gazete'de yayınlanan Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi
Yönetmeliği,
-
12 Şubat 1991 tarih ve 20784
numaralı resmi Gazete'de yayınlanan İstanbul-Trakya Serbest Bölgesi
Yönetmeliği,
-
11 Mart 1991 tarih ve 20811
numaralı Resmi Gazete'de yayınlanan Trabzon Serbest Bölgesi Yönetmeliği,
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Hükümler
Geçici Madde 1-
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce B.K.İ. ve İşleticilerle imzalanmış
olan:
-
Mersin Serbest Bölgesinin
MESBAŞ-Mersin Serbest Bölge İşleticisi A.Ş. tarafından 10.10.1986 tarihinden 10.10.2006
tarihine kadar işletilmesine dair,
-
Antalya Serbest Bölgesinin
ASBAŞ-Antalya Serbest Bölge İşleticisi A.Ş. tarafından 10.10.1986 tarihinden
10.10.2006 tarihine kadar işletilmesine dair,
-
Ege Serbest Bölgesinin ESBAŞ-Ege
Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş. tarafından 30.10.1989 tarihinden
30.10.2019 tarihine kadar kurulup işletilmesine dair,
-
Adana-Yumurtalık Serbest
Bölgesinin TAYSEB-Toros Adana Yumurtalık Serbest
Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş. tarafından 12.12.1990 tarihinden 12.12.2020
tarihine kadar kurulup işletilmesine dair,
-
Trabzon Serbest Bölgesinin
TRANSBAŞ-Trabzon Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş. tarafından 10.07.1991
tarihinden 10.07.2010 tarihine kadar kurulup işletilmesine dair,
Sözleşmelerde yer
alan lehte hükümler, sözkonusu Sözleşmelerin süresi
sonuna kadar saklıdır.
Geçici Madde 2-
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınan "Faaliyet
Ruhsatları"nda yer alan hükümler saklıdır. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihe kadar "Faaliyet Ruhsatı" almış olan Kullanıcılar, talep
ettikleri takdirde Yönetmeliğin 11'nci maddesinin 4'ncü ve 5'nci fıkralarındaki
haklardan yararlandırılırlar.
Geçici Madde 3-
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar başlamış işlemlere, ilgili
bulundukları Serbest Bölge Yönetmeliğindeki hükümlere göre devam edilir. Bu
Yönetmeliğin lehte olan hükümleri, başlamış olan işlemlere de uygulanır.
Yürürlük
Madde 60- Bu
Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 61- Bu
Yönetmelik hükümlerini Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu
Bakan yürütür.
|