BÖLÜM X

ODUN VEYA DİĞER LİFLİ SELÜLOZİK MADDELERİN HAMURLARI; GERİ KAZANILMIŞ KAĞIT VEYA KAĞIT VE KARTON DÖKÜNTÜ, KIRPINTI VE HURDALAR; KAĞIT, KARTON VE MAMULLERİ

FASIL 47

ODUN VEYA DİĞER SELÜLOZİK MADDELERİN HAMURLARI; GERİ KAZANILMIŞ KAĞIT VEYA KARTON DÖKÜNTÜ, KIRPINTI VE HURDALAR

Fasıl Notu.

1 - 47.02 Pozisyonu anlamında, "kimyasal odun hamuru, çözünürlük dereceleri" tabirinden, 20°C de % 18 sodyum hidroksit (NaOH) içeren kostik soda çözeltisinde bir saat bekletildikten sonra soda veya sülfatlı odun hamuru için ağırlık itibariyle % 92 veya daha fazla veya sülfit odun hamuru için ağırlık itibariyle % 88 veya daha fazla çözünmeyen fraksiyonu olan ve sülfitli odun hamuru için ağırlık itibariyle en fazla % 0.15 kül miktarı içeren kimyasal odun hamuru anlaşılır.

GENEL AÇIKLAMALAR

Bu Fasıldaki odun hamuru, esas itibariyle çeşitli bitkisel maddelerden veya bitkisel menşeli dokuma artıklarından elde edilen selülozik liflerden teşekkül eder.

Uluslararası ticarette hazırlama metotlarına göre en önemli hamur, "mekanik odun hamuru", "kimyasal odun hamuru", "yarı kimyasal odun hamuru" veya “kimyasal-mekanik odun hamuru diye üç ayrı kısımda adlandırılır. Büyük bir çoğunlukla çam ağacı, ladin ağacı, kavak ağacı ve titrek yapraklı kavak ağacı odunları kullanıldığı gibi, daha sert yapıya sahip ak gürgen ağacı, kestane ağacı, sıtma ağacı veya okaliptüs ağacı odunları ile bazı tropik bölge ağaçlarının odunları da kullanılabilir. [15.10.2002-24907 R.G Madde 322]

Kağıt hamuru imalinde kullanılan diğer maddeler arasında şunlar belirtilebilir;

(1)  Pamuk linterleri.

(2)  Geri dönüşümlü kağıt ve karton (döküntü ve hurdaları).

(3)  Paçavralar (bilhassa pamuk, keten ve kenevir) ve dokumaya elverişli maddelerin diğer döküntüleri, ip hurdaları gibi.

(4)  Tahılların kuru sapları veya samanı, halfa veya alfa otu, keten, rami, hint keneviri (jüt), kendir, sisal, şeker kamışı posası, hint kamışı veya bambu ve diğer çeşitli otlar ve kamışlar.

Odun hamuru, kahverengi veya beyaz olabilir. Odun hamuru, kimyasal maddelerle beyazlatılmış veya yarı beyazlatılmış olabileceği gibi beyazlatılmamış da olabilir. İmalattan sonra beyazlık (parlaklık) derecesini artırmak için herhangi bir işleme tabi tutulması halinde hamur yarı beyazlatılmış veya beyazlatılmış olarak mütalaa edilir.

Kağıt sanayiinde kullanılmasından öte bazı hamurlar (bilhassa beyazlatılmış hamurlar), suni dokuma maddeleri, plastikler, vernikler ve patlayıcılar gibi çeşitli ürünlerin imalatında bir selüloz kaynağı olarak kullanılırlar. Odun hamurları, ayrıca, sığır cinsi hayvanların yemi olarak da kullanılabilir.

Odun hamuru, ıslak veya kuru olmak üzere, balya edilmiş levhalar halinde (delikli olsun olmasın) bulunur. Fakat, bazen kalın dilimler, rulolar, toz veya pul halinde de olabilirler.

Bu Fasıl aşağıda yazılı olanları kapsamaz:

(a)    Pamuk linterleri (14.04 pozisyonu).

(b)    Mesnetsiz polietilen veya polipropilen liflerin yapraklarından müteşekkil sentetik kağıt hamurları (39.20 pozisyonu).

(c)    Lif levha (44.11 pozisyonu).

(d)    Kağıt hamurundan filtre edici blok, kat ve levhalar (48.12 pozisyonu).

(e)    Kağıt hamurundan diğer maddeler (Fasıl 48).

47.01- MEKANİK ODUN HAMURLARI.

Mekanik odun hamuru, tamamen mekaniksel işlemlerle elde edilen hamurdur (yani odunu parçalara ayırıp dağıtarak veya ezerek kabuklarından ve bazen bağlantılarından ayırıp, onu bir su akışı altında mekaniksel olarak fireze yapıp liflerine ayırmak).

Odunlar, bir buhar işlemine tabi tutulmadan önce liflerin kırılmasına ve zayıflamasına yol açan freze işlemine tabi tutularak "beyaz" mekaniksel odun hamuru olarak bilinen odun hamuru elde edilir. Odun, ezici işlemlerden önce buhar işlemine tabi tutulmuş olabilir, bu işlem sonucunda kuvvetli ve kahverengi lifler oluşur (kahverengi mekanik odun hamuru).

Rafine edilmiş mekanik odun hamurunun elde edilmesinde kullanılan metot, mutat ezme ve öğütme metotlarından daha gelişmiştir. Odun yongaları, birbirine yakın durumda iki diskten bir ya da ikisinin ekseni etrafında dönmesiyle aşındırıcı işleme tabi tutularak parçalanırlar. Üstün kaliteli tipte olan odun hamuru, liflerin daha az hasar görüp kolayca parçalanmasını sağlamak ve yumuşatmak için yapılan ön ısıl işlemden sonra odun yongalarının rafine edilmesi suretiyle elde edilir. Bu işlemler, sonucunda elde edilen ürün, mutat mekanik odun hamuruna göre daha üstün kaliteye sahip olur.

Bu şekilde elde edilen mekanik odun hamurunun başlıca tipleri şunlardır:

Taşla Ezilen Odun (SGW-Stone groundwood). Yuvarlak veya kütük odunların atmosfer basıncı altında taşla ezilmesi suretiyle elde edilir.

Taş Basıncıyla Ezilen Odun (PGW-Pressurised Stone groundwood). Yuvarlak veya kütük odunların taş basıncıyla ezilmesi suretiyle elde edilir.

Rafine Edilmiş Mekanik Odun Hamuru (RMP- Refiner mechanical pulp). Yonga veya ince dilimler halindeki odunun atmosfer basıncı altında rafine edilmesi suretiyle elde edilir.

Termo Mekanik Odun Hamuru (TMP-Thermo-mechanical pulp). Yonga veya ince dilimler halindeki odunun yüksek basınçlı buhara tabi tutulmasından sonra rafine edilmesi veya arıtılması suretiyle elde edilir.

Rafine edilmek suretiyle elde edilen bazı odun hamurları kimyasal işleme tabi tutulabilirler. Bu tip odun hamurları 47.05 pozisyonunda yer almaktadır.

Mekanik odun hamurunun lifleri oldukça kısa ve imalden sonra zayıflayacağından çoğunlukla yalnız kullanılmayıp, kağıt yapımında kimyasal odun hamuruyla karıştırılır. Gazete kağıtları, genellikle bu tip karışımdan yapılırlar (48. Fasılın 4 nolu notuna bakınız.). [15.10.2002-24907 R.G Madde 323]

47.02-  KİMYASAL ODUN HAMURU, ÇÖZÜNÜRLÜK DERECELERİ.

Bu pozisyon, bu Fasılın 1 nolu not hükmünde açıklandığı üzere, sadece çözünürlük derecelerinde kimyasal odun hamurunu kapsar. Bu odun hamuru, özellikle kullanım yerinin gereklerini karşılayacak şekilde rafine edilmiş ve saf hale getirilmiştir. Bu malzeme, şunları imal etmekte kullanılır: Rejenere edilmiş selüloz, selüloz eter ve esterleri  ve bu  maddelerden  mamuller. Örneğin levhalar, tabakalar ,

film, folyo ve şerit, dokumaya elverişli lifler ve bazı kağıtlar (örneğin, ısıya duyarlı kağıtlar için kullanılacak türden kağıtlar, filtre kağıdı ve bitkisel parşomen kağıdı). Üretim sonucunda meydana gelen ürüne göre, viskoz kağıt hamuru, asetat kağıt hamuru, v.b. olarak isimlendirilir.

Kimyasal odun hamuru, odunun önce yongalar veya zerreler haline getirilmesinden sonra kimyasal işleme tabi tutulmak suretiyle elde edilir. Bu işlemin bir sonucu olarak, odun özü veya lignin ve selülozik olmayan maddelerin büyük bir kısmı ayrıştırılır.

Genel olarak kullanılan kimyasal maddeler, sodyum hidroksit ("soda" işlemi), sodyum hidroksit ve sodyum sülfatın bir karışımı olup bunlar kısmen sodyum sülfite ("sülfat" işlemi) dönüşürler, kalsiyum bisülfit veya magnezyum bisülfit, bunlar kalsiyum hidrojen sülfit veya magnezyum  hidrojen sülfit olarak da bilinirler ("sülfit" işlemi).

Elde edilen ürün, aynı ham maddeden imal edilmiş mekaniksel odun hamurundan, lif uzunluğu bakımından daha üstün ve selüloz bakımından daha zengindir.

Çözünürlük derecelerinde kimyasal odun hamuru imali, tamamen kimyasal ve fiziko kimyasal reaksiyonlarla gerçekleştirilir. Beyazlatmaya ek olarak bunun imali için ayrıca, kimyasal arıtma, reçineden arıtma, depolimerizasyon, kül azaltılması veya reaksiyona girme faaliyetlerinin düzenlenmesi, çoğunlukla arıtma ve beyazlatma işlemleriyle birlikte yürütülmesi gerekebilir.

47.03-  SODALI VEYA SÜLFATLI KİMYASAL ODUN HAMURU (ÇÖZÜNÜRLÜK DERECELERİNDEKİ KİMYASAL ODUN HAMURU HARİÇ ).

 -Beyazlatılmamış:

4703.11 -- İğne yapraklı ağaçlardan

4703.19 -- Geniş yapraklı ağaçlardan

 - Yarı beyazlatılmış veya beyazlatılmış:

4703.21 -- İğne yapraklı ağaçlardan

4703.29 -- Geniş yapraklı ağaçlardan

Sodalı ya da sülfatlı kimyasal odun hamuru, genellikle yonga halindeki odunun kuvvetli alkalin solüsyonlarında kaynatılması ile elde edilir. Sülfat hamuru, sodyum hidroksit solüsyonlarının tatbik edilmesiyle değiştirilir. Soda hamuru için kullanılan solüsyon sodyum hidroksit solüsyonudur. Sülfat terimi, solüsyonun kaynatma hazırlığı aşamasında sodyum sülfite dönüşmüş kısmı olan sodyum sülfat için kullanılır. Sülfat hamuru büyük farkla daha önemlidir.

Bu kimyasal usullerle elde edilen kimyasal odun hamurları, kağıt ve kartonlar için olduğu gibi, yüksek esneme ve yırtılmaya dirençli olup emici özelliğe haiz (bebeklerde kullanılan çocuk bezi gibi) mamullerin üretiminde de kullanılır.

47.04-  SÜLFİTLİ KİMYASAL ODUN HAMURU (ÇÖZÜNÜRLÜK DERECELERİNDEKİ KİMYASAL ODUN HAMURU HARİÇ).

         -   Beyazlatılmamış:

4704.11  --  İğne yapraklı ağaçlardan

4704.19  --  Geniş yapraklı ağaçlardan

         -   Yarı beyazlatılmış veya beyazlatılmış:

4704.21  --  İğne yapraklı ağaçlardan

4704.29  --  Geniş yapraklı ağaçlardan

Sülfit usulü ile yapılan işlemlerde asit solüsyonu kullanılıp, solüsyonun (sıvı madde, 47.02 pozisyonunun Açıklama Notuna bakınız) hazırlanması esnasında kullanılan amonyum bisülfit (amonyum hidrojen sülfit), sodyum bisülfit (sodyum hidrojen  sülfit), magnezyum bisülfit (magnezyum hidrojen sülfit), kalsiyum bisülfit (kalsiyum hidrojen sülfit) gibi çeşitli kükürtlü kimyevi maddelerden dolayı bu işleme sülfat usulü denilir. Bu solüsyonda serbest halde kükürt dioksit bulunur. Bu usul devamlı liflerin işlem görmesinde geniş çapta kullanılır.

Sülfitli kimyasal odun hamuru, tek başına veya diğer kağıt hamurlarıyla çeşitli yazma ve baskı kağıtları vb. için kullanılır. Ayrıca, sülfitli kimyasal odun hamuru, diğerleri meyanında, yağ geçirmez veya perdahlanmış şeffaf kağıtlar için kullanılır.

47.05-  MEKANİK VE KİMYASAL YOLLARLA ODUN HAMURU ELDE ETME İŞLEMLERİNİN BİRLİKTE KULLANILMASI SONUCU ELDE EDİLEN ODUN HAMURU [15.10.2002-24907 R.G Madde 324]

Mekanik ve kimyasal yollarla odun hamuru elde etme işlemlerinin birlikte kullanılması sonucu elde edilen odun hamuru bu pozisyonda yer alır. Bu nevi odun hamuru, yarı-kimyasal odun hamuru, kimyasalsal-mekanik odun hamuru v.b. gibi tanımlanır.

Yarı kimyasal odun hamuru, genellikle yonga halindeki odunun sıkı kapanan kimya kazanlarında kimyasal yollarla yumuşatılması ve sonra mekanik olarak rafine edilmesi gibi iki grup işlemden geçirilir. Yarı kimyasal odun hamuru çok miktarda odunsu maddeler ve safsızlık maddeleri içerip esasen orta kaliteli kağıtlarda kullanılır. Yarı kimyasal odun hamuru genellikle nötr (ne asit, ne alkali) yarı kimyasal sülfit (NSSC), yarı kimyasal bisülfit veya yarı kimyasal kraft olarak bilinir.

Kimyasal mekanik odun hamuru rafinerilerde talaş, testere tozu ya da yonga veya benzeri haldeki odun artıklarının işlenmesiyle elde edilir. Birbirine yakın durumda iki diskten bir veya ikisinin ekseni etrafında dönmesiyle aşındırıcı işleme tabi tutulan odunlar lif haline getirilir. Ön işlemler veya arındırma işlemleri sırasında lif ayırımını kolaylaştırmak amacıyla küçük miktarlarda kimyasal maddeler ilave edilir. Odun farklı basınç ve ısıda değişik zaman sürelerinde buharlama işlemine tabi tutulabilir. Kimyasal-mekanik odun hamurunun imali sırasında yapılan işlemlerin birleştirilmesine bağlı olarak kimyasal termomekanik odun hamuru (CTMP), kimyasal rafine mekanik odun hamuru (CRMP) veya termo kimyasal mekanik odun hamuru (TCMP) isimlerini alır.

Kimyasal mekanik odun hamuru, diğerleri meyanında, gazete kağıdı üretiminde kullanılır (48. Fasıl, 4 nolu notuna bakınız). Bunlar, yumuşak kağıt ve grafik kağıdı yapımında da kullanılır. [15.10.2002-24907 R.G Madde 325]

Artık olarak bilinen odun hamuru da bu pozisyonda yer alır.

47.06-  GERİ KAZANILMIŞ KAĞIT VEYA KARTONDAN YA DA DİĞER LİFLİ SELÜLOZİK MADDELERDEN TÜRETİLMİŞ LİFLERİN HAMURLARI (DÖKÜNTÜ VE KIRPINTILAR).

4706.10 - Pamuk linteri hamuru

4706.20 - Geri kazanıLmış kağıt veya kartonlardan türetilen (döküntü ve kırpıntılar) liflerin hamurları.

 - Diğerleri:

4706.91 -- Mekanik olanlar

4706.92 -- Kimyasal olanlar

4706.93 -- Yarı kimyasal olanlar 

Hamur yapımında kullanılan, odun haricindeki diğer lifli selülozik maddelerin çeşitleri Genel Açıklama Notunda belirtilmiştir.

Geri kazanılmış kağıt veya karton (döküntü ve kırpıntılar) dan elde edilen liflerin hamurları, genellikle kuru ve balyalanmış tabakalar şeklindedir ve selülozik liflerin heterojen karışımlarını içerirler. Bunlar, beyazlatılmış veya beyazlatılmamış olabilir. Bu odun hamurları mekanik veya kimyasal temizleme, koruma ve mürekkebini almak işlemlerinin seri halde uygulanmasından elde edilir. Girdi maddelerine ve işlemin boyutuna bağlı olarak bunlar mürekkep, kil, nişasta, polimer tabaka veya zamk gibi küçük miktarda kalıntılar içerebilir.

Bu pozisyonda yer alan hamurlar, artık ve kırpıntılardan geri kazanılmış kağıt veya kartondan elde edilenler hariç, mekanik işlemler, kimyasal işlemler veya kimyasal ve mekanik işlemlerin birlikte kullanılmasıyla elde edilebilir.

47.07-  GERİ KAZANILMIŞ KAĞIT VEYA KARTON (DÖKÜNTÜ, KIRPINTI VE HURDALARI)(+).

4707.10 - Beyazlatılmamış kraft kağıdı veya karton ya da katlı kağıt veya kartondan olanlar

4707.20 - Esas olarak beyazlatılmış, fakat kütle halinde boyanmamış kimyasal hamurdan elde edilen kağıt veya kartondan olanlar

4707.30 - Esas olarak mekanik odun hamurundan elde edilen kağıt veya kartondan olanlar (Gazeteler, periyodik yayınlar ve benzeri basılı kağıtlar gibi)

4707.90 - Diğerleri (ayıklanmamış döküntü ve kırpıntılar dahil)

Bu pozisyonda yer alan kağıt veya karton döküntülerine, kağıt veya karton döküntüleri ve kırpıntıları ve artıkları, eski gazete ve dergiler, matbaa provalarına ait kağıtlar, matbaa makinelerinden çıkan ıskartalar ve benzerleri dahildir.

Bu pozisyon, aynı zamanda kağıt ve karton kırpıntı eşyalarını da içine alır.

Bu gibi döküntüler mutat olarak kağıt hamuru imalinde kullanılmakta ve genellikle prese edilmiş balyalar halinde bulunmaktadır. Bununla beraber, bu döküntü ve kırpıntıların başka amaçlarla (örn; paketleme) kullanılması, bunların bu pozisyon haricinde sınıflandırılmasını gerektirmez.

Ancak, kağıt yünü, kağıt döküntülerinden imal edilmiş olsa dahi, bu pozisyon haricinde kalır (48.23 pozisyonu).

Bu pozisyon, gümüş veya bunların alaşımlarını içeren, örneğin fotoğrafik kağıt veya karton kırpıntı ve döküntüsü gibi, kıymetli metalin geri kazanılması için esas olarak kullanılan kıymetli metal ve kıymetli metal alaşımları içeren kağıt veya kartonun kırpıntı, döküntü ve hurdalarını içermez (71.12 pozisyonu).

o

o o

Altpozisyon Açıklama Notu.

4707.10, 4707.20 ve 4707.30 Altpozisyonları.

Prensip olarak, 4707.10, 4707.20 ve 4707.30 altpozisyonları, cinslerine göre ayrılmış döküntü ve kırpıntıları kapsar; 47.07 pozisyonunun diğer herhangi bir altpozisyonunda yer alan kağıt ve kartondan küçük parçaların bu altpozisyonlarda bulunması, bu altpozisyonların sınıflandırılmasına bir etki yapmaz