T.C.

BAŞBAKANLIK

GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI

Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü

SAYI :B.02.1.GÜM.0.08.00.21/1038-155-3141-4894                                               ANKARA

KONU :Gelir Eksiği                                                                                               ..... /…./2004

06    AĞUSTOS 2004

GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE

                                                                       İSTANBUL

İLGİ: a) 15.3.2004 günlü, 1038-155-3141-2108 sayılı yazımız.

 b) 28.5.2004 günlü, DTKV.5126-052-(04)-31708 sayılı yazınız.

İlgi (a) da kayıtlı yazımızda, Bağlantınız Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğünce tescilli…… günlü, ……sayılı serbest dol aşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyadan tesbit edilen gelir eksiğinin takip ve tahsil işleminin daha fazla sürüncemede kalmaması için gelir eksiği, gecikme zammı, gecikme faizi ve para cezasının tahsilinin 4458 sayılı Gümrük Kanununun 229 ncu maddesi uyarınca ilgili beyannamenin gümrük işlemlerini yapan gümrük müşavirinden yapılmasının sağlanması ve diğer konularda bu yönde hareket edilmesi konusunda da Bağlantınız Gümrük İdarelerinin uyarılması istenilmişti.

Bu defa Başmüdürlüğünüzden alınan ilgi (b) de kayıtlı yazıda ise; Bağlantınız Atatürk Havalimanı Gümrük Müdürlüğünden alınan 28.8.2004 günlü, 53629 sayılı yazıdan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanununun 229 ncu maddesinin uygulanması ile ilgili olarak tereddüt hasıl olduğunun ifade edildiği belirtilmekte ve uygulamaya esas olmak üzere Müsteşarlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmektedir.

Bilindiği üzere 4458 sayılı Gümrük Kanununun 5 nci maddesinde "Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler.

Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişilerdir.

Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. Temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının adına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorundadır.

Bir başka kişi adına veya hesabına hareket ettiğini beyan etmeyen ya da bir temsil yetkisine sahip olmadığı halde, başka bir kişi adına ya da hesabına hareket ettiğini beyan eden kişi, kendi adına ve kendi hesabına hareket ediyor sayılır" hükmünü amir olup yine aynı Kanunun ithalatta Gümrük Yükümlülüğü başlıklı 181.maddesinin 3 ncü fıkrasında ise "İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunulan kişi de yükümlüdür.

 1 inci fıkrada belirtilen rejimlerden biri için bulunulan beyanda kullanılan veriler, kanunen alınması gereken vergilerin tamamen veya kısmen tahsil edilememesine sebep olduğu takdirde, beyanın yapılabilmesi için bu verileri veren ve bu verilerin yanlış olduğunu bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişiler de gümrük vergilerinden sorumludur." Denilmektedir.

Aynı  Kanunun 229 ncu maddesinin 2 nci fıkrasında "Gümrük müşavirleri tebligat adreslerinde kull anılacak çalışma yerlerini, bu yerin bağlı bulunduğu Gümrük Başmüdürlüğüne yazı ile bildirirler.

Gümrük müşavirliğinin bir tüzel kişilik oluşturularak yürütülmesi halinde, tüzel kişilik ortaklarının gümrük müşaviri olması zorunludur. Bu durumda, gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını atmış olanların vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde, bunlar gümrük idaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte müteselsilen sorumlu olurlar. Bu hallerde, ilgili gümrük müşavirinin kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile birlikte şirket de gümrük idaresince alınan vergiler ve para cezaları yönünden müteselsilen sorumludur." Hükmünü amir bulunmaktadır.

Konuya ilişkin Gümrük Yönetmeliğinin 698 nci maddesinin 6 ncı fıkrasında "Herhangi bir gümrük müşavirliği şirketine bağlı olmaksızın müstakil olarak dolaylı temsilci sıfatıyla gümrük işlemlerini takip eden gümrük müşavirleri, gördükleri hizmet karşılığında elde edecekleri her tür gelir için hesabına beyanda bulundukları kişi veya kuruluş ya da t aşımacılara serbest meslek makbuzu düzenlemek zorundadır. Bu kişilerin yaptıkları hizmet karşılığında başka bir şirket veya kişi fatura, makbuz veya benzeri belge düzenleyemez."

7 nci fıkrada ise "Gümrük müşavirliğinin bir tüzel kişilik oluşturularak yürütülmesi halinde, tüzel kişilik ortaklarının gümrük müşaviri olması zorunludur. Bu durumda, gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını atmış olanl arın vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde, bunlar Gümrük İdaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte müteselsilen sorumlu olur. Bu hallerde ilgili Gümrük Müşavirinin kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile birlikte şirket de gümrük idaresince alınan vergiler ve para cezaları yönünden müteselsilen sorumludur." Denilmektedir.

Diğer taraftan Gümrük Müşavirlerinin vergiler ve para cezaları yönünden müteselsilen sorumluluğuna ilişkin Mülga 1615 sayılı Gümrük Kanununda bir düzenleme bulunmadığından 4458 sayılı Gümrük Kanununun yürürlük tarihi olan 5.2.2000'den önce tescil edilen beyannamelerden kayn aklanan gelir eksiği gecikme zammı, gecikme faizi ve para cezalarının gümrük müşavirinden talep edilmesinin imkanı bulunmamaktadır.

Ancak bu gibi beyann amelerde gümrük müşavirlerinin rızaen ödemesi söz konusu olabileceği gibi yükümlünün adres tespiti hususlarında katkıda bulunabileceği düşünüldüğünden bu yönlü girişimlerde bulunulabilecektir.

Oysa yukarıda da açıklandığı üzere 4458 sayılı Gümrük Kanununun yürürlüğe girdiği 5.2.2000 tarihinden sonra tescil edilen serbest dolaşıma giriş beyannamelerinden aranılan gelir eksiği ve para cezalarının ise müteselsilen sorumluluklarından dolayı yükümlü ile birlikte Gümrük Müşavirinden talep edilmesi imkanı bulunmaktadır.

Bu nedenle uygulamada gelir eksiğinin tebliğ aşamasında yükümlü ile birlikte ilgili serbest dolaşıma giriş beyannamesinin gümrük işlemlerini yapan gümrük müşavirine de bilgi için tebligat yapılması ve takip işleminin yükümlü ile birlikte gümrük müşaviri kanalıyla da devam ettirilmesinin gelir eksiği ile buna ait gecikme zammı, gecikme faizi ve cezaların tebliğ ve tahsil zamanaşımları yönünden ileride çıkabilecek sakıncaları da ortadan kaldıracağı düşünülmektedir.

Bilgilerini ve gereğini rica ederim. 

Müsteşar a.

Sedettin ONAY

Genel Müdür Yardımcısı