AVRUPA BİRLİĞİ KOMBİNE NOMANKLATÜRÜ AÇIKLAMA NOTLARI

Genel Açıklamalar

Aksi belirtilmedikçe, “ASTM metodu” tabirinden, petrol ürünleri  ve yağlama ürünlerine ilişkin standart tanımlar ve özellikler hakkındaki 1976 yılında yayınlanan, American Society for Testing and Materials tarafından ortaya konulan metotlar anlaşılır.

Not 2                Aromatik unsurların muhtevası  aşağıdaki metotlar ile belirlenecektir:

                        - Nihai damıtım noktası 315 ° C veya daha az olan ürünler:ASTM D 1379-70;

- Nihai damıtım noktası 315 ° C veya daha fazla olan ürünler: Bu fasla ilişkin Açıklama Notlarının A ekine bakınız.

Ek Not 4           1. Şunu da not etmek gerekir, Ek Not 4 (n)’  deki hükümlerin uygulanması saklı kalmak şartıyla,  istisna, özel bir işlemde kullanılan ürünlerin tamamına uygulanır.

Buna göre, bir petrol ürünü, örneğin alkilasyon veya polimerizasyona tabi tutulduğunda, bu kısım tamamen değişime (alkile edilmiş veya polimerize edilmiş) uğramamış olsa bile, istisnadan yararlanır.

2. Hazırlık işlemi, özel işlemden  önce gerekli olduğunda (4 nolu ekin son. paragrafına bakınız) istisnadan  yararlanabilmek için aşağıdaki iki şarta uyulması zorunludur :

(a) İthal edilen ürün, etkin bir şekilde, örneğin, patlayıcılık verme (cracking) gibi özel bir işleme tabi tutulmuş olmalıdır.

(b) Hazırlık işlemi özel işlem için gerekli olmalıdır.

Aşağıdakiler, özellikle, özel işleme tabi tutulacak ürünler için gerekli hazırlayıcı işlemler olarak kabul edilecektir :

a) Gaz temizleme;

b) Suyun alınması;

c) İşlemi bozabilecek bazı hafif ve ağır ürünlerin ayrılması;

d)İşlemi bozabilecek merkaptanların (mercaptan)(yumuşatıcı), diğer kükürtlü bileşiklerin veya diğer bileşiklerin  değişimi veya ayrılması ;

e) Nötralizasyon;

f) Yağı ayırma (decantation);

g) Tuzunu azaltma (desalination);

Hazırlık  işlemi sırasında elde edilebilen fakat özel bir işleme tabi tutulmayan  herhangi  bir ürün, ithal edilen  ürünlerin türüne ve kıymetine göre ve elde edilen ürünlerin net ağırlığı bazında, “diğer amaçlar için kullanılan” ürünlere uygulanacak gümrük vergilerine tabi tutulur.

Ek Not 4 (a)      Vakumla damıtma tabiri, kolon başlığıyla ölçülen, 400 milibarı geçmeyen bir basınç altında damıtma anlamındadır.

Ek Not 4 (b)      Tam fraksiyonlara ayırma işlemiyle tekrar damıtma ifadesi, aşağıda belirtilen ürünleri elde etmek için,  2710 1111 ila 2710 19 49, 2711 11 00, 2711 12 91 ila 2711 19 00, 2711 21 00 ve 2711 29 00 alt pozisyonlarındaki damıtım ürünleri kullanılarak (safiyeti % 99 veya daha fazla olan propan hariç) sınai tesislerde uygulanan devamlı veya kısmi çevrim işlemleri ile damıtma  (atmosferik damıtma-topping hariç) anlaşılır.

1. İzole edilmiş  yüksek saflıktaki hidrokarbonlar (olefinler için % 90 veya daha fazla ve diğer hidrokarbonlar için  %95 veya daha fazla), izole edilmiş hidrokarbon olarak kabul edilen aynı organik bileşime sahip  izomer karışımları.

Sadece,en az üç farklı ürünün elde edildiği bu işlemler kabul edilebilir, fakat bu kısıtlama, izomerlerin ayrışmasında işlemin ihtiva ettiği her durumda uygulanmaz.Bu durum, ksilenleri ilgilendirdiği sürece, etilbenzen, ksilen izomeri içinde yer alacaktır.

2.  2710 10 10 ila 2707 30 90, 2707 50 10 ve 2707 50 90 ve 2710 11 11 ila 2710 11 49 alt pozisyonlarında yer alan ürünler :

a) ASTM D 86-67 metoduna göre(1972 yılında tekrar onaylanmıştır) hacimsel damıtım itibariyle  % 5 ve % 90 (kayıplar dahil)olan, ısı aralıkları  60 °C veya daha fazla olmayan, müteakip  fraksiyonun  başlangıç kaynama noktası ve bir fraksiyonun son kaynama noktasının  çakışmadığı ürünler;

b) ASTM D 86-67 metoduna göre(1972 yılında tekrar onaylanmıştır) hacimsel damıtım itibariyle  % 5 ve % 90 (kayıplar dahil)olan, ısı aralıkları  30 °C veya daha fazla olmayan, müteakip  fraksiyonun  başlangıç kaynama noktası ve bir fraksiyonun son kaynama noktasının  çakışmadığı ürünler ;

Ek Not 4 (c)       Patlayıcılık verme (cracking), ısı yoluyla moleküllerin parçalanarak ( basınç altında veya basınçsız, katalizör yardımıyla veya katalizörsüz)  böylece, özellikle, normal sıcaklık ve basınç altında sıvı veya gaz haline geçebilen daha hafif hidrokarbonların karışımlarının üretilmesiyle petrol ürünlerinin kimyasal yapısının değişmesine mahsus sınai işlemlerdir.

Temel patlayıcılık verme (cracking) işlemleri aşağıdakilerdir :

1. Termik cracking;

2. Katalitik cracking;

3. Gazlı hidrokarbonların elde edilmesine mahsus buhar cracking;

4. Hidrocracking (daha fazla hidrojenle muamele yoluyla cracking işlemi)

5. Hidrojen terketme (dehydrogenation);

6. Dezalkilasyon (dealkylation);

7. Koklaşma (coking);

8. Vizkozitenin (akışkanlığın) düşürülmesi (visbreaking).

Ek Not 4 (d)      Yeniden şekil verme (reforming), aromatik muhtevalarını artırmak amacıyla hafif veya orta yağların termal veya katalitik işlemleri anlaşılır. Katalitik yeniden şekil verme (reformaj) işlemi; örneğin, doğrudan damıtım, hafif yağları daha yüksek bir oktan sayısı olan (aromatik hidrokarbon olarak yüksek oranlı) hafif yağlar haline veya benzen, toluen, ksilen, etilbenzen vb.ihtiva eden hidrokarbon karışımı haline dönüştürmek için kullanılmaktadır.

                        Temel katalitik yeniden şekil verme (reformaj) işlemleri, katalizör olarak platinin kullanıldığı işlemlerdir.

Ek Not 4 (e)      Selektif çözücülerle  çıkarma, farklı moleküler yapılı ürün gruplarının, tercihan çözücü etkisi olan maddeler (furfurol, fenol, dikloretileter, sülfirik anhidrit, nitrobenzen, üre ve türevleri, aseton, propan, etilmetilketon, izobütil metil keton, glikol, morfolin vb.) aracılığıyla ayrılması işlemidir.

Ek Not 4 (g)      Polimerizasyon, polimerlerini ve kopolimerlerini oluşturmak için yapılan doymamış hidrokarbonların elde edildiği sınai işlemdir.

Ek Not 4 (h)      Alkilasyon tabiri, doymamış hidrokarbonların diğer herhangi bir hidrokarbonla, özellikle izoparafinler veya aromatik maddelerle birleştirildiği, termik veya katalitik bütün reaksiyonlar anlamındadır.

Ek Not 4 (ij)      İzomerizasyon tabiri, esas terkiplerini değiştirmeksizin petrol ürünlerinin bileşenlerinin yapısının değiştirilmesi anlamındadır.

Ek Not 4 (l)       Parafinini giderme (deparaffining) usulleri arasında, bu Ek Not’un amaçları açısından, aşağıdaki örnekler sayılabilir:

1. Soğuk etkisiyle   parafin giderme (çözücülerle veya çözücüsüz);

2. Mikrobiyolojik muamele;

3. Üre yoluyla parafin giderme;

4. Moleküler elek muamelesi.

Ek Not 4 (n)      Atmosferik damıtma tabiri, sütun başıyla ölçülen yaklaşık 1013 mbarlık basınç altında gerçekleştirilen damıtma  anlamındadır.

Ek Not 5           “Kimyasal dönüşüm tabirinden, kullanılan petrol ürünün bir veya bir çok bileşeninin moleküler değişimi amacını taşıyan her tür işlem anlaşılır.

                        Örneğin, bir petrol ürününün başka bir petrol ürünü ile olsun olmasın basit karışımı, “kimyasal değişim” olarak kabul edilmez. Örneğin white spiritin boyayla  veya bir yağlama yağının bir baskı mürekkebiyle birleşmesi, kimyasal değişim”in tanımına uygun olarak kabul edilemez. Petrol ürünlerinin çözücü veya  yakıt (fuels) olarak kullanımı için de aynı durum söz konusudur.

2. Kimyasal değişim örnekleri:

(a) Halojenler veya halojen bileşikleri ile muamele:

    (i) Organik türevlerin elde edilmesinde (örneğin, propilen oksit elde edilmesinde) gazlı petrol fraksiyonu içinde bulunan propilen ile muamele;

   (ii) Petrol fraksiyonlarının, parafinin, petrol mumlarının veya parafinli artıkların klorla veya klorlu bileşiklerle kloroparafinleri elde etmek için   muamelesi (motor benzini, kerosen, gaz oil);

(b) Naftenik asitlerin elde edilmesinde bazlı (örneğin, sodyum, potasyum, amonyum hidroksitler) muamele;

(c) Sülfürik asit veya anhidriti ile muamele ;  

      (i) Sülfonatların elde edilmesinde;

      (ii) İzobütilenin ekstraksiyonunda veya elde edilmesinde;

      (iii) Gaz oillerin veya yağlama yağlarının sülfonasyonunda.

Sülfonasyondan sonra ilave edilen yağ, vergi muafiyetinden yararlanmayı sağlamaz.

(d) Sülfoklorinasyon (sulphochlorination);

(e) Hidrasyon (hydration) (özellikle gazlı petrol fraksiyonu içinde bulunan doymamış hidrokarbonların değişimiyle alkollerin elde edilmesi için);

(f) Maleik anhidritle muamele (özellikle tetrahidroftalik asit elde edilmesi amacıyla, dört karbon atomlu gazlı petrol fraksiyonu içinde karıştırılmış butadienin  muamelesi);

(g) Fenolle muamele (örneğin, alkilfenollerin elde edilmesi amacıyla, bir katalizörün mevcudiyetiyle, fenoller ile petrol olefinlerinin  reaksiyonu);

(h) Oksidasyon :

     (i) 2713.20.00 alt pozisyonundaki bitümenlerin elde edilmesi için ağır yağların oksidasyonu;

    (ii) Asetik asitleri, formik asitleri, propiyonik asitleri ve süksinik asitleri elde etmek amacıyla ısı ve basınç altında sıcak fraksiyonların oksidasyonu gibi, asitlerin, aldehitlerin, ketonların, alkollerin vb. kompleks kimyasal ürünlerin elde edilmesi için her tür  petrol ürününün oksidasyonu;

(ij) Dehidrojenasyon (hidrojenini giderme), özellikle:

  (i) Aromatik hidrokarbonların elde edilmesi için naftenik hidrokarbonların dehidrojenasyonu (örn. benzol);

  (ii) Sıvı olefinlerin elde edilmesinde, örneğin, biyobozunur(doğada bozunur) alkilbenzenlerin imalinde kullanılan parafinik hidrokarbonların dehidrasyonu;

(k) okzosentez (oxo syntesis);

(l) Ağır yağların yüksek polimerlerin içine geri dönüşümsüz olarak dahil edilmesi (örn. tabii veya sentetik kauçuk lateksi, bütil kauçuk , polistiren);

(m) 2803pozisyonundaki ürünlerin  imali;

(n) Nitratlı türevlerin elde edilmesi için nitrasyon;

(o) Proteinlerin veya kompleks organik diğer ürünlerin elde edilmesi amacıyla n-parafin içeren bazı petrol fraksiyonlarının biyolojik muamelesi;

27 01                Taşkömürü; taşkömüründen elde edilen briketler; topak ve benzeri katı     yakıtlar

Teruel, Mequinenza, Pirenaica ve Baleares üretim havzalarından gelen ve “siyah linyit” olarak İspanya’da ticarete konu olan bütün yakıtlar (fuels), bu pozisyondaki taşkömürü olarak kabul edilecektir.

2701 12 10        Kokluk taşkömürü

                        Kokluk taşkömürü, % 19 ila % 41 oranında uçucu unsurlar içermektedir.

27 02                Linyit (aglomere edilmiş olsun olmasın) (siyah kehribar hariç)

                        Linyitler, az ısı veren, uzun bir alevle ve kokusu hoş olmayan siyah bir dumanla yanmaktadır. Genel olarak, lifli linyitler, orijinal odunun lifli görüntüsünü çağrıştıran ve yüksek nem oranına (%50‘ye kadar) sahip olmalarıyla, adi , kahverengi, siyah veya toprak linyitler , kırıklarının toprak  görüntüsüne ve öncekilerden daha az  su (yaklaşık % 15) ihtiva etmeleriyle, bitümenli ve yağlı  linyitler, ısı etkisiyle yumuşayıp kolayca biriket haline gelmelerinin sağlanmasıyla, mumlu linyitler ise kırıklarının mumlu yapısıyla ve çok fazla mum ihtiva etmeleriyle ayırdedilirler.

Bu pozisyon, Teruel, Mequinenza, Pirenaica ve Baleares üretim havzalarından gelen ve “siyah linyit” olarak İspanya’da ticarete konu olan yakıtları (fuels) kapsamaz.(2701 pozisyonlu)

2704 00             Taşkömürü, linyit ve turbdan elde edilen kok ve sömikok (aglomere edilmiş olsun olmasın); karni kömürü

2704 00 11        Taşkömüründen elde edilen  kok ve sömikok

ve

2704 00 19

Taşkömürü koku, taşkömüründen, hemen hemen alevsiz yanmaları, gözenekli olması ve bir kez yandıktan sonra gazının sürekli koruması ile ayrılır. Bu ürün, daha sert, kükürtçe daha fakir, karbonca daha zengindir. Taşkömürünün yüksek sıcaklık derecesinde (1000 ila 1200 ° C) havasız ortamda karbonlaşmasıyla elde edilen koktan farklı olarak, yarı kok, 450 ila 700 ° C’lık bir sıcaklık derecesinde taşkömürünün (indirgenmiş hava destekli) karbonlaşmasıyla elde edilmektedir

2704 00 11        Elektrot imaline mahsus olanlar

Bu alt pozisyon, ferro-alyajların üretimine mahsus, genellikle elektrot imalinde kullanılan kok ve sömikokları kapsar. Bu alt pozisyondaki koklar ve yarı koklar, özellikle saftır (kül oranı çok düşük) ve genellikle küçük  bloklar şeklinde bulunurlar.

2704 00 19        Diğerleri

Bu alt pozisyona, gaz koku (gaz imali alt ürünü) ile metalurji sanayiinin ihtiyaçları için özel olarak hazırlanmış ve gaz koklarının aksine sert ve dayanıklı bir ürün olan ve gümüş görünümlü büyük bloklar şeklinde bulunan metalurjik koklar ve yarı koklar (yüksek fırın kokları) da dahildir.

2704 00 30        Linyitten elde  edilen kok ve sömikok

Linyitler, yüksek ısıyla karbonlaşma koklarının imaline mahsus değildir. Buna karşılık, dumansız, süngerimsi, parlak görünümlü, elle dokunulduğunda temiz, kolaylıkla yanan ve tutuşan bir sömikokun düşük ısıda damıtılmasıyla (karbonlaşmasıyla) elde edilmektedir.

2704 00 90        Diğerleri

Aşağıdakiler bu alt pozisyona dahildir:

1. Turbdan karbonizasyonla elde edilen ürünler; yanarken kuvvetli ve nahoş bir koku çıkarırlar ve esasen sanayi fırınlarını  beslemede kullanılrlar.

2. Karni kömürü ( 2704 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi dört ve beşinci paragraflarına  bakınız.)

2707                 Yüksek sıcaklıkta taşkömürü katranının damıtılmasından elde edilen yağlar ve diğer ürünler; içindeki aromatik unsurların ağırlığı aromatik olmayan unsurlardan fazla olan benzeri müstahzarlar.

Aromatik unsurların içeriğinin belirlenmesiyle ilgili olanlar için bu bölümün Açıklama Notları 2 nolu nota bakınız.

2707 10 10        Benzol

ve

2707 10 90

                        Bu faslın 3 nolu alt pozisyon notuna bakınız.

Bu alt pozisyonlar, sadece  ağırlık itibariyle % 95’ten az saflıktaki benzeni kapsar. Ağırlık itibariyle % 95 veya daha fazla saflıktaki benzen, 2902 20 alt pozisyonunda yer alır.

2707 20 10        Toluol

ve

2707 20 90

                        Bu faslın 3 nolu alt pozisyon notuna bakınız.

                        Bu alt pozisyonlar, sadece  ağırlık itibariyle % 95’ten az saflıktaki tolueni kapsar. Ağırlık itibariyle % 95 veya daha  fazla saflıktaki toluen, 2902 30 alt pozisyonunda yer alır.

2707 30 10        Ksilol

ve

2707 30 90

                        Bu faslın 3 nolu alt pozisyon notuna bakınız.

Bu alt pozisyonlar, sadece  ağırlık itibariyle % 95’ten az saflıktaki, yüzdesi  gaz  kromatografiyle belirlenen ksilenleri (ayrı veya karışım halinde, orto-, meta- veya para- izomerler) kapsar. Ağırlık itibariyle % 95 veya daha  fazla saflıktaki ksilen, 2902 4 ila 2902 44 alt pozisyonlarında yer alır.

2707 40 00        Naftalin

Bu faslın 3 nolu alt pozisyon notuna bakınız.

Bu alt pozisyon sadece, bu faslın Açıklama Notlarının B ekinde belirtilen metoda uygun olarak, kristalleşme  noktası 79,4 °C ‘nin altında olan naftalini kapsar. Kristalleşme  noktası 79,4 °C veya üstünde olduğu zaman, ürün, 2902.90.10 alt pozisyonunda yer almaktadır.

Naftalin benzerleri (homolog naftalin) bu alt pozisyonun haricinde kalır (hale göre, 2707 50 10 ve 2707 50 90, 2707 91 00 ila 2707 99 99, 2902 90 10 ila 2902 90 90 veya 3817.00 80).

2707 50 10        ASTMD 86 Metodu ile 250°C de hacim itibariyle % 65 veya daha fazlası ve (kayıplar dahil) damıtılan diğer aromatik hidrokarbon karışımları

2707 50 90

                        İçinde ne benzenin, ne tolüenin, ne ksilenin, ne naftalenin birbirine üstün gelmediği ve ASTMD 86-67 Metodu ile (1972 yılında revize  edilmiş) 250°C de hacim itibariyle % 65 veya daha fazlası (kayıplar dahil) damıtılan aromatik hidrokarbon ağırlıklı karışımlar bu alt pozisyonda yer alır.

2707 60 00        Fenoller

Bu faslın 3 nolu alt pozisyon notuna bakınız.

Aşağıdakiler bu alt pozisyona dahildir;

1.      Yüksek ısıda taş kömürü katranının damıtılmasıyla elde edilen fenoller ve içindeki aromatik bileşenlerin ağırlık olarak aromatik olmayan bileşenlere göre üstün olduğu benzer ürünler.

Buna karşın, fenol tuzları, bu alt pozisyon haricinde kalır (genellikle, 2907 pozisyonu veya 3824 90 99 alt pozisyonu).

2.      Tüm krezol izomerleri birlikte göz önüne alındığında(gaz fazlı kromatografiyle belirlenen yüzde) ağırlık itibariyle % 95’den az krezol içeren  krezoller (ayrı izomerler veya izomer karışımları). Bu yüzde oranı ağırlık itibariyle % 95 veya daha fazla olduğunda, bu ürünler 2907 12 00 alt pozisyonunda sınıflandırılır.

3.      Tüm ksenol izomerleri birlikte göz önüne alındığında(gaz fazlı kromatografiyle belirlenen yüzde) ağırlık itibariyle % 95’den az ksenol içeren  ksenoller (ayrı izomerler veya izomer karışımları). Bu yüzde oranı ağırlık itibariyle % 95 veya daha fazla olduğunda, bu ürünler 2907 14 00 alt pozisyonunda sınıflandırılırlar.

4.      Bir veya daha çok hidroksil radikalleri ile bir veya daha çok benzen halkaları içeren fenoller, kimyaca  belirli bir yapıda fenoller söz konusu olmamak şartıyla, 2907 pozisyonunda sınıflandırılır. Özellikle,  saflığı ağırlık itibariyle % 90’dan az olan fenol (C₆H₅OH) burada zikredilebilir.

2707 99 11        Ham yağlar

ve

2707 99 19

Aşağıdakiler bu alt pozisyonlara dahildir:

1-Taşkömürü katranının yüksek ısıda ilk damıtılması sırasında elde edilen ürünler.

Bu yüksek ısıdaki taşkömürü katranları, genellikle 900 °C den fazla bir ısıda kok işleme fabrikalarında elde edilmektedir. Bu katranların damıtılmasıyla elde edilen ürünler, sadece ağırlık itibariyle içinde aromatik hidrokarbonların üstün geldiği hidrokarbonlar içermeyip aynı zamanda, nitrojen, hidrojen ve kükürt (sülfür) bileşenleri veya sıklıkla yabancı maddeleri de içerirler.Bu ürünlerin, genellikle, kullanılmalarından önce işlemlere tabi tutulmaları gerekir.

2-İçindeki aromatik bileşenlerin aromatik olmayan bileşenlere göre ağırlık itibariyle üstün geldiği benzer ürünler.

Yukarıdaki  1 nolu bentte sayılan ürünlere nitelik olarak benzer  bir terkibi bulunan ürünler “benzer ürün”olarak kabul edilecektir.

Bununla beraber, bu ürünler yukarıdaki  1 nolu bentte sayılan ürünlerden daha yüksek oranda alifatik ve naftenik hidrokarbonlar ve daha düşük oranda polinükleer aromatik karbonlar içerebilirler.

Bu alt pozisyonda sadece, içindeki aromatik bileşenlerin aromatik olmayan bileşenlere göre ağırlık itibariyle üstün geldiği ürünler yer almaktadır.

Aynı zamanda, bu alt pozisyonlarda, örneğin, taşkömürünün koklaştırılması sırasında elde edilen  gazın yıkanmasından sonra benzolün ayrıştılmasıyla elde edilen yağlar yer almaktadır.

2707 99 30        Sülfirik asitle diğere kısımları alınmış petrol eterleri

Bu alt pozisyon anlamında, sadece, sülfürlü bileşikler (karbon sülfür, merkaptanlar, tiofen vb.) içeren katran ham yağlarının ilk damıtımı sırasında elde edilen ürünler ile 80 °C den az bir ısıda hacimlerinin %90 veya daha fazlası damıtılan, aromatik olmayan hidrokarbon ağırlıklı hidrokarbonlar, sülfürlü tasfiye baş mahsülleri olarak kabul edilecektir.

2707 99 50        Baz ürünler

Bu alt pozisyon anlamında, baz ürünler, baz fonksiyonlu azotlu, aromatik ve/veya heterosiklik ürünlerdir.

Bu alt pozisyon, özellikle, pridin, kinolin, akridin ve anilin bazlarını (bunların karışımları dahil) kapsar. Bunlar, esas itibariyle, pridin, kinolin, akridin ve bunların homologlarından (aynı yapıdaki ürünler) türetilmişlerdir.

Bu alt pozisyonda yer alan baz ürünler şunlardır; 

1.      Saflıkları ağırlık itibariyle % 95’ten az olan pridin. Saflığı ağırlık itibariyle % 95 veya daha fazla olan pridin  2933 31 00 alt pozisyonunda yer alır.

2.      Saflığı ağırlık itibariyle % 90’dan az olan (gaz fazlı kromatografiyle belirlenen yüzde) metilpridin (pikolin), 5-etil-2-metilpiridin (5-etil-2-pikolin), 2-vinilpiridin.  Saflığı ağırlık itibariyle % 90 veya daha fazla olduğunda, bu ürünler 2933 39 alt pozisyonunda yer alırlar.

3.      Susuz ürün üzerinden saflığı ağırlık itibariyle % 95’den az olan (gaz fazlı kromatografiyle belirlenen yüzde) kinolin.  Saflığı ağırlık itibariyle % 95 veya daha fazla olduğunda, bu ürün, 2933 49 90 alt pozisyonunda yer alır.

4.      Susuz ürün üzerinden saflığı ağırlık itibariyle % 95’den az olan (gaz fazlı kromatografiyle belirlenen yüzde) akridin. Saflığı ağırlık itibariyle % 95 veya daha fazla olduğunda, bu ürün, 2933 99 90 alt pozisyonunda yer alır.

Bu alt pozisyon, yukarıda sayılan herhangi bir baz ürünün  tuzlarını  kapsamaz (2933 veya 3824 pozisyonu).

2707 99 70        Antrasen

Bu alt pozisyondaki antrasen, genellikle,  sulu çamur veya hamur şeklinde olup, fenantren, karbazol ve diğer aromatik bileşenler içerir. Bu alt pozisyon, sadece, saflığı ağırlık itibariyle % 90’dan az olan antraseni kapsar.  Saflığı ağırlık itibariyle % 90 veya daha fazla olan antrasen,  2902 90 10 alt pozisyonunda yer alır.

2707 99 91        Diğerleri

ve

2707 99 99

Bu alt pozisyonlar, esas itibariyle, hidrokarbonların karışımlarından oluşan ürünleri kapsar. Bunlar:

1.      Taşkömürü katranının yüksek ısıda damıtılmasıyla elde edilen ağır yağlar (ham olanlar hariç) veya bu yağlara benzer ürünlerin,

 a) ASTM D 86-67 metoduna göre (1972 yılında ikinci kez onaylanmıştır) 250 °C’de   hacim itibariyle, % 65’ten azının damıtılması,

b) Yoğunluklarının  15 °C’de , 1,000 gr/cm³’ü geçmesi,

c) İğne penetrasyonunun   ASTM D 5 metoduna göre 25 °C’de 400 veya daha fazla olması,

d) 2715 pozisyonu dışındaki özelliklere sahip olmaları,

şartıyla,

Bu ürünler arasında sayılabilirler.

Bu ürünler (a) ila (d) şıklarında sayılan şartlara uymadıkları takdirde, özelliklerine göre, 2707 10 10 ila 2707 30 90, 2707 50 10 ve 2707 50 90 alt pozisyonları ile 2708 pozisyonu, 2710 19 31 ila 2710 19 99, 2713 20 00  alt pozisyonlarında veya 2715 pozisyonunda sınıflandırılırlar.

2.      2713 90 10 ve 2713 90 90 alt pozisyonlarının Açıklama Notlarında bu ürünler için belirlenen şartlara uymayan aromatik hülasalar,

3.      2902 pozisyonunda yer almamaları şartıyla, naftalin ve antrasenin bazı homologları (etilnaftalenler ve metil naftalenler gibi) .

2709 00            Ham petrol yağları ve bitümlü minerallerden elde edilen ham yağlar

Sadece, menşelerine göre ham yağlara özgü  özellikler ( yoğunluk, damıtma eğrisi, kükürt oranı, akıtma noktası, akışkanlık) taşıyan ürünler, bu alt pozisyonda yer alır.

2709 00 10        Tabii gazın kondanseleri

Bu alt pozisyona, tabii gazın çıkarılması sırasında doğrudan stabilizasyon işlemleri yoluyla elde edilen ham yağlar dahildir. Bu işlem, kondanse edilebilir hidrokarbonları, esasen soğutma ve basınç düşürme suretiyle tabii (doğal) gazdan ayırmaya dayanır. 

2709 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi 2. paragrafa  bakınız.

2710                 Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar (ham yağlar hariç) ; esas unsur olarak, ağırlık itibariyle % 70 veya daha fazla petrol yağları veya bitümenli minerallerden elde edilen yağları içeren ve tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan müstahzarlar;atık  yağlar

Bu faslın 2 ve 3 nolu Notları ile ilgili Açıklama Notlarına bakınız.

2710 11 11        Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar (ham yağlar ila hariç) ; esas unsur olarak, ağırlık itibariyle % 70 daha fazla petrol yağları

2710 19 99        veya bitümenli minerallerden elde edilen yağları içeren ve tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan müstahzarlar (atık yağlar hariç)

Bu ürünlerin tanımı için, bu faslın 2 nolu Notu ve 2710 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi (l)’e bakınız.

Ürünler için öngörülen alt pozisyonlarla ilgili olarak:

-         Özel bir işleme tabi tutulacak olmalı,

-         Kimyasal dönüşüme uğramalıdır.

Bu faslın 4 ve 5 nolu Ek Notlarına ve uygun  düşen Açıklama Notlarına  bakınız.

I. Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar(ham yağlar hariç)

Bu grup, % 95’ten az belirli bir izomer içeren doymuş asiklik hidrokarbonların veya % 90’dan  az belirli bir izomer içeren doymamış asiklik hidrokarbonların izomer karışımlarını (stereo-izomerler hariç) kapsar. Bu yüzdeler, ağırlık itibariyle susuz ürün hesaplanmalıdır.

Saflık derecesi ağırlık itibariyle , yukarıda sayılan ve sırasıyla % 95’ten ve % 90’dan  az  olan hidrokarbonların ayrı izomerleri de bu grupta yer alır. 

Bu grup, sadece, aşağıdaki, petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağları kapsar:

1.      ASTM D 938 Metoduna göre, kristalleşme (katılaşma) noktası  30°C’den az olan veya

2.      Kristalleşme (katılaşma) noktasının  30°C veya daha fazla olması halinde,

a)        Yoğunluğu 70°C’de 0,942 gr/cm3’den az ve ASTM D 217 Metoduna göre 25°C’de, karıştırıldıktan sonra işlenmiş konik penetrasyonu en az 350 olan, veya

b)        Yoğunluğu 70°C’de 0,942 gr/cm3 veya daha fazla ve ASTM D 5 Metoduna göre 25°C’de, iğne penetrasyonu en az 400 olan ürünler.

Bu grup anlamında, aynı zamanda, örneğin, boyayıcı, iz bırakıcı, koku veya nitelik artırıcı katkılar gibi çok küçük miktarlarda çeşitli maddeler ilave  edilmiş yağlar da, petrol yağları ve bitümenli mineral yağları olarak kabul edilecektir.

Aşağıdaki diagrama  bakınız:

2710 11 11 ila 2710 19 99 alt pozisyonlarda yer alan ve 2712 ve 2713 pozisyonlarda yer alan (2710 11 11 ila 2710 19 99 alt pozisyonlarında yer alan preparatlar hariç)  petrol ürünleri için önemli kriterler:

II. Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan ağırlık itibariyle %70 veya daha fazla petrol yağları veya bitümenli mineral yağlar içeren ve esas terkibini bu yağların teşkil ettiği müstahzarlar.

Bu alt pozisyonlarda sınıflandırılmaları için, müstahzarlar, aşağıda belirtilen şartlara uygun olmalıdır:

1.      Kısım I’de belirtildiği gibi, petrol yağları veya bitümenli mineral yağların oranı ağırlık itibariyle %70 veya daha fazla olmalıdır.

Bu oran, içine ilave edilen maddelerin miktarına göre değil, analizle belirlenen oran olmalıdır:

2.      Bu müstahzarlar başka yerde belirtilmemiş veya yer almamış olmalıdır;

3.      Karışım halindeki bitümenli mineralden elde edilen yağlar ve petrol yağları, müstahzarın esas bileşenini teşkil etmelidir, yani, müstahzarın kullanımı açısından esas bileşen olmalıdır.

Aşağıdakiler bu alt pozisyonlarda yer alan müstahzarlar olarak kabul edilmeyecektir, örneğin;

a)       Boyalar ve vernikler (3208, 3209 ve 3210 pozisyonları);

b)       Güzellik ürünleri ve mineral yağ esaslı kozmetikler (genellikle 3304 ila 3307 pozisyonları)

c)       Petrol sülfonatları (3402 veya 3824 pozisyonları).

Petrol sülfonatları  çoğunlukla,  taşıt için kullanılan, petrol yağı ve bitümenli mineral yağ içinde süspansiyon şeklinde olabilir. Saf sülfonat muhtevası, genellikle, yağlayıcı olarak  doğrudan kullanılmasını engelleyecek kadar önemlidir.

d)       Ahşap, resimler, metaller, cam ve benzeri ürünler için cilalar ve bakım müstahzarları (esas olarak 3405 pozisyonu)

e)       Sunumları ne şekilde olursa olsun, bir petrol yağı veya bitümenli mineral yağı içinde aktif bir ürünün  solüsyonu veya dağılımından oluşan dezenfekte ediciler, haşarat öldürücüler vb.  (3808 pozisyonu)

f)         Tekstil sanayiinde kullanılan türden apreler (3809 pozisyonu)

g)       Mineral yağlara mahsus müstahzar katkılar (3811 pozisyonu)

h)       Organik karma çözücüler ve incelticiler (örn. 3814 pozisyonu)

ij)  Dökümhane maçalarına mahsus bağlayıcılar (382410 alt pozisyonu)

k)       Paslanmayı önleyici  bazı müstahzarlar ve  bunlar özellikle aşağıda belirtilenlerdir:

(i)Örneğin white spirit içinde çözelti halindeki lanolinden (yaklaşık %20’si) oluşan müstahzarlar (3403 19 10 alt pozisyonu);

(ii)Aktif eleman olarak amin içeren müstahzarlar (3824 90 35 alt pozisyonu).

2710 11 11        Hafif yağlar ve müstahzarlar

 ila

2710 11 90

                        Bu faslın 4 nolu Notuna bakınız.

2710 11 21        Özel benzinler

 ila

2710 11 25

                        Bu faslın 1 (a) nolu ek notuna bakınız.

2710 11 21        White spirit

Bu faslın 1(b) nolu ek notuna bakınız.

“Abel-Pensky metodu” tabirinden, Deutsche Normenausschuß (DNA), Berlin 15 tarafından mart 1974’  de yayınlanan - DIN 51755 metodu anlaşılır.

2710 19 11        Orta yağlar     

ila

2710 19 29

                        Bu faslın 1 (c) nolu ek notuna bakınız.

2710 19 31        Ağır yağlar     

ila

2710 19 99

                        Bu faslın 1 (d) nolu ek notuna bakınız.

2710 19 31        Gaz oiller

ila

2710 19 49

                        Bu faslın 1 (e) nolu ek notuna bakınız.

2710 19 51        Fuel oiller

ila

2710 19 69

                        Bu faslın 1 (d) nolu ek notuna ve fuel oillerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki şemaya bakınız.

2710 19 71        Yağlama yağları; diğer yağlar

ila

2710 19 99

                        Bu faslın 1 (e) nolu ek notunda (gaz oil) veya bu faslın  1 (f) nolu ek notunda (fuel oiller) belirtilen şartları yerine getirmemeleri halinde, bu faslın 1 (d) nolu ek notu anlamında ağır yağlar, bu alt pozisyonlarda yer alır.

Bu alt pozisyonlar, hacim itibariyle kayıplar dahil ASTM D 86-67 metoduna göre (1972 yılında ikinci kez kabul edilmiş) 350°C’de % 85’den azı damıtılan ağır yağları kapsar:

1) Çözünme rengine C, akışkanlığa V denildiğinde, bu yağlar;

a) Kükürtlü kül muhtevası % 1 veya daha fazla ya da sabunlaşma göstergesi % 4 veya daha fazla olduğunda, bu faslın 1(f) nolu ek notunda yer alan tablonun I. satırındaki değerlerden az veya bu değerlere eşit olmalı,

b) Akma noktası 10°C’nin altında iken  aynı tablonun  II. satırındaki  değerlerin üstünde olmalı, veya

c) Akma noktası 10°C’nin altında iken ve 300 °C’de % 25’den azı damıtıldığında,  I. satırdaki değerleri aşmakta, fakat  II. satırdaki değerleri geçmemektedir. Bu hükümler, sadece C’deki çözünme rengi 2’den az olan yağlara uygulanır.

2) a)    ASTM D 86-67 metoduna göre (1972 yılında ikinci kez kabul edilmiş) 250°C’de damıtma yüzdesinin;

b) ASTM D 445-74 metoduna göre 50°C’de kinematik akışkanlığının;

c) ASTM D 1500 metoduna göre çözünme renginin,

belirlenmesi mümkün olmayan yağlar.

3) Suni olarak boyanmış yağlar.

Yukarıdaki 1.maddede kullanılacak analiz metotları, fuel oiller için belirlenenlerle aynıdır. (Bu faslın 1 (f)  nolu ek notuna bakınız.)

                                               Aynı zamanda aşağıdaki şemaya da bakınız.

2710 91 00        Atık yağlar

ve

2710 99 00

                        Bu faslın 3 nolu notu ve 2710 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi II. kısma bakınız.

2711                 Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar

                        Bu ürünlerin belirlenmesi için 2711 pozisyonu ile ilgili Armonize Sistem                           İzahnamesine bakınız.

Öngörülen alt pozisyonlarla ilgili olarak:

-Özel bir işleme tabi tutulmaya,

-Kimyasal  dönüşüme uğramaya,

 mahsus ürünler olmalıdır.

Bu faslın 4 ve 5 nolu Ek Notları ile uygun düşen Açıklama Notlarına bakınız.        

2712                 Vazelin; parafin; mikro-kristal bünyeli petrol mumu; yağlı           mum,ozokerit, linyit mumu, turb mumu, diğer mineral mumlar, sentez veya diğer işlemlerle elde edilen benzeri ürünler (renklendirilmiş olsun olmasın)

2712 10 10        Vazelin           

ve

271210 90

                                    2712 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi (A) kısmına bakınız.

                                    2710 11 11 ila 2710 19 99 alt pozisyonlarına ilişkin Açıklama Notlarında yer alan yer alan şemaya da bakınız.

2712 10 10        Ham vazelin

                        Bu faslın 2 nolu ek notuna bakınız.

2712 20 10        Ağırlık itibariyle %0,75’den az yağ içeren parafin

ve

2712 20 90

                                    Bu alt pozisyonlar, 2712 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi(B) kısmı, birinci ve yedinci paragraflarda tanımlanan parafin mumlarını kapsar.

2712 90 11        Ozokerit, linyit mumu ve turb mumu (tabii ürünler)

ve

2712 90 19                   

Bu alt pozisyonlar, 2712 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi (B) kısmı, üçüncü, dördüncü ve beşinci paragraflarda tanımlanan ürünleri kapsar.

Ozokerite (tabii mum) günümüzde maden yataklarının tükenmiş olması ve işletme  verimliliğinin çok düşük olması sebebiyle piyasada nadiren bulunduğuna, ozokerit ve serezin (rafine ozokerit) ibarelerinin genellikle 2712 90 31 ila 2712 90 99 alt pozisyonlarında yer alan petrol  mumları için kullanıldığına işaret etmek gerekir.

2712 90 31        Diğerleri

ve

2712 90 99                   

                                    2712 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi (B) kısmı ikinci, altıncı ve yedinci paragraflarında tanımlanan ürünler bu alt pozisyonlarda yer alır (2712 20 10 veya 2712 20 90 alt pozisyonlarındaki sentetik parafin hariç ).

                                   Bu ürünler aşağıda belirtilen özellikleri karşılarlar:

1.       ASTM D 938 metoduna göre, kristalleşme (katılaşma) noktası 30 °C’den az olmayan,

2.       Yoğunluğu  70 °C’de 0,942 gr/cm³’den az olan,

3.       ASTM D 217 metoduna göre, 25 °C’de, karıştırıldıktan sonra konik penetrasyonu 350’den az olan,

4.       ASTM D 937 metoduna göre, 25 °C’de, karıştırıldıktan sonra konik penetrasyonu 80’den az olan.

ASTM D 217 metoduna göre, karıştırıldıktan sonra konik penetrasyon denemesine tabi tutulamayacak kadar sert bir ürünle karşılaşıldığında, doğrudan ASTM D 937 metoduna göre konik penetrasyona geçilir.

                                    2710 11 11 ila 2710 19 99  Açıklama Notları, Kısım I’de yer alan şemaya da bakınız.

2712 90 31        Ham olanlar

ila

2712.90.39                Bu faslın 3 nolu  Ek Notuna bakınız.

                        Öngörülen alt pozisyonlarla ilgili olarak:

-Özel bir işleme tabi tutulmaya,

-Kimyasal  dönüşüme uğramaya,

 mahsus ürünler olmalıdır.

Bu faslın 4 ve 5 nolu ek notlara ve uygun düşen Açıklamaı Notlarına  bakınız.      

2713                 Petrol koku, petrol bitümeni ve petrol yağlarının veya bitümenli minerallerden elde edilen yağların diğer kalıntıları

2713 11 00        Petrol koku

ve

2713 12 00        2713 Pozisyonuna ilişkin İzahnamesi (A)’da tanımlanan petrol kokları bu alt pozisyonlarda yer alır.

2713 20 00        Petrol bitümeni         

                        2713 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi (B)’de tanımlanan petrol bitümeni bu alt pozisyonda yer alır.

Bu ürünler aşağıdaki özellikleri karşılarlar:

1)     ASTM D 938 metoduna göre, kristalleşme (katılaşma) noktası 30 ° C veya daha yüksek,

2)     Yoğunluğu  70 °C’de 0,942 gr/cm³ veya daha yüksek ,

3)   ASTM D 5 metoduna göre, 25 °C’de, iğne penetrasyonu 400’den az.

                        2710 11 11 ila 2710 19 99 alt pozisyonlarına ilişkin Açıklama Notları, Kısım I’de yer alan şemaya da bakınız.

2713 90 10        Petrol yağlarının veya bitümenli minerallerden elde edilen

ve                     yağların diğer kalıntıları

2713 90 90

Bu alt pozisyonlar 2713 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi (C )’de tanımlanan ürünleri kapsar.

Bu alt pozisyonlarda yer alan aromatik hülasaların (2713 pozisyonuna ilişkin Armonize Sistem İzahnamesi (C ) kısmı (1). paragrafa bakınız) genellikle aşağıdaki şartları karşılarlar:

1.       Bu fasla ilişkin Açıklama Notlarının Ek A’da tanımlanan metoda göre, ağırlık itibariyle aromatik bileşenler oranının % 80’den fazla olması,

2.       Yoğunluğunun  15 °C’de 0,950 gr/cm³ ‘den yüksek olması, ve

3.       ASTM D 86-67 metoduna göre (1972 yılında yeniden kabul edilmiş)  300°C’de  hacim itibariyle % 20 ‘den fazla damıtılmaması.

Bununla beraber, örneğin, karışım halindeki alkilbenzenler ve karışım halindeki alkilnaftalenler yukarıda belirtilen şartlara uysalar da  3817 pozisyonunda yer alırlar.

2715                 Esasını tabii asfalt, tabii bitümen, petrol bitümeni, mineral katran veya mineral katran zifti (bitümenli sakızlar, cut-backs gibi) teşkil eden bitümenli karışımlar

Bu pozisyonda yer alan bitümenli karışımlar, kullanım yerlerine göre değişen bir terkibe sahiptir.

1.       Sızdırmazlık, yüzey koruma veya izolasyon için kullanılan ürünleri

Paslanmaya karşı kaplama malzemesi, elektrik malzemelerinin izolasyonu, yüzeylerin su geçirmez hale getirilmesi, çatlakların doldurulması vb. işler için kullanılan   bu ürünler, genellikle, bir bağlayıcı madde (bitümen, asfalt veya katran), mineral lifler gibi (amyant, cam) sert dolgu maddeleri, ağaç talaşı veya onlara aranılan özellikleri verebilecek veya kullanımlarını kolaylaştıracak başka  bir üründen meydana gelmektedir. Aşağıda belirtilenler bu ürünlere örnek olarak verilebilir:

a)             Bitümenli sıvalar

Çözücü muhtevası % 30’dan azdır. Kalınlığı 3 veya 4 mm.yi geçmeyen kaplamaları elde etmede kullanılırlar.

b)             Bitümenli macunlar

Çözücü muhtevası % 10’dan azdır. Kalınlığı 4 mm. ile  1 cm. arasında değişen, hatta daha büyük ölçülerde (2 ila 8 cm) kaplamaları elde etmede kullanılırlar.

c)             Diğer bitümenli müstahzarlar

Bu müstahzarlar  çözücü içermezler. Buna karşılık, daima dolgu maddeleri ihtiva ederler. Ayrıca, kullanılmadan önce ısıl bir işleme tabi tutulmalıdırlar. Bunlar özellikle yeraltı veya su altı boru hatlarının ( boru hatları) korunmasında kullanılırlar.

2.             Karayolları kaplamasında kullanılan ürünler

Bu pozisyonda yer alan bitümenli ürünler, iki ana kategoriye ayrılır.

a)             Cut- backs (karıştırılmış petrol veya katran tortuları) ve yol kaplama yağı (road-oil)

Cut- backs (karıştırılmış petrol veya katran tortuları), arzu edilen akışkanlığa göre değişen daha az veya daha çok ağır çözücüler içinde çözelti halindeki bitümenlerdir.

Bu müstahzarların ticari adı, petrol veya başka ürün menşeli çözücünün kullanılmasına göre değişir. Petrol menşeli olanlar, “sıvılaştırılmış bitümenler” olup, diğerleri “akışkanlaştırılmış bitümenlerdir”.

Yol kaplama yağları (road-oils), aynı zamanda arzu edilen akışkanlığa göre değişebilen miktarda ağır çözücücüler  içeren bitümen esaslı müstahzarlardır.

Bu müstahzarlara soyulmaya karşı dayanıklılık vermek amacıyla, bazen yapıştırıcılar ilave edilmektedir.

Bütün bitümenli müstahzarlar aşağıdaki ayırıcı özelliklere sahiptir:

- ASTM D 5 metoduna göre, 25 °C’de, iğne penetrasyonu  400 veya daha fazladır,

- ASTM D 5 metoduna göre, 25 °C’de, 400’den az olan iğne   penetrasyonu ile ASTM D 1189 metoduna göre indirgenmiş basınç altında elde edilen damıtma kalıntıları, ağırlık itibariyle % 60 veya daha fazladır.

Aşağıdaki diyagram:

-                     Sıvılaştırılmış veya akışkan hale getirilmiş bitümenlerin 2713 20 00 alt pozisyonunda yer alan bitümenlerden nasıl ayrıldığını,

-                     Sıvılaştırılmış veya akışkan hale getirilmiş bitümenlerin 2710 11 11 ila 2710 19 99 alt pozisyonlarında yer alan petrol yağlarından nasıl ayrıldığını

göstermektedir.

b) Sulu emülsiyonlar

Bunlar su ile emülsiyon haline getirilen bitümenlerden elde edilen müstahzarlardır.

İki kategoride bulunurlar:

1. Tall oil veya adi sabun esaslı anyonik emülsiyonlar veya alkalinler;

2. Yağ amini veya kuaterner amonyum esaslı katyonik emülsiyonlar veya asitler.

EK A

SON  DAMITMA NOKTASI 315°C’NİN ÜSTÜNDE OLAN ÜRÜNLERDEKİ AROMATİK BİLEŞENLERİN MİKTARINI BELİRLEME METODU

Metoda ilişkin ilke

n-Pentan içinde çözünmüş örnek, silika jel doldurulmuş özel bir kromatografik kolon içinde filtre etme işlemine tabidir. n-Pentan ile serbest hale getirilmiş aromatik olmayan hidrokarbonlar, çözücünün buharlaştırılmasından sonra tekrar toplanmakta ve tartılarak dozlara ayrılmaktadır.

Cihazlar ve reaktifler

Kromatografik kolon, ölçütleri ve şekli aşağıdaki krokide gösterilen cam bir tüpten oluşmaktadır. Üst açıklığı, perdahlanmış dış yüzeyinin, kauçuk kaplanmış iki metal kelepçeyle  kolonun üst kısmına tutturulduğu camdan bir conta ile kapatılmıştır. Kapak, uygulanan azot veya hava basıncına karşı tamamen sızdırmaz olmalıdır.

Silika jel: incelik ölçüsü 200 mesh (göz) veya daha fazladır. 170°C’de bir fırın içinde, kullanılmadan önce 7 saat boyunca aktif halde olmalıdır ve  soğutma için kurutma kabı içinde muhafaza edilmelidir.

n-Pentan: Saflık derecesi, aromatikler hariç, asgari % 95 olmalıdır.

Metod

Camdan üst balonun yaklaşık 10 cm.lik seviyesine kadar, bir vibratör aracılığı ile kanallardan hiçbirinin içindeki muhtevayı bırakmaması için dikkatli bir şekilde aktif haldeki silika jel  ile önceden kromatografik kolonun içi  doldurulur. Silika jel kolonunun üst kısmına cam yününden bir tampon yerleştirilir.

Silika jel 180 mm.lik n-pentan ile nemlendirilir ve üstteki sıvı seviyesi silika jelin üst seviyesine gelinceye kadar yüksek hava veya azot basıncı uygulanır.

Kolonun içindeki basınç ihtiyatlı bir şekilde kesilir ve 10 mm.lik n-pentan içinde çözünmüş numunenin yaklaşık 3,6 gr.lık bir miktarı (doğru olarak tartılmış) içine konur; daha sonra 10 mm. ilave n-pentan  ile beher (ölçek) temizlenir ve bu aynı zamanda kolonun üzerine boşaltılır.

Dakikada yaklaşık 1 mililitrelik bir hızla, kolonun dip iç tüpünden  sıvı damla damla akıtılırken, artırılarak basınç uygulanır ve bu sıvı 500 mm.lik bir şişenin (imbik) içinde toplanır.

Ayrıştırılacak maddeyi içeren sıvının seviyesi silika jelin üst seviyesine ulaştığı zaman, ihtiyatlı bir şekilde basınç yeniden kesilir ve 230 mililitre n-pentan ilave edilir; bu sırada yeniden basınç uygulanır ve sıvının seviyesi, öncekiyle aynı şişede seçilen solüsyonu “eluate” toplarken  silika jelin üst seviyesine kadar düşürülür.

Toplanan fraksiyon, yaklaşık 35°C’de vakumlu bir fırın içinde veya vakumlu rotatif bir evaporatör içinde  ya da benzer bir cihaz içinde buharlaştırılarak küçük bir hacme kadar  düşürülür. Daha sonra, daha fazla n-pentan çözücü olarak kullanılarak  camdan bir ölçek içine kayıpsız olarak transfer edilir.

Ölçeğin içeriği belirgin bir ağırlığa (W) kadar vakumlu fırın içinde buharlaştırılır.

Aromatik olmayan hidrokarbonların (A) ağırlık itibariyle yüzdesi aşağıdaki şekilde hesaplanır:

A= W/Wıx100

Wı analize tabi tutulan numunenin ağırlığını gösterir.

100’ e göre farklılık, silika jel tarafından emilen hidrokarbonların yüzdesini gösterir.

Metodun doğruluğu

Testin tekrarlanabilirliği: % ± 0,2

Çoğaltılabilirliği: % ±0,5

EK B

NAFTALENİN KRİSTALLEŞME(KATILAŞMA) NOKTASINI BELİRLEME METODU

Yaklaşık 100 cm³.lük porselen bir kapsül içinde takriben 100 gr. naftalen tamamen  karıştırarak eritilir. Önceden tamamen ısıtılmış Shukoff şişenin  içine 40 cm³ civarında eritilmiş kütleyi şişenin dörtte üçünü dolduracak şekilde konulur. Daha sonra, mantar tıpanın arasına onlu dereceye bölünmüş bir termometreyi civa haznesi ortaya gelecek şekilde yerleştirilir. Isı naftalenin kristalleşme noktasına (yaklaşık 83°C) geldiğinde sürekli olarak çalkalayarak naftalenin kristalleşmesi artırılır. İlk kristaller oluşmaya başlar başlamaz , civa kolonu genellikle sabitleşir, sonra tekrar düşmeye başlar. Civa sabit hale geldiği ısıda, belli bir süre sabit halde kalır ve  civa kolonunun dışarıda kalan kısmını gözönüne alarak düzeltme yapıldıktan sonra  bu ısı, naftalenin kristalleşme noktasını gösterir.

Civalı bir termometre için bu düzeltme şu şekilde yapılır:

n(t-t’)

_____

6000

n, civa kolonunun dışta bulunan derecelerinin sayısı, t,  ortaya çıkan ısı, t’, civa kolonunun dışında bulunan ortalama ısıdır. t’, şişenin dışında bulunan, civa kolonunun  yarı yüksekliğinde olan bir haznede ilave bir termometre yardımı ile yaklaşık olarak belirlenebilir. İnce boru şeklinde bir termometre kullanılması, daha büyük bir kesinlik sağlar.

Aşağıdaki “Shukoff” şişesi, arasında hava boşluğu bulunan çift çeperli cam bir kaptır: