 FASIL 26
FASIL 26
METAL CEVHERLERİ, CÜRUF VE KÜL
Fasıl Notları:
1.- Aşağıda yazılı olanlar bu Fasıla dahil değildir:
(a) Makadam şeklinde hazırlanmış cüruf ve diğer sanayii artıkları (25.17 pozisyonu).
(b) Tabii magnezyum karbonat (manyezit), kalsine edilmiş olsun olmasın (25.19 pozisyonu).
(c) Esasen petrol yağlarının depolandığı tankların dibinde kalan tortular (27.10 pozisyonu);”
(d) 31. Fasılda yer alan bazik cürufu.
(e) Cüruf yünü, kaya yünü ve benzeri mineral yünler (68.06 pozisyonu).
(f) Kıymetli metallerin ve kıymetli metallerle kaplama metallerin döküntü ve artıkları, özellikle kıymetli metallerin tekrar elde edilmesinde kullanılan türdeki kıymetli metal veya kıymetli metal bileşikleri ihtiva eden diğer döküntü ve atıklar(71.12 pozisyonu); veya
(g) Metal cevherlerinin eritilmesi ile elde edilen bakır, nikel ve kobalt matları (Bölüm XV). [15.10.2002-24907 R.G Madde 77]
2.- 26.01 ilâ 26.17 pozisyonlarının tatbikinde "metal cevheri" tabirinden, metalurji maksadı ile kullanılmasalar dahi, XIV ve XV. Bölümlerdeki metaller, 28.44 pozisyonundaki metaller ve civanın çıkarılması için metalurji sanayiinde fiilen kullanılan mineralojik türdeki mineraller anlaşılır. Bununla beraber metalurji sanayiinde mutad olmayan işlemlere tabi tutulmuş olan mineraller 26.01 ilâ 26.17 pozisyonları dışında kalır.
3.- 26.20 pozisyonuna sadece aşağıdakiler dahildir:
(a) Metallerin ekstraksiyonu veya metallerin kimyasal
bileşiklerinin imalinde baz olarak kullanılan türden küller ve kalıntılar, şehir atıklarının yakılmasından elde edilen küller ve kalıntılar hariç (26.21 pozisyonu); ve
(b)Arsenik veya metallerin ekstraksiyonunda veya bunların kimyasal bileşiklerinin imalinde kullanılan türden arsenik içeren küller ve kalıntılar, metal içersin içermesin. [15.10.2002-24907 R.G Madde 78]
Altpozisyon Notları.
1 – 2620.21 alt pozisyonu anlamında, “kurşunlu benzin tortuları ve kurşunlu ateşlemeyi önleyici bileşiklerin tortuları” tabirinden, kurşunlu benzin ve kurşunlu ateşlemeyi önleyici bileşiklerin (örn. tetraetilkurşun) depolama tanklarından elde edilen ve esasen kurşun, kurşun bileşikleri ve demir oksit içeren tortular anlaşılır.
2 – Arsenik, civa, talyum veya bunların karışımlarını içeren, arsenik veya adı geçen metallerin çıkartılması veya bunların kimyasal bileşiklerinin üretilmesinde kullanılmaya mahsus artık ve küller 2620.60 alt pozisyonunda sınıflandırılır. [15.10.2002-24907 R.G Madde 79]
GENEL AÇIKLAMALAR
26.01 ilâ 26.17 pozisyonları yalnızca aşağıdaki şekillerde olan metal cevherleri ile zenginleştirilmiş metal cevherlerini içine almaktadır:
(A) Metalurji maksadı ile kullanılmasalar dahi, XIV. veya XV. Bölümlerdeki metaller, 28.44 pozisyonundaki metaller ve civanın çıkartılması için metalurji sanayiinde fiilen kullanılan mineralojik türdeki mineraller, ve
(B) Metalurji sanayiinde mutad olmayan işlemlere tabi tutulmamış olan mineraller.
"Metal cevheri" tabirinden, oluştukları maddeler ile birlikte ve madenden çıkarıldıkları maddelerle birlikte bulunan madenli mineraller anlaşılır. Bu terim, aynı zamanda tabii metal ganglarını da ifade eder (Örneğin; madenli kumlar).
Metal cevherleri nadiren daha sonraki metalurjik işlemler için hazırlanmadan önce pazara sunulur. Bu hazırlık işlemlerinin en önemlileri metal cevherlerinin zenginleştirilmesine yönelik olanlardır.
26.01 ilâ 26.17 pozisyonlarının tatbikinde "zenginleştïrilmiş metal cevheri" tabirinden, yabancı maddeleri tamamen veya kısmen özel işlemlerle giderilmiş bulunan cevherler anlaşılır. Bu yabancı maddeler,taşımanın ekonomik olması açısından veya daha sonra yapılacak metalurjik işlemler için zararlı olmaları nedeniyle giderilmişlerdir.
26.01 ilâ 26.17 Pozisyonlarındaki ürünlere yapılan işlemler, metalin çıkartılması için metal cevherlerinin hazırlanmasında kullanılan normal işlemler olmak şartıyla, fiziksel, fiziko-kimyasal ve kimyasal
işlemler olabilir. Kalsinasyondan, kavrulmadan veya yanmadan (aglomerasyonlu veya aglomerasyonsuz) oluşan artık değişimler hariç olmak üzere, bu çeşit işlemlerde istenilen metali sağlayan temel unsurların kimyasal bileşimlerinin değiştirilmesi kesin olarak istenilmemektedir.
Fiziksel ve fiziko-kimyasal işlemler ezme, öğütme, manyetik ayırma, gravimetrik ayırma, eleme, flotasyon, derecelere ayırma, tozların bir araya toplanması (aglomerasyon) (Örneğin; sinterleme veya peletleme) suretiyle onların taneler, bilye şekline veya briketler haline getirilmesi (küçük miktarlarda bağlayıcı madde ilave edilsin edilmesin) kurutma, kalsine etme, cevheri oksitleştirme ve magnetik yapıca kavurmalar vb. (Fakat sülfatlandırma ve klorid yapma vb. amaçları için yapılan kavurmalar bu Fasıla dahil değildir) işlemler de dahildir.
Kimyasal işlemler, istenmeyen maddenin ayrılmasını esas almaktadır (örneğin; çözme suretiyle ayırma gibi).
Esas maden cevherinin kimyasal yapısını veya kristal yapısını değiştiren kalsinasyon veya kavurmadan başka işlemler yolu ile elde edilen zenginleştirilmiş maden cevherleri bu Fasıla dahil değildir (genellikle Fasıl 28). Bazı metal cevherinin kimyasal bileşiminde hiçbir değişiklik yapılmamış olsa bile, tekrarlanan fiziksel değişmeler ile (fraksiyonel kristalizasyon veya süblimasyon vb.) elde edilen az veya çok saf ürünler de bu Fasıl haricindedir.
26.01 ilâ 26.17 pozisyonlarındaki metal cevherleri, aşağıda belirtilen maddelerin ticari olarak elde edilmesinde kullanılırlar:
(1) Fasıl 71'de tarif edilmiş olan kıymetli metaller (gümüş, altın, platin, iridyum, osmiyum, palladyum, rodyum ve rutenyum gibi).
(2) Bölüm XV'de belirtilen metalurjik adi metaller (demir, bakır, nikel, alüminyum, kurşun, çinko, kalay, tungsten (volfram), molibden, tantal, kobalt, bizmut, kadmiyum, titanyum, zirkonyum, antimuan, manganez, krom, germanyum, vanadyum, berilyum, galyum, hafniyum, indiyum, niobyum (Kolombium), renyum, talyum gibi).
(3) 28.05 pozisyonundaki civa.
(4) 28.44 pozisyonundaki metaller.
Belli durumlarda cevherler ferromangan veya ferrokrom gibi alaşımların elde edilmesinde kullanılır.
Metinde aksine bir hüküm bulunmadıkça birden fazla minerolojik özellikler içeren metal cevherleri ve zenginleştirilmiş metal cevherleri 26.01 ilâ 26.17 pozisyonlarında sınıflandırılmış olup, bu durum, Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kuralların 3 (b) veya 3 (c) kuralı gözönünde bulundurulmak suretiyle uygulanır.
26.01 ilâ 26.17 pozisyonları aşağıdaki hususları kapsamazlar:
(a) Yukarıda belirtilen metalleri içeren metal cevherleri, aşağıdaki hallerde bu pozisyonlara tatbik edilmezler:
(i) Başka bir pozisyonda belirtilmiş olanlar, örneğin kavrulmamış demir piritleri (25.02 pozisyonu), tabii kriolit ve tabii şiolit (25.30 pozisyonu). [15.10.2002-24907 R.G Madde 80]
(ii) Ticari olarak metal çıkartılmasında kullanılmayan neviden olanlar, örneğin; toprak boyalar, alunit ve Şaptaşı (25.30 pozisyonu), kıymetli ve yarı kıymetli taşlar (Fasıl 71) gibi
(b) Dolomit (25.18 pozisyonu), magnezit veya giobertit (25.19 pozisyonu) ve karnalit (31.04 pozisyonu) gibi magnezyum elde edilmesi için halihazırda kullanılan mineraller.
(c) 28.05 pozisyonundaki alkali metallerle, alkali-toprak metaller (Örneğin; lityum ve baryum). Bu cevherlere bilhassa şunlar dahildir: Tuz (25.01 pozisyonu), baritler ve vinterit (25.11 pozisyonu), stronsiyanit, selestit, İzlanda spatı ve aragonit (25.30 pozisyonu).
(d) Yataklarından külçe veya taneler halinde ayrılmak suretiyle tabi şekilde çıkartılmış olan tabi metaller (Örneğin; altın veya metal külçeleri) ve tabii alaşımları XIV. veya XV. bölümlerde sınıflandırılmışlardır.
(e) 25.30 pozisyonundaki nadir toprak metal cevherleri.
26.01- DEMİR CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ DEMİR CEVHERLERİ (KAVRULMUŞ DEMİR PİRİTLERİ DAHİL).
- Demir cevherleri ve zenginleştirilmiş demir cevherleri (kavrulmuş demir piritleri hariç)
2601.11 -- Aglomere edilmemiş
2601.12 -- Aglomere edilmiş
2601.20 - Kavrulmuş demir piritleri
Bu pozisyonda genellikle sınıflandırılan başlıca metal cevherleri şunlardır:
(a) Speküler demir cevheri ve martit-demir oksit-in dahil olduğu kırmızı hematit ve kahverengi hematit (minet) (demir ve kalsiyum karbonat içeren hidratlı demir oksit).
(b) Limonit, hidratlı demir oksit.
(c) Magnetit, magnetik demir oksit.
(d) Siderit veya kalibit demir karbonat.
(e) Kavrulmuş demir, piritleri veya pirit külleri (aglomere edilmiş olsun olmasın).
Bu pozisyon aynı zamanda manganezli demir cevherlerini. ve kuru ağırlık üzerinden %20'den daha az manganez içeren konsantreleri (cevherler ve konsantreler) 105 ilâ 110 o C ye ısıtılmışlardır) içerir (26.02 Pozisyonundaki Açıklama Notuna Bakınız). Manganez içeriğine bağlı olarak bu cevherler manganezli demir cevherleri ya da demirli manganez cevherleri olarak bilinir.
Bu pozisyon, boya maddesi olarak kullanılan iyice öğütülmüş magnetiti ve iyice öğütülmüş diğer demir cevherlerini kapsamaz (Fasıl 32).
26.02- MANGANEZ CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ MANGANEZ CEVHERLERİ (KURU AĞIRLIK ÜZERİNDEN HESAPLANDIĞINDA MANGANEZ MİKTARI %20 VEYA DAHA FAZLA OLAN MANGANEZLİ DEMİR OKSİTLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ MANGANEZLİ DEMİR OKSİTLERİ DAHİL).
Bu pozisyonda yer alan başlıca metal cevherleri şunlardır:
(a) Bronit, manganez oksit.
(b) Rodokrozit (veya dialogite), manganez karbonat.
(c) Hosmanit, tuzlu manganez oksit.
(d) Manganit, hidratlı manganez oksit.
(e) Psilomelan, hidratlı manganez dioksit.
(f) Pirolüsit (veya polianit), manganez dioksit.
Bu pozisyon, aynı zamanda, kuru ağırlık üzerinden hesaplandığında %20 veya daha fazla manganez içermek şartı ile (cevher ve konsantreler 105 ilâ 110 oC'ye ısıtılmışlardır) manganezli demir cevherlerini ve konsantrelerini de içine alır; kuru ağırlık üzerinden hesaplandığında %20'den az manganez içerenler bu pozisyon haricindedir (26.01 pozisyonu).
Kuru bataryada (pil'de) kullanılmak için hazırlanan pirolusit de bu pozisyon haricinde kalır (25.30 pozisyonu).
26.03- BAKIR CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ BAKIR CEVHERLERİ.
Bu pozisyonda genel olarak sınıflandırılan başlıca cevherler şunlardır:
(a) Atakamit, tabii bakır hidroksi klorür.
(b) Azurit, bazik bakır karbonat.
(c) Bornit (veya erubeskit), bakır ve demir sülfürü.
(d) Burnonit, bakır, kurşun ve antimuan sülfürü.
(e) Brokantit, bazik bakır sülfatı.
(f) Kalkozit, bakır sülfür.
(g) Kalkoprit (bakır piritler), bakır ve demir sülfürü.
(h) Krizokol, hidratlı bakır silikat.
(ij) Kovellit, bakır sülfür.
(k) Kuprit, kuproz oksit.
(l) Dioptaz, bakır silikat.
(m) Gri bakır cevheri (genellikle içlerinde gümüş taşırlar), bir bakır ve antimon (rastık taşı) (tadrahadrit veya falherz) sülfür veya bir bakır ve arsenik (tennantit, enargit) sülfürleri.
(n) Malakit, bazik bakır karbonat.
(o) Tenorit, bakır oksit.
26.04- NİKEL CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ NİKEL CEVHERLERİ.
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler şunlardır:
(a) Garnierit, nikel ve magnezyumun çift silikatı.
(b) Nikolit (nikelin) nikel arsenit.
(c) Pentlandit, nikel ve demir sülfürü.
(d) Nikelli pirotit, nikelli demir sülfürü.
26.05- KOBALT CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ KOBALT CEVHERLERİ.
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler şunlardır:
(a) Kobaltit, kobaltarsenosülfür.
(b) Heterojenit, hidratlı kobalt oksit.
(c) Linnait, kobalt ve nikel sülfürü.
(d) Smaltit, kobalt arsenit.
26.06- ALUMİNYUM CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ALUMİNYUM CEVHERLERİ.
Bu pozisyon boksiti içerir (boksit; değişik oranlarda demir oksit, silisyum vb.lerini içeren hidratlı aluminyum oksittir.
Bu pozisyon, aynı zamanda aluminyum imâlatı için (elektrik fırınlarında kömür-ısı azaltımı, Gross, vb.işlemlerde) metalurjide kullanılmaya uygun ısı derecelerinde ısıtılmış (1200oC ila 1400oC) veya diğer amaçlar için kullanılan (özellikle aşındırıcıların imalatı için) boksit'i de kapsar.
26.07- KURŞUN CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ KURŞUN CEVHERLERİ.
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler şunlardır:
(a) Anglezit, kurşun sülfat.
(b) Seruzit, kurşun karbonat.
(c) Galena, genellikle içinde gümüş bulunan kurşun sülfür.
(d) Piromorfit, kurşun fosfat ve kurşun klorit
26.08 - ÇİNKO CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÇİNKO CEVHERLERİ.
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler şunlardır:
(a) Blend (Sfalerit), çinko sülfür.
(b) Hamimorfit (yahut kalamin), çinkohidro silikat.
(c) Smitzonit, çinko karbonat.
(d) Zinsit, çinko oksit.
26.09- KALAY CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ KALAY CEVHERLERİ.
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler Şunlardır.
(a) Kasiterit (veya kalay-taşı) kalay oksit.
(b) Stannit (veya kalay piritleri), kalay, bakır ve demir sülfürü.
26.10- KROM CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ KROM CEVHERLERİ.
Bu pozisyon, krom ve demir oksit gibi kromitleri (veya krom demir cevherlerini) içerir.
26.11- TUNGSTEN CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ TUNGSTEN CEVHERLERİ.
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler şunlardır:
(a) Ferberit, demir tungstat.
(b) Hubnerit, manganez tungstat
(c) Scheelite, kalsiyum tungstat.
(d) Volframit, demir ve manganez tungstat.
26.12- URANYUM VEYA TORYUM CEVHERLERİ, ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUM VE TORYUM CEVHERLERİ.
2612.10 - Uranyum cevherleri ve zenginleştirilmiş uranyum cevherleri
2612.20 - Toryum cevherleri ve zenginleştirilmiş toryum cevherleri.
Bu pozisyonda yer alan başlıca uranyum cevherleri şunlardır:
(a) Autunit, hidratlı uranyum ve kalsiyum fosfat.
(b) Brannerit, uranyum titanat.
(c) Karnotit, hidratlı uranyum ve potasyum vanadatı (vanadyum bileşimi).
(d) Koffinit, uranyum silikat.
(e) Davidit, uranyum demir titanat.
(f) Parsonsit, hidratlı uranyum ve kurşun fosfat.
(g) Pitcblend ve uraninit, uranyum oksit tuzu.
(h) Torbernit (veya kalkolit), hidratlı uranyum ve bakır fosfat.
(ij) Tyuyamunit, hidratlı uranyum ve kalsiyum vanadat (vanadyum bileşimi).
(k) Uranofan, kalsiyum-uranyum silikat.
(1) Uranotorianit, uranyum ve toryum oksit.
Bu pozisyonda yer alan başlıca toryum cevherleri şunlardır:
(a) Monazit, toryum ve nadir topraklar fosfatı.
(b) Torit, hidratlı toryum silikat.
Bu pozisyon metalurji sanayiinde normal olmayan işlemler ile elde edilen ticarette uranyum "konsantresi" olarak bilinen ürünleri hariç tutar (28.44 pozisyonu).
26.13- MOLİBDEN CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ MOLİBDEN CEVHERLERİ.
2613.10 - Kavrulmuş
2613.90 - Diğerleri
Bu pozisyonda yer alan başlıca molibden cevherleri şunlardır:
(a) Molibdenit, molibden sülfür.
(b) Vulfenit, kurşun molibdat.
Bu pozisyon, kavrulmuş, zenginleştirilmiş molibdeni de kapsar (sadece molibdenin kavrulması suretiyle zenginleştirilerek elde edilmiş "teknik molibtik oksit").
Motor yağlamada kullanılmak için hazırlanan molibden bu pozisyon haricindedir (25.30 pozisyonu).
26.14- TİTANYUM CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ TİTANYUM CEVHERLERİ.
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler şunlardır:
(a) İlmenit (veya titanlı demir cevheri) demir titanatı.
(b) Rutil, anataz ve brukit, titan oksitleri.
Boya maddesi olarak kullanılmaya mahsus iyice öğütülmüş titan cevherleri bu pozisyon haricindedir(Fasıl 32).
26.15- NİOBYUM, TANTALYUM, VANADYUM VEYA ZİRKONYUM CEVHERLERİ VE BUNLARIN ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ CEVHERLERİ.
2615.10 - Zirkonyum cevherleri ve zenginleştirilmiş zirkonyum cevherleri
2615.90 - Diğerleri
Bu pozisyonda yer alan başlıca zirkonyum cevherleri şunlardır:
(a) Baddeleyit, zirkonyum oksit.
(b) Zirkon ve zirkon kumları, zirkonyum silikatlar (kıymetli taş şeklinde olduğu zaman, zirkon 71.03 pozisyonuna dahildir).
Bu pozisyonda yer alan başlıca tantal ve niobyum (columbiyum) cevherleri, tantalit ve niobit (columbit) tir (Örneğin; demir ve manganezin tantalo-niobatı).
Bu pozisyonda yer alan başlıca vanadyum cevherleri şunlardır:
(a) Deskleizit, kurşun ve çinko bazik vanadat.
(b) Patronit, vanadyum sülfür.
(c) Rozkoelit (vanadyum mikası), aluminyum ve magnezyumun kompleks vanado- silikatı.
(d) Vanadinit, kurşun klor vanadat.
Kalsine etme veya kavurmadan başka, kimyasal bileşimi veya temel cevherin kristalografik yapısını değiştiren işlemler ile elde edilmiş eritilmiş vanadyum oksitler bu pozisyon haricindedir(genellikle Fasıl 28).
Aynı zamanda taşları çeşitli renklere sokan, emaye sanayiinde renk verici madde olarak kullanmak için çok ince öğütülmüş (mikron parçalara ayrılmış) zirkon kumları da bu pozisyon haricindedir (25.30 pozisyonu).
26.16- KIYMETLİ METAL CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ KIYMETLİ METAL CEVHERLERİ.
2616.10 - Gümüş cevherleri ve zenginleştirilmiş gümüş cevherleri.
2616.90 - Diğerleri.
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler şunlardır:
(a) Arjantit, gümüş sülfür.
(b) Kalaverit, altın ve gümüş tellür.
(c) Serarjirit (veya gümüş boynuzu), gümüş klorürleri ve iyodürleri.
(d) Polibasit, gümüş ve antimon sülfür.
(e) Prustit, gümüş ve arsenik sülfür.
(f) Pirargirit, gümüş ve antimon sülfür.
(g) Stefanit, gümüş ve antimbin sülfür.
(h) Altın ve platin içeren kumlar; platin içeren kumlar genellikle platin grubunun diğer metallerini (Örneğin; iridyum, osmiyum, palladyum, rodyum ve rutenyum) içerirler.
26.17 DİĞER METAL CEVHERLERİ VE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ DİĞER METAL CEVHERLERİ.
2617.10 - Antimon cevherleri ve zenginleştirilmiş diğer metal cevherleri.
2617.90 - Diğerleri
Bu pozisyonda yer alan başlıca cevherler şunlardır:
(1) Antimon cevherleri.
(a) Servantit, antimon oksit.
(b) Kermesit, antimon oksisülfür.
(c) Senarmontit, antimon oksit.
(d) Stibnit (veya antimonit), antimon sülfür.
(e) Valentinit veya beyaz antimon, antimon oksit.
(2) Berilyum cevherleri.
(a) Beril, berilyum ve aluminyumun çift silikatı (kıymetli taş halinde oldukları zaman beril veya adi zümrüt 71.03 pozisyonunda yer alır).
(b) Bertrandit.
(3) Bizmut cevherleri.
(a) Bizmutinit (veya kükürtlü bizmut filizi), bizmut sülfür.
(b) Bizmutit, hidratlı bizmut karbonat.
(c) Bizmut ochre (kırmızı, sarı demir cevheri) (veya bizmit) hidratlı bizmut oksit.
(4) Germanyum cevheri.
Germanit, bakır-germono sülfür
Metalurji sanayiinde normal olmayan işlemler ile elde edilmiş, ticarette "zenginleştirilmiş" germanyum olarak bilinen ürünler bu pozisyon haricindedir (genellikle 28.25 pozisyonu).
(5) Civa cevherleri.
Sinnabar, civa sülfür.
İndiyum, galyum, reniyum, hafniyum, talyum ve kadmiyum, tek özel bir cevherden doğrudan doğruya çıkartılmamaktadırlar. Fakat diğer metallerin (Örneğin; çinko, kurşun, bakır, aluminyum, zinkonyum, molibden) metalurjilerinde yan ürün olarak elde edilmektedirler.
26.18- DEMİR VEYA ÇELİĞİN İMALİNDEN ELDE EDİLEN GRANÜLE CÜRUF (CÜRUF KUMU)
Bu pozisyon, örneğin; yüksek fırından çıkartılan cürufun suya dökülmesi suretiyle elde edilen granül haldeki cürufu (cüruf kumunu) içine alır.
Diğer taraftan, bu pozisyon eritilmiş cürufa tazyikli hava veya buhar verilmesi suretiyle elde edilen yumuşak parçalı cürufu kapsamaz. Eritilmiş cürufa küçük miktarlarda su ilavesi ile köpürtülmüş cüruf (68.06 pozisyonu) ile cüruf çimentoları (25.23 pozisyonu) bu pozisyon haricindedir.
26.19- CÜRUF, MOLOZ (GRANÜLE CÜRUF HARİÇ), DÖVME DEMİR KIRINTILARI VE DEMİR VEYA ÇELİĞİN İMALİNDEN ELDE EDİLEN DİĞER DÖKÜNTÜLER.
Bu pozisyonda yer alan cüruflar, aluminyum, kalsiyum veya demir silikatlarıdır. Bunlar, demir cevherinin ergitilmesi süresinde (yüksek fırın cürufu), pik demirin rafine edilmesinde veya çeliğin imalâtında (dönüştürülmüş cüruf) elde edilirler. Bu cüruflar, içinde tekrar metal elde etmeye yetecek oranda demir içermesine bakılmaksızın bu pozisyonda yer alırlar. Fosfatik cüruflar (“bazik cüruf” veya “Thomas cürufu") bu pozisyon haricindedir. Bunlar önemli gübreler olup, Fasıl 31'de sınıflandırılırlar.
Cüruf ve moloz çimento imalâtında, demir yolunda travers altına konulan dolgu maddesi yapılmasında ve yol inşaatında kullanılırlar. Makadam olarak yol yapımında kullanılmak üzere ezilen kabaca ayıklanan ve derecelenen cüruf 25.17 pozisyonunda yer alır. Granüle edilmiş cüruf (kum cürufu) bu pozisyon haricindedir (26.18 pozisyonu).
Dövme demir kırıntıları demir ve çeliğin dövme, sıcak haddeleme vb. işlemleri sırasında oluşan demir oksit kırıntılarıdır.
Bu pozisyona ayrıca yüksek fırından çıkan tozlar ve demir veya çelik imalatında ortaya çıkan diğer atıkları da dahildir. Fakat, kesme , şekil verme veya diğer metal işleme faaliyetlerinde ortaya çıkan metal parça ve kırpıntılar bu pozisyon haricinde kalır. Bu kırpıntı maddeler 72.04 pozisyonunda yer alırlar.
26.20– ARSENİK, METALLER VEYA BUNLARIN BİLEŞİKLERİNİ İÇEREN KÜLLER VE KALINTILAR (DEMİR VEYA ÇELİĞİN İMALİNDE ELDE EDİLENLER HARİÇ). [15.10.2002-24907 R.G Madde 81]
- Başlıca muhtevası çinko olanlar:
2620.11 -- Galvanizli matlar
2620.19 -- Diğerleri
- Başlıca muhtevası kurşun olanlar:
2620.21 -- Kurşunlu benzin tortuları ve kurşunlu ateşlemeyi önleyici bileşiklerin tortuları
2620.29 -- Diğerleri. [15.10.2002-24907 R.G Madde 82]
2620.30 - Baçlıca muhtevası bakır olanlar
2620.40 - Baçlıca muhtevası aluminyum olanlar
2620.60 – Arsenik, civa, talyum veya bunların karışımlarından (arsenik veya bu metallerin elde edilmesinde veya bunların kimyasal bileşiklerinin üretiminde kullanılan türden olanlar. [15.10.2002-24907 R.G Madde 83]
- Diğerleri:
2620.91 -- Antimon, berilyum, kadmiyum, krom veya bunların karışımlarını içerenler
2620.99 -- Diğerleri. [15.10.2002-24907 R.G Madde 84]
Bu pozisyon arsenik (metal içersin içermesin), metaller veya bunların bileşiklerini içeren ve arsenik veya metallerin çıkartılması veya bunlardan kimyasal bileşiklerin imalinde baz olarak kullanılan türden küller ve kalıntıları içerir. [15.10.2002-24907 R.G Madde 85] Bunlar, metal cevherlerinden ya da, metale mekanik bir işlemin uygulanmadığı elektrolitik, kimyasal veya diğer işlemlerin muameleleri sonucunda elde edilirler. Yıpranmış, aşınmış veya kırılmış metal parçalarını içeren metallerin ve kırpıntıların mekanik işlemleri sonucu ortaya çıkmış olan kalıntılar bu pozisyon haricinde kalmaktadır (Bölüm XIV veya XV). Diğer taraftan, demir dışındaki metalin mekanik işlemleri sonucu ortaya çıkan esas itibariyle oksitli kırpıntılar ve döküntüler de bu pozisyon dahilinde kalır.
Bu pozisyon aşağıda yazılı olanlar dahildir:
(1) Matlar (cüruf ve köpükler) (bakır, nikel veya kobalt matlar hariç "Bölüm XV") ve cüruf veya maden cürufu, örneğin; bakır, çinko, kalay, kurşun vb. yönünden zengin olan cüruflar.
(2) Galvanizli matlar, erimiş çinko içine daldırılma ile galvanizlemeden kalan artık.
(3) Metalin rafine edilmesinden veya hazırlanmasından sonra elektrolitik banyodan çıkartılan sulu çamur ve elektrogalvanize sulu çamurlar.
(4) Akümülatör çamuru.
(5) Metalin elektrolitik rafine edilmesinden kalan artıklar, kurutulmuş ve zenginleştirilmiş blok kalıplar şeklinde.
(6) Bakır sülfat imalâtından kalan artıklar.
(7) Gümüş içeren cevherlerin işlenmesi sonucu meydana gelen saf olmayan kobalt oksitleri.
(8) Sadece metal çıkartımı (kazanımı) veya kimyasal madde imalatı için kullanılabilen kullanılmış katalizörler.
(9) Esas itibariyle magnezyum klorür elde edilmesinde kullanılan karnalit kül suyu kalıntısı.
(10) Kurşunlu benzin ve kurşunlu ateşlemeyi önleyici bileşiklerin depolandığı tanklardan elde edilen, kurşun, kurşun bileşikleri (tetraetilkurşun ve tetrametilkurşun dahil) ve demir oksitten (depolama tanklarının paslanmasından kaynaklanan) oluşan, kurşunlu benzin tortuları ve kurşunlu ateşlemeyi önleyici bileşiklerin tortuları. Bu tortular, genellikle, kurşun veya kurşun bileşiklerinin kazanımı için kullanılır ve petrol yağları içermez.
(11) Çinko, kurşun veya bakırın eritilmesi sonucu oluşan baca kurumu. Genellikle, bakır ve kurşun eritilmesi sonucu oluşan baca kurumunda arsenik, çinko ve kurşun eritilmesi sonucu oluşan baca kurumuna talyum bulunur.
(12) Çinko, kurşun veya bakırın eritilmesi sonucu oluşan ve oksit, sülfür veya diğer metallerle amalgam halinde bulunan, civa açısından zengin olan küller ve kalıntılar.
(13) Antimon, berilyum, kadmiyum, krom veya bunların karışımlarını içeren küller ve kalıntılar. Küller ve kalıntılar genellikle bu metalleri içeren eşyaların işlem (örn. ısıl işlem) görmesinden meydana gelen atıklar halinde bulunur. [15.10.2002-24907 R.G Madde 86]
Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyon haricindedir:
(a) Şehir atıklarının yakılmasından elde edilen küller ve kalıntılar (26.21 pozisyonu).
(b) Petrol yağlarının depolandığı tanklardan elde edilen tortular (27.10 pozisyonu).
(c) Fasıl 28'de kimyasal olarak tanımlanmış bileşikler.
(d) Kıymetli metaller veya kıymetli metal kaplı metallerin döküntü ve kırpıntıları (ince platin alaşımı şeklindeki kullanılmış veya yıpranmış katalizörler dahil) ve esas olarak kıymetli metal kazanımı için kullanılan türdeki kıymetli metal veya kıymetli metal bileşiklerinin döküntü ve kırpıntıları (71.12 pozisyonu)
(e) Bölüm XV'deki metallerin işlenmesinde mekanik olarak ortaya çıkan metal kırpıntıları.
(f) Çinko tozu (79.03 pozisyonu). [15.10.2002-24907 R.G Madde 87]
26.21- DİĞER CÜRUF VE KÜLLER (DENİZ YOSUNU “VARECH” KÜLÜ DAHİL); ŞEHİR ATIKLARININ YAKILMASINDAN ELDE EDİLEN KÜL VE KALINTILAR.
2621.10 – Şehir atıklarının yakılmasından elde edilen kül ve kalıntılar
2621.90 – Diğerleri. [15.10.2002-24907 R.G Madde 88]
Bu pozisyon 26.18, 26.19 veya 26.20 pozisyonlarında yer almayan metal cevherlerinin işlenmelerinden veya metalurjik işlemlerden ortaya çıkan kül ve cürufları kapsadığı gibi diğer başka madde ve işlemlerden türeyen kül ve cürufları da kapsar. Her nekadar bu ürünlerin bir çoğu gübre olarak kullanılmakta iseler de bunlar bu pozisyonda sınıflandırılırlar ancak, Fasıl 31'de yer almazlar (bazik cüruf hariç)
Bu pozisyonda yer alan ürünler şunlardır:
(1) Mineral kaynaklı kül ve klinger(örneğin taşkömürü ,linyit veya turba külü). Taşkömürü külü, başlıca, toz haline getirilmiş taş kömürünün standart kazanlarda yakılmasıyla üretilir. Bu, ince toz ve kum ölçeğinde tanecikli bir materyal olarak ortaya çıkar. Başlıca; çimento üretiminde hammadde, beton halinde ve dolgu maden halindeki çimentoya tamamlayıcı madde, plastik ve boyada mineral astar, hafif ağırlıklı blok üretiminde beton agregatı olarak ve otoyolu rampaları ve köprü ayakları kemerleri gibi inşaat yapılarında kullanılır. [14.4.2006-26139 R.G. MADDE 15]
(2) Deniz algi ve diğer bitkisel kül. Bu pozisyonda yer alan deniz algi külü, çeşitli deniz yosunu tiplerinin yanıp kül olmalarından elde edilmektedir. Ham şekilde olduğu zaman, ağır, kaba, siyahımsı maddedir, fakat, rafine edildiği zaman donuk beyaz bir tozdur. Bu madde esas itibariyle iyot çıkartılmasında veya cam sanayiinde kullanılır.
Bu grup, aynı zamanda tamamıyla silisyum dioksitten oluşan ve esas olarak iyi tecrit edici tuğlalar veya diğer iyi tecrit
edici maddelerin imalatında kullanılan çeltik kavuzu külünü de içerir.
(3) Kemiklerin açık havada kalsine edilmesinden elde edilen kemik külü. Toprağın ıslah edilmesinde kullanılmasından ayrı olarak bu ürün bakır eritme sanayiinde külçe kalıplarının kaplanmasında kullanılır. Kemiklerin kapalı kaplarda kalsine edilmek suretiyle elde edilen siyah hayvan karası bu pozisyon haricinde kalır (38.02 pozisyonu).
(4) Şeker sanayiinde şeker pancarı melasının yıkanması, yakılıp kül edilmesi ve benzeri işlemler sonucunda arta kalan artıklardan elde edilen ham potasyum tuzları.
(5) Şehir atıklarının yakılmasından elde edilen küller ve kalıntılar (38 inci Fasıl 3 nolu notuna bakınız). Bu küller ve kalıntılar çoğunlukla klinger ve bazı toksik metal (örn. kurşun) karışımından oluşur ve genellikle doldurulmuş topraklar üzerinde geçici yol yapımında agregatlar yerine kullanılır. Bu tür kül ve kalıntıların metal içeriği metallerin veya metal bileşiklerinin kazanımına imkan vermez. [15.10.2002-24907 R.G Madde 89]
|