FASIL 17

ŞEKER VE ŞEKER MAMULLERİ

Fasıl Notu.

1.-       Bu Fasıl aşağıdakileri kapsamaz.    

(a)       Kakao içeren şeker mamulleri (18.06 pozisyonu);

(b)       Kimyaca saf şekerler (sakkaroz, laktoz, maltoz, glukoz ve fruktoz hariç) veya 29.40 pozisyonunda yer alan diğer ürünler;

(c)       30 uncu Fasılda yer alan ilaçlar ve diğer ürünler.

o

o  o

Altpozisyon Notu

1.-       1701.11 ve 1701.12 altpozisyonları anlamında "ham şeker" tabirinden, kuru halde ağırlık itibariyle sakkaroz miktarı polarimetre okuma olarak 99.5° den az olan şeker anlaşılır.

GENEL AÇIKLAMALAR

Bu pozisyon sadece şekerleri (örn; sakkaroz, maltoz, laktoz glukoz ve fruktoz gibi) değil aynı zamanda şeker şuruplarını, suni balı, karamelize edilmiş şekerleri, şeker ve şeker mamullerinin rafine edilmesinden veya ekstraksiyonundan kalan melasları, şeker mamullerini de kapsar. Bu Fasıldaki katı şeker ve melaslar, ilave aroma veya renk verici maddeler içerebilir.

Aşağıdakiler bu Fasıla dahil değildir:

(a)         Hangi oranda olursa olsun kakao veya çikolata içeren şeker mamulleri (beyaz çikolata hariç) ile tatlandırılmış kakao tozları (18.06 pozisyonu).

(b)         19, 20, 21 veya 22 inci Fasıllarda yer alan tatlandırılmış gıda müstahzarları.

(c)         Tatlandırılmış hayvan yemleri (23.09 pozisyonu).

(d)         Kimyaca saf şekerler (sakkaroz, laktoz, maltoz, glukoz ve fruktoz hariç) ve bunların sulu çözeltileri (29.40 pozisyonu).

(e)         Şeker ihtiva eden ilaçlar (Fasıl 30).

17.01- KAMIŞ VEYA PANCAR ŞEKERİ VE KİMYACA SAF SAKKAROZ (KATI HALDE) (+).

- İlave aroma veya renk verici madde içermeyen ham şeker:

1701.11 -- Kamış şekeri

1701.12 -- Pancar şekeri

- Diğerleri:

1701.91 -- İlave aroma veya renk verici madde içerenler

1701.99 –- Diğerleri

Kamış şekeri, şeker kamışının saplarından ve pancar şekeri,şeker pancarının köklerinden çıkarılan özsuyundan elde edilir.  

Şeker pancarı ve şeker kamışından çıkarılan ham şeker, bünyesindeki safsızlıkların mevcudiyeti dolayısıyla esmer renkli kristaller halindedir. Kuru halde ağırlık itibariyle sakkaroz miktarı polarimetre okuma olarak  99.5° den daha  az  bir değere tekabül eder (1 nolu Altpozisyon Açıklama Notuna bakınız). Ham şeker genellikle son işlemlerle rafine şeker ürünlerine dönüştürülür. Ancak ham şeker rafinasyon işlemine tabi tutulmaksızın insan gıdası olarak kullanılmaya elverişli bir saflıkta olabilir. 

Rafine edilmiş kamış veya pancar şekerleri, ham şekerin ileri derecede işlenmesi ile üretilirler. Rafine edilmiş şekerler beyaz renkte ve küçük kuru kristaller halinde olup, piyasaya muhtelif incelikte kristaller halinde (pudra şekeri dahil) veya küçük ölçüde küp, kelle, kütük ve çubuklar halinde yahut muntazam şekilde kalıba dökülmüş, biçilmiş veya kesilmiş parçalar halinde satışa arz olunur.

Yukarıda sözü edilen ham veya rafine şekerlere ilaveten bu pozisyon, az miktarlarda karamel veya melasla karışık haldeki beyaz şekerden oluşan esmer şeker ile konsantre şeker solüsyonlarının yavaş kristalizasyonu yoluyla üretilen büyük kristallerden ibaret şekerlemeleri de kapsar.     

Bu pozisyona dahil olan pancar ve kamış şekeri yalnızca katı halde olanlardır (toz halinde olanlar dahil). Bunların içine aroma veya renk verici maddeler katılmış olabilir.  

Kamış ve pancardan elde edilen sulu şeker çözeltilerinden ibaret şeker şurupları, ilave renk ve aroma verici maddeler içermemeleri halinde 17.02 pozisyonunda, aksi halde 21.06 pozisyonunda yer alır.

Bu pozisyon orijini ne olursa olsun katı haldeki kimyaca saf sakkarozu da kapsar. Şeker pancarı veya şeker kamışından başka kaynaklardan elde edilen sakkaroz (kimyasal bakımdan saf olanlar hariç) bu pozisyon haricindedir(17.02 pozisyonu).

o

o  o

Altpozisyon Açıklama Notu

1701.11 ve 1701.12 Altpozisyonları

Ham pancar şekerinin ihtiva ettiği invert şeker normal olarak %0.1'den az olduğu halde, piyasadaki ham kamış şekeri daima %0.1'den fazla invert şeker içerir. Bu iki tip ham şekerin birbirlerinden ayırt edilmesi sulu eriyiklerinin kapalı kaplarda bir gece depolanmasıyla oluşturdukları kokunun farklılığı ile yapılır.

17.02-  DİĞER ŞEKERLER (KİMYACA SAF LAKTOZ, MALTOZ, GLUKOZ, FRUKTOZ DAHİL) (KATI HALDE); İLAVE AROMA VEYA RENK VERİCİ MADDELER KATILMAMIŞ ŞEKER ŞURUPLARI; SUNİ BAL (TABİİ BAL İLE KARIŞTIRILMIŞ OLSUN OLMASIN); KARAMEL.

        - Laktoz ve laktoz şurubu

1702.11 -- Kuru madde üzerinden hesaplandığında ağırlık itibariyle %99 veya daha fazla laktoz (anhidrit  laktoz olarak ifade edilen) içerenler.

1702.19 -- Diğerleri

1702.20 - Akağaç şekeri ve şurubu

1702.30 -  Glukoz ve glukoz şurubu (fruktoz içermeyenler veya kuru halde ağırlık itibariyle %20 den az fruktoz içerenler)

1702.40 – Glikoz ve glikoz şurubu (kuru halde ağırlık itibariyle en az %20 veya daha fazla, fakat %50’den az fruktoz içerenler) (invert şeker hariç)

1702.50 – Kimyaca saf fruktoz

1702.60 – Diğer fruktoz ve fruktoz şurubu (kuru halde ağırlık itibariyle %50’den fazla fruktoz içerenler) (invert şeker hariç)

1702.90 – Diğerleri (invert şeker ve kuru halde ağırlık itibariyle %50 fruktoz    içeren diğer şeker ve şeker şurubu karışımları dahil). [15.10.2002-24907 R.G Madde 39]

Bu pozisyon katı haldeki diğer şekerleri, şeker şuruplarını, suni bal ve karameli kapsar.

(A)    DİĞER ŞEKERLER

Bu kısım, 17.01 pozisyonunda yer alan şekerler ile 29.40 pozisyonunda yer alan kimyasal saf şekerlerin dışında kalan katı haldeki (toz halindekiler dahil) şekerleri (renk veya aroma maddeleri içersin içermesin) kapsar. Bu pozisyonda yer alan başlıca şekerler şunlardır:

(1)       Laktoz (süt şekeri) (C₁₂ H₂₂ O₁₁), sütte bulunur ve ticari olarak peynir altı suyundan elde edilmektedir. Bu pozisyon hem ticari hem de kimyaca saf laktozu içine alır. Bu ürünler, kuru madde üzerinden hesaplandığında, ağırlık itibariyle %95 den fazla laktoz (susuz laktoz olarak ifade edilen) ihtiva etmelidir. Bir üründeki laktozun ağırlıkça yüzdesini hesaplarken, ²kuru madde² ifadesinin serbest su ve kristalizasyon suyunu içermediği dikkate alınmalıdır. Peynir altı suyundan elde edilen ve kuru madde üzerinden hesaplandığında, ağırlık itibariyle %95 veya daha az laktoz içeren ürünler(susuz laktoz) bu pozisyon haricindedir (genellikle 04.04 pozisyonu)

Ticari laktoz rafine edildiği zaman beyaz renkte, hafif tatlı, toz kristal haldedir. Kimyasal saf laktoz (susuz veya sulandırılmış), kokuları emici özellikte, sert, renksiz kristal halindedir.

Laktoz, sütle karıştırılmak suretiyle genellikle bebek mamaları imalinde kullanıldığı gibi şekercilikte, reçel yapımında veya eczacılıkta da kullanılır.

(2)       İnvert şeker, tabii balın esas bileşenini oluşturur. Ticari olarak rafine sakkaroz çözeltisinin hidroliz edilmesiyle elde edilir ve ağırlık itibariyle eşit oranda glukoz ve fruktozdan oluşur. Katı veya koyu şurup halinde olabilir (bkz. Kısım B). Eczacılıkta, ekmek yapımında, meyve konserveleri ile suni bal üretiminde ve biracılıkta kullanılır.

(3)       Glukoz, tabii halde meyve ve balda bulunur. Eşit oranda fruktoz ile birlikte invert şekeri oluşturur.

Bu pozisyon dekstroz (kimyaca saf glukoz) ve ticari glukozu kapsar.

Dekstroz (C₆H₁₂0₆) beyaz kristalize bir tozdur. Gıda ve eczacılık sanayinde kullanılır.

Ticari glukoz, nişastanın asit ve\veya enzimlerle hidroliz edilmesiyle elde edilir. Dekstroza ilave olarak her zaman değişik oranlarda di-, tri-, ve diğer polisakkaritler (maltoz, maltotrioz vs.) içerir. Aynı zamanda %20 den az olmamak üzere indirgen şeker (kuru maddedeki dekstroz diye tanımlanır) de içerir. Genellikle renksiz, az veya çok koyu bir sıvı halinde (glukoz şurubu, bkz. Kısım B) ya da topak veya kalıp halinde (glukoz agregatları), ya da şekilsiz toz halindedir. Esas olarak gıda sanayiinde, biracılıkta, tütün fermentasyonunda ve eczacılıkta kullanılır.

(4)       Fruktoz (C₆H₁₂0₆ ),.glukoz ile birlikte tatlı meyvelerde ve balda bol miktarda bulunmaktadır. Ticari olarak ticari glukozdan (örn;

mısır şurubu), sakkarozdan ya da yıldız çiçeği ve yer elması yumrularında mevcut bulunan inulinin hidrolizi ile elde edilmektedir. Beyazımtırak toz kristaller veya koyu şurup halindedir (bkz. Kısım B). Adi şekerden (sakkaroz) daha tatlı olup bilhassa şeker hastaları tarafından kullanılmaya elverişli bulunmaktadır. Bu pozisyonda hem ticari hem de kimyaca saf sakkaroz yer almaktadır.

(5)       Sakkaroz şekerleri, şeker pancarı ile şeker kamışı haricindeki bitkilerden  elde  edilen şekerlerdir.  En önemlisi akağaç şekeri olup, bu ağacın çeşitli türlerinin (özellikle Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri’nin kuzey doğusunda yetişen Acer saccharum ve Acer nigrum türleri) özsuyundan elde edilmektedir. Bu özsuyu genellikle elde olunacak şekere kendine has aromasını veren şeker dışındaki maddeleri muhafaza etmek maksadıyla rafine edilmeksizin konsantre edilir ve kristalleştirilir. Şurup halinde de satışa arz olunmaktadır (Kısım (B)ye bkz.). Diğer sakkaroz şurupları; (bkz. Kısım B) tatlı sorgum (Sorghum vulgare var. saccharatum), bazı palmiye cinsleri ve keçi boynuzundan vb. elde edilir.

(6)       Malto-dekstrinler (veya dekstri - maltozlar), ticari glukoz ile aynı işlemle elde edilir. Değişen oranlarda maltoz ve polisakkaritler ihtiva ederler. Ancak, daha az hidrolize olmuşlardır ve bu nedenle ticari glukozdan daha az indirgen şeker ihtiva ederler. Bu pozisyon, sadece, %10 dan fazla (fakat %20 den az) indirgen şekeri (kuru madde üzerinden dekstroz olarak ifade edilir) ihtiva eden ürünleri kapsar. %10'u geçmeyecek şekilde indirgen şeker ihtiva eden ürünler 35.05 pozisyonunda yer alırlar. Malto-dekstrinler genellikle beyaz toz halinde olup fakat şurup halinde de satışa arz olunmaktadırlar (bkz. kısım B). Genellikle, bebek maması ve düşük kalorili diyet gıdaları üretiminde, renk ve aroma maddelerinde genleştirici olarak, eczacılık endüstrisinde taşıyıcı olarak kullanılmaktadırlar.

(7)       Maltoz (C₁₂H₂₂O_ll), sınai olarak, nişastanın malt diyastaz enzimiyle hidrolize edilmesi ile üretilir. Beyaz renkte toz kristaller halinde olup bira sanayiinde kullanılır. Bu pozisyon ticari ve kimyasal olarak saf olan maltozun her ikisini de kapsar.

(B)    ŞEKER ŞURUPLARI

Bu pozisyon, ilave aroma ve renk verici maddeler katılmamış olmak şartıyla, bütün şeker şuruplarını (29.40 pozisyonunda yer alan saf şekerlerin sulu çözeltileri dışında kalan laktoz şurupları ve sulu çözeltiler dahil) kapsar (21.06 pozisyonunun Açıklama Notuna bakınız).

Yukarıda (A) bölümünde belirtilen şuruplara ilaveten (glukoz "nişasta" şurubu, fruktoz şurubu, malto-dekstrin şurubu, invert şeker şurubu, sakkaroz şurubu gibi) bu pozisyon aşağıda yazılı olanları da içine almaktadır:

(1)       Basit şuruplar, bunlar bu Fasıldaki şekerin suda eritilmesi ile elde edilen şuruplardır.

(2)       Şeker pancarından, şeker kamışından ve benzerlerinden şeker ekstraksiyonu sırasında elde edilen şuruplar ve sular. Bunlar pektin, albuminoid maddeler, mineral tuzlar, vb. gibi safsızlıkları da ihtiva etmektedir.

(3)       Golden şurup (sofra veya mutfak için şuruplar), sakkaroz ve invert şeker içermektedir. Şekerin rafinasyonu sırasında rafine şekerin kristalize edilip ayrılması sırasında meydana gelen şuruptan veya şeker kamışı ya da şeker pancarı sakkarozın kısmi inversiyonu veya invert şeker ilavesiyle elde edilmektedir.

(C)    SUNİ BAL

"Suni bal" tabiri, esası sakkaroz, glukoz veya invert şeker olan ve tabii balı taklit maksadıyla içine aroma ve renk verici maddeler

katılmış bulunan karışımları ifade eder. Tabii ve suni bal karışımları da bu pozisyona dahildir.

(D)    KARAMEL

Esmer renkte, kristalleşmeyen ve aromatik kokulu bir madde olup, az çok şurup benzeri sıvı veya katı halde çoğu zamanda toz halindedir.

Karamel, şekerlerden (daha çok glukoz veya sakkaroz) veya melastan 120-180 ^oC sıcaklıkta uzun süreli ısıtma ile elde edilir.

Üretim işlemine göre, kuru ürün üzerinden hesaplandığında, şeker muhtevası  yüksek  olan (%90 seviyesinde) karamelize  şekerden  (veya melas), çok düşük şekerli "renklendirici" karamellere kadar değişen bir seri ürün elde edilmektedir. 

Karamelize şekerler veya melas özellikle tatlı, dondurma veya pastacılık ürünlerinin yapımında tat ve aroma verici olarak kullanılırlar. Renklendirici karameller, şekerleri yüksek oranda bir tür renk verici madde olan melanoidine (renk maddesi) çevirmelerinden dolayı genellikle bisküvi yapımında, biracılıkta, bazı alkolsüz içkilerin imalinde boyayıcı olarak kullanılmaktadır.

17.03- ŞEKER EKSTRAKSİYONUNDAN VEYA RAFİNAJINDAN ELDE EDİLEN MELASLAR (+).

1703.10 - Kamış melasları

1703.90 - Diğerleri

Bu pozisyonda yer alan melas, sadece şekerin rafinasyon veya ekstraksiyonunun bir sonucu olarak elde edilir. Çoğunlukla, kamış veya pancar şekerinin ekstraksiyonu veya rafinasyonunun, ya da mısırdan elde edilen fruktoz imalatının, normal bir yan ürünü olarak elde edilir. Kolaylıkla kristalleştirilemeyen şekeri yeterli miktarda ihtiva eden, kahverenkli veya siyahımsı koyu bir maddedir. Ancak, toz haline getirilebilir.

Şeker pancarı melası normal olarak yenilmeye elverişli değildir. Ancak şeker kamışı melası ve mısır melasının bazı rafine edilmiş şekilleri insanlar tarafından tüketime elverişli olup şeker pekmezi veya sofra şurubu olarak satılmaktadır. Melas esas olarak alkol ve alkollü içkiler (örn; şeker kamışı melasından mamul rom gibi) imalinde hammadde olarak, sığır cinsi hayvan yemleri ile kahve yerine kullanılan maddelerin hazırlanmasında ve bazen şeker imalinde kullanılmaktadır.

Bu pozisyon,aynı zamanda rengi giderilmiş, aroma ve renk verici maddeler katılmış melası da içine almaktadır.

o

o  o

Altpozisyon Açıklama Notu

1703.10 Altpozisyonu

Kamış melaslarının 17.03 pozisyonunda yer alan diğer melaslardan ayırt edilmesi koku ve kimyasal yapısına dayalı olarak mümkün olur.

17.04- KAKAO İÇERMEYEN ŞEKER MAMULLERİ (BEYAZ ÇİKOLATA DAHİL).

1704.10 - Çiklet (şekerle kaplanmış olsun olmasın)

1704.90 - Diğerleri

Bu pozisyon, genellikle şekercilik mamulü diye bilinen, olduğu gibi yenilmeye elverişli durumda olan katı veya yarı katı haldeki şekerli gıda müstahzarlarının çoğunluğunu kapsar.

Bu pozisyona, diğerleri meyanında, aşağıdakiler dahildir:

     (i)             Şekerli sakızlar (tatlandırılmış çiklet ve benzerleri dahil).

 (ii)             Bonbonlar (malt hülasasını içerenler dahil).

(iii)             Karameller, pastiller (şekerli tablet), şekerlemeler, nugalar, fondanlar, badem şekerleri ve Türk lokumu.

 (iv)             Badem ezmesi (marzipan)

     (v)             Esası şeker (nişasta veya un gibi diğer gıda maddeleri ile birlikte olsun olmasın) ve aroma maddelerinden (benzil alkol, mentol, ökoliptol ve tolupelesenk, vb.) oluşan boğaz pastilleri veya öksürük tabletleri gibi müstahzarlar. Bununla birlikte, aroma maddelerinden başka tıbbi özellikleri olan maddeler içeren  boğaz  pastilleri  veya  öksürük  tabletleri,  böyle maddelerin her bir pastil veya tabletteki oranının tedavi edici veya koruyucu özellik verecek kadar olması şartıyla Fasıl 30 da yer alırlar.

 (vi)             Şeker, kakao yağı, süt tozu ve aroma verici maddelerden oluşan beyaz çikolata (eser miktardan fazla kakao içermeyen) (kakao yağı, kakao olarak mütalaa edilmez).

(vii)             Ağırlık itibariyle %10 dan fazla sakkaroz şekeri ihtiva eden meyan kökü hülasası (kalıp, blok, çubuk, pastil ve diğer şekilde). Bununla beraber şekercilik mamulü halinde olanlar (aromalandırılmış olsun olmasın), içinde bulunan şekerin nispeti ne olursa olsun bu pozisyonda yer alır.

(viii)             Şekerleme haline getirilmiş meyve jöleleri ve meyve ezmeleri.

 (ix)             Esası şeker olan çok az veya hiç yağ ihtiva etmeyen ezmeler, bunlar doğrudan doğruya bu pozisyonda yer alan şekerlemelere dönüştürülmeye elverişli olup bu veya diğer pozisyonlardaki ürünlerde kullanılabilirler. Örn;

(a)       Sakkaroz, sakkaroz şurubu veya glukoz şurubundan yahut aromalı ya da aromasız invert şeker şurubundan hazırlanan fondan ezmeler, fondan yapımında, şekerlemelerde veya çikolatalarda, vb. dolgu maddesi olarak kullanılır.

(b)       Nugat ezmeleri. Bunlar şeker, su ve kolloidal maddelerin (yumurta akı gibi) havalandırılmış karışımlarıdır ve bazen küçük bir miktar yağ ilavesi ile fındık, ceviz ve diğer meyveler veya diğer uygun sebzeler katılsın katılmasın yapılıp nugat vb. imalinde, çikolata yapımında dolgu maddesi olarak, kullanılır.

(c)       Badem ezmeleri daha çok badem ve şekerden yapılır. Başlıca kullanım yeri acı badem kurabiyesi imalidir.

   Aşağıda yazılı olanlar bu pozisyon haricindedir:

(a)         Ağırlık itibariyle % 10 veya daha az oranda şeker içeren meyan kökü hülasası (şekercilik mamulü haline getirilmemiş olmak kaydıyla) (13.02 pozisyonu).

(b)         Kakao ihtiva eden şekercilik mamulleri (18.06 pozisyonu).(Bu anlamda kakao yağı, kakao olarak mütalaa edilmez).

(c)         Şekerli gıda müstahzarları (örn; sebze, meyve, meyve kabukları ve diğer şekerlemeleri "20.06 pozisyonu" ve meyve reçelleri, pelteleri, vb. (20.07 pozisyonu).

(d)         Şeker yerine sentetik tatlandırıcı maddeler (sorbitol gibi) içeren tatlılar, sakızlar vb. (özellikle şeker hastaları için); esası şeker olan ezmeler, nispeten çok miktarda yağ katılmış ve bazen süt, fındık, ceviz, vb. katılmış, doğrudan doğruya şeker mamullerini dönüştürmeye uygun olmayan esası şeker olan ezmeler (21.06 pozisyonu).

(e)         Fasıl 30'da yer alan ilaçlar.